امید صبوری:
کلاف سردرگم اتحاد تهیهکنندگان سینمای ایران بنابر اعلام رئیس اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی ارشاد، از هم گشوده شدهاست و احتمالاً در آیندهای نه چندان دور شاهد تشکیل تشکل واحد با حضور طیفهای مختلف این صنف پرحاشیه سینمای ایران خواهیم بود؛ البته خارج از چارچوب خانه سینما. علیرضا سجادپور که از شهریورماه امسال و با حکم جواد شمقدری عهدهدار پیگیری تأسیس تشکل واحد تهیهکنندگی شده بود، جمعه شب با حضور در برنامه «هفت» ثمره مذاکرات و نشستهای 2 ماهه خود را مثبت و گردآمدن تهیهکنندگان زیر یک سقف را نویدبخش تاسیس تشکل واحد در آیندهای نزدیک ارزیابی کرد.
پایان اختلافی 4 ساله
داستان اختلاف و انشعاب در میان تهیهکنندگان سینمای ایران سردراز دارد و بازخوانی این اختلاف 4 ساله فرصت و حوصلهای فراخ میطلبد. اما درست از زمانی که مشکلات میان اعضای اتحادیه تهیهکنندگان سینمای ایران بالا گرفت و اعضای این اتحادیه بهزعم خود دلیلی برای باقی ماندن در کنار یکدیگر احساس نکرده و اقدام به راهاندازی اصناف موازی کردند تا امروز، هویت مستقل این صنف بشدت لطمه دیده و روز به روز تاثیرگذاری آن بر معادلات حاکم بر سینمای ایران را بیرمقتر از پیش کرده است. همین امر هم سبب شد تا شمقدری در نخستین گامهای مدیریت خود بر سینمای ایران طی نامهای خطاب به علیرضا سجادپور تأکید کند: «با توجه به مسوولیتهای فرهنگی ناظر بر سند چشمانداز 20 ساله، تلاش كنيد با تبادل و کسب نظرات همه دستاندرکاران حوزه تهیهکنندگی سینما فارغ از دستهبندیهای جاری نسبت به تأسیس یک تشکل مقتدر و مسؤولیتپذیر و دغدغهمند نسبت به آرمانهای نظام اسلامی ایران در چارچوب مأموریتهای داخلی و بینالمللی هماهنگی و همکاریهای لازم صورت پذیرد. بدیهی است با توجه به نقش تعیینکننده تهیهکنندگان، ساختار نهایی این تشکل باید مستقل از دیگر صنوف سینمایی باشد.» و این شاید استقلالی است که سجادپور در برنامه «هفت» از آن به «تهیهکنندهسالاری» تعبیر کرد.
خانهای نو برای سینما؟
عبور از دوران کارگردانسالاری دهه 70 و بازیگرسالاری دهه 80 برای تحقق «تهیهکننده سالاری» یکی از اصلیترین کلیدواژههای اظهارات سجادپور درباره صنف نوظهور و البته متحد تهیهکنندگان بود، بویژه زمانی که رئیس اداره نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی در اشارهای کوتاه سایر صنوف سینمایی را در ذیل این صنف واحد قابل تعریف دانست و باردیگر از لزوم اصلاح ساختار خانه سینما سخن به میان آورد. سجادپور البته بهرغم اصرار فریدون جیرانی شرح و بسط این گزاره را به فرصتی دیگر واگذار کرد و تنها گفت: «پس از تشکیل یک صنف واحد، ساماندهی دیگر صنوف سینمایی هم برعهده این صنف قرار خواهد گرفت یعنی خانه سینمای اصلاح شدهای که در آن زمان وجود خواهد داشت بهواسطه این شورا ساماندهی میشود. ما در تلاشیم تا بهتدریج در مدیریت سینما بخشی از وظایف خود را به این تشکل واحد بسپاریم. البته مشخص است که ما حمایت و نظارت خود را قطع نخواهیم کرد اما در نهایت باید به سمت یک سینمای صنعتی واقعی پیش برویم و برای رسیدن به این هدف چارهای جز تهیهکننده سالاری وجود نخواهد داشت.» و این نکتهای است که شاید در نگاه نخست دلایل کوتاه آمدن تهیهکنندگان و گردآمدن تا همین چندماه پیش غیرممکن اعضای این صنف زیر یک چتر را منطقی جلوه دهد اما بیتردید باید منتظر واکنش دیگر صنوف نسبت به آن بود.
اعضای هیأت مؤسس
با این همه روایت رئیس اداره نظارت و ارزشیابی از نتایج جلسه با تهیهکنندگان هم شنیدنی بود. سجادپور در این باره گفت: نظرات دوستان در این جلسات بسیار راهگشا بود اما من ترجیح میدهم نتیجه قطعی دراین باره را پس از تشکیل جلسه شورای مدیران سینمایی که قرار است فردا (شنبه) و با حضور معاون سینمایی برگزار شود اعلام کنم. براساس خبر منتشر شده در برنامه «هفت» تاکنون و پس از برگزاری 2 جلسه مشترک میان تهیهکنندگان، مرتضی شایسته، سیدضیاء هاشمی، محسن علیاکبری و جمال شورجه براساس آرا بهعنوان هیات موسس اتحادیه واحد صنف تهیهکنندگان سینما در خارج از خانه سینما معرفی شدهاند و باید منتظر ماند و دید از شور و مشورت این اعضا با سایر همصنفان، نخستین جلسه عمومی صنف واحد تهیهکنندگان در چه تاریخی برگزار خواهد شد.
آمادگی برای هدفمندی یارانهها
در کنار این مباحث سجادپور پیرامون دیگر مسائل این روزهای سینمای ایران هم به نکاتی اشاره کرد. وی گفت: گاه بسیاری از اهالی مطبوعات و سینماگران گلایه میکنند و میگویند ما نمیدانیم تهیهکنندگان و کارگردانهایی که به عنوان اثر اول برایشان پروانه ساخت صادر میشود که هستند و از کجا میآیند اما اینکه برخی خود را محور عالم بدانند و بگویند همه را باید بشناسیم امر درستی نیست. سجادپور در ارتباط با صدور پروانههای ساخت و عدم تولید برخی از این پروانهها هم عنوان کرد: باید به خاطر داشته باشیم که همواره 30 درصد از پروانههای ساخت به تولید منجر نمیشود، این آمار همواره بوده است. البته باید در نظر داشته باشیم که مطابق دفترچه سیاستگذاریهای معاونت سینمایی قرار بر این است که اگر فردی کار اولش کیفیت خوبی نداشته باشد، پروانه کارش لغو شود و طی 12 یا 13 ماه گذشته تمام افرادی که پروانه تهیهکنندگی یا کارگردانی گرفتهاند با همین نوع برخورد مواجه بودند. سجادپور در بخش دیگری از این برنامه به صحبت درباره هدفمند شدن یارانهها پرداخت و گفت: عدهای میگویند که با هدفمند شدن یارانهها 30 درصد روی هزینههای ساخت میرود اما این اظهارنظرها کاملا غلط و جهتدار هستند و بالاترین برآوردی که ما میتوانیم در این مورد داشته باشیم 10 درصد است. البته ما صندوقی هم پیشبینی کردهایم تا پس از هدفمند شدن یارانهها به کمک سینما بیاید، در هر صورت هدفمند کردن یک هدف درمانی عالی برای کشور است و ما باید افتخار کنیم که سینمای ما با این روش قرار است پیش برود.