عجب چهارشنبه ساکتی را پشت‌سر گذاشت بوئنوس‌آیرس! روزی که کل مملکت در عزای عمومی برای مرگ ناگهانی «نستور کرشنر» رئیسجمهور سابق فرو رفت که صبح همان روز دچار حمله قلبی شده بود.
هرکار و کسبی تعطیل بود و به مردم دستور داده شد در خانه بمانند، نباید چنین فشاری روی مردم را برای یک سوگواری ملی نادیده گرفت ولی این حقیقت که مرحوم «کرشنر» شوهر رئیسجمهور فعلی هم بوده و در عین حال قویا به عنوان جایگزین همسرش در انتخابات آینده شناخته می‌شد، ظاهرا همه‌چیز را توجیه می‌کرد.
اما تاثیر این قضیه بر فوتبال کشور از این هم محسوس‌تر بود چون تعطیلی سراسری فوتبال به‌خاطر مرگ رئیس سابق دولت بعید است در هیچ کشور دیگری اتفاق بیفتد. در اروپا با یک دقیقه سکوت پیش از مسابقات ادای احترام می‌کنند اما AFA (فدراسیون فوتبال آرژانتین) ظرف چند ساعت پس از مرگ کرشنر اعلام کرد که بازی‌های آن هفته در سراسر دستجات برای یک هفته به تعویق می‌افتند. این تازه‌ترین و شاید شرم‌آورترین مورد از تاریخچه پرطول و تفصیل آغشته شدن فوتبال به سیاست در آرژانتین باشد.
مورد جام‌جهانی 1978 که توسط آرژانتین برگزار و فتح شد، قطعا پر‌رنگ‌ترین آنهاست، به‌خاطر آنکه آرژانتین درحالی پرو را در روساریو شکست داد که می‌‌دانست پیروزی با تفاضل 4 گل یا بیشتر به صعودش بالاتر از برزیل به فینال جام می‌‌انجامد. خواه داستان پرداخت پول به فدراسیون فوتبال پرو که در آن روز حقیقتا اتفاق افتاد را باور کنید یا وادادن در آن بازی را کار خود پرویی‌ها بدانید، در هر صورت هیچ‌کس نمی‌تواند انکار کند که حکومت نظامی آرژانتین در آن زمان همه کار کرد تا تورنمنت را به نفع خود پایان دهد.
در دوران معاصر، چنان درجه‌ای از زد و بند و اعمال فشار برای تعیین نتیجه در آرژانتین دیده نشده است. این روزها برد و باخت تیم ملی در زمین چمن رقم می‌خورد اما نمی‌توان گفت که فوتبال در حکومت فعلی کشور، ابزاری سیاسی به قدرتمندی آن زمان نیست. در دورانی که پرونیسم‌ـ بیش از هر زمان دیگری پس از حیات خوان پرون دیکتاتور اسطوره‌ای آرژانتین‌ـ توسط «کریستينا کرشنر» رئیسجمهور فعلی دنبال می‌شود، جالب توجه است که بررسی کنیم و ببینم که چگونه حاکمان سیاسی پیشین در آرژانتین از اهرم فوتبال سوءاستفاده کردهاند و این ورزش را در جهت منافع خود به خدمت گرفته‌اند.
نخبگان حاکم، اغلب، فوتبال را برای گسترش محبوبیت خود دستمالی کردهاند و به ندرت کسی این کار را بهتر از مردی انجام داده که «پرونیسم» از نام او گرفته شده است؛ خوان دومینگو پرون. پرون و همسرش اویتا [که متاسفانه در دنیا همه او را با چهره «مادونا» آوازه‌خوان و بازیگر هرزه آمریکا می‌شناسند] سیاست‌های متنوعی برای بسط پایه‌های قدرتشان و تحت تاثیر قرار دادن توده‌ها داشتند که یکی از آنها از طریق محبوب‌ترین ورزش کشور بود. در دهه 1940 و اوایل دهه 1950، آرژانتین یکی از بهترين‌تیم‌های ملی جهان را داشت اگرچه آنها در جام‌جهانی 1950 شرکت کردند و نه 1954. پس از آنکه آنها کوپا آمریکای سال‌های 1945، 1946 و 1947 را به طور متوالی بردند از کوپای 1949 که در برزیل برگزار می‌شد کنار کشیدند چرا که اختلافاتی جدی میان دستگاه فوتبال 2کشور به وجود آمده بود [که دنباله اختلافات مرزی و سیاسی 2 کشور بود در میدان فوتبال] به دنبال آن، آرژانتینی‌‌ها از سفر به برزیل برای شرکت در جام‌جهانی 1950 (نخستین جام‌جهانی پس از جنگ جهانی دوم) هم به خاطر دلایل مشابه سر باز زدند و بعد وقتی دامنه اختلافشان به فیفا کشیده شد، جام‌جهانی 1954 سوییس را هم تحریم کردند. اما در افکار عمومی این ظن قوت می‌گرفت که اختلافات سیاسی تنها بهانه‌ای است برای گارانتی کردن چهره قهرمان فوتبال آرژانتین تا مردم این کشور بدون نیاز به رقابت پرریسک با قدرت‌های فوتبال جهان تا سال‌ها از نشئگی حس برتری در جهان که از همان سه‌گانه قهرمانی دهه 1940 ریشه می‌گرفت لذت ببرند و پرون هم از محبوبیت ناشی از آن به ریاست‌جمهوری و در نهایت دیکتاتوری برسد. توجیه پرون این بود که هر قدر هم تیم ملی‌اش قوی باشد باز هم تضمین پیروزی در خاک خودی بسیار فراتر از بازی در برزیل یا حتی کشورهای دوست مثل سوییس خواهد بود. در همین راستا شکست 3بر 1 انگلستان در بازی دوستانه 1953 در بوئنوس آیرس کمک شایانی به پروپا‌گاندای پرون کرد و اگرچه ستارگان دیگر ورزش‌ها هم افتخاراتشان را به دولت می‌فروختند مثل خوان مانوئل فانخیو که قهرمان اتومبیلرانی بود اما باز هم هیچ رشته‌ای اثربخشی فوتبال را میان توده‌های مردم نداشت. دست بر قضا پرون و مرحوم نستور کرشنر هر دو طرفدار باشگاه ریسینگ کلاب بودند. ورزشگاه ریسینگ هنوز به اسم پرون است و اتفاقا کرشنر هم یک بار 4 تلویزیون جدید ال‌سی‌دی 42 اینچ به این تیم به پاس پیروزی‌شان در داربی کوچک‌تر بوئنوس‌آیرس مقابل بوکاجونیورز اهدا کرد. شکی نیست که کرشنر موفق‌ترین رهروی راه بهره‌برداری سیاسی سبک پرونیسم پس از خود پرون بوده است.
معاصرترین رفتار کرشنرها در این راستا توسط همسر او کریستین در آگوست 2009 (پاییز پارسال) رخ داد زمانی که خانم رئیسجمهور رسما و شخصا دستور داد فدراسیون فوتبال قراردادش با شبکه خصوصی TSC را ملغی کند تا بازی‌های لیگ برتر آرژانتین دوباره به صورت رایگان از تلویزیون دولتی پخش شوند. این اقدامی کاملا پوپولیستی و به همان اندازه سیاسی بود، اگرچه تاثیری بر کیفیت زندگی مردم آرژانتین نمی‌گذاشت. این آخرین نمونه از پیدایش «کرشنریسم» توسط آقا و خانم کرشنر بود که به شیوه خودشان پرونیسم مدرن را احیا می‌کردند.
سال گذشته همچنین یک تصمیم پوپولیستی دیگر هم توسط نزدیکان «کرشنرها» اتخاذ شد، آنها با وسیع‌ترین بارهای زنجیره‌ای کشور قرارداد بستند که اگر از حزب این زن و شوهر در جایگاه‌های بیرون و درون ورزشگاه حمایت کنند و بیشترین آدم‌ها را به نفع آنها به ورزشگاه بکشانند آنوقت هزینه سفر هولیگان‌هایشان به جام‌جهانی 2010 را دولت تقبل خواهد کرد. این کار را نباید فقط یک حرکت پوپولیستی فرض کرد چرا که ایده چنین کاری در دوران پرون به‌وجود آمد که بر قدرت بخشیدن به اتحادیه لیدرها به‌عنوان متدی در جهت بسط قدرت خویش می‌نگریست. اینها تنها چند مثال بودند و می‌توان در این‌باره یک کتاب نوشت نه فقط یک مقاله. به هر حال تعطیل کردن کل مسابقات توسط فدراسیون فوتبال آرژانتین چندان هم غافلگیر‌کننده نبود چون در هیچ کشور دیگری مثل اینجا فوتبال و حکومت چنین با هم مغازله نکرده‌اند. فقط تصور کنید که سنیور گروندونا رئیس فدراسیون فوتبال آرژانتین نه‌تنها قدیمی‌ترین مقام رسمی انتخابی کشور (از دهه 1970 تاکنون) است که در سراسر جهان فوتبال هم رقیبی هم‌سابقه خود ندارد.
منبع: occernetS