سیدبهزاد اخلاقی: ویکتور یوشچنکو از رهبران انقلاب نارنجی اوکراین و رئیس‌جمهور این کشور بعد از انتخابات سال گذشته مجبور شد قدرت را به رقیب اصلی خود ویکتور یاناکویچ واگذارکند. یوشچنکو اکنون تلاش می‌کند تا شاکله جریان سیاسی که روزگاری به راه انداخته بود را حفظ کند. یوشچنکو اکنون قدرت را از دست داده است و جریان حامی او تنها 5 درصد از آرا را در آخرین انتخابات سراسری این کشور به‌دست آورده‌اند. در این راستا مجله نیوزویک با وی در کی‌یف به گفت‌وگو نشسته است. یوشچنکو در این گفت‌وگو به سوالاتی درباره مناسبات راهبردی روسیه و اوکراین و بازگشت کی‌یف به مدل روسی توسعه پاسخ گفته است.
آیا انتخابات محلی هفته گذشته عادلانه بود؟
قانون اساسی ما اجازه می‌دهد مونوپلی یک حزب در انتخابات به وجود بیاید و ادامه داشته باشد. بر این اساس کمیسیون انتخابات نمی‌تواند درباره نتایج اظهارنظر کند. البته این به این معنا نیست که نتایج واژگون شده انتخابات از سوی کمیسیون به رسمیت شناخته می‌شود.
با وجود چنین قوانینی فکر می‌کنید نمی‌توان دست به تقلب زد؟
بدیهی است که امکان آن وجود دارد. اما عذرخواهی من را به خاطر این آشپزخانه شلوغ پذیرا باشید.
یاناکویچ بهترین گزینه برای حامیان برقراری مناسبات خوب میان روسیه و آمریکا به شمار می‌رفت؟
سیاستی که امروز در اروپا به پیروزی رسیده است آن گزینه‌ای نیست که مردم ما به عنوان بهترین راه به آن می‌نگرند. این حتی سیاستی نیست که منجر به روسیه‌ای با ثبات شود. اوکراین می‌تواند نقش گسترده‌تری را در منطقه ایفا کند اما آنچه اکنون برای اوکراینی‌ها مهم است دموکراسی و حرکت در مسیر اروپا به شمار می‌رود.
آیا اوکراین امروز به اروپای متحد نزدیک‌تر است؟ این سوال را در مقایسه با دوران حضور نارنجی‌ها در قدرت پاسخ دهید.
مناسبات با اروپا از چند جهت قابل بررسی است. نزدیکی به اروپا برای اوکراین مهم بود و رهبران اروپایی در قبال کشور ما با چند دیدگاه متفاوت پیش می‌رفته‌اند. برنامه توسعه‌ای اتحادیه اروپايي می‌تواند برای اوکراین بسیار مهم باشد. ما بر این اساس ارزش‌های خود را به اروپای متحد نزدیک می‌کنیم. دولت طی سال‌های اخیر در انجام اصلاحات اقتصادی و مبارزه با فساد مالی بسیار ضعیف عمل کرده است و این موضوع می‌تواند فاصله ما را با اروپا بیشتر کند. اوکراین در راه اصلاحات اجتماعی نیز موفقيت چندانی نداشته است و نهاد‌های مدنی در کشور رشد محسوسی نداشته اند.
زمانی که در انتخابات سال 2010 شکست خوردید، گفتید فقط یک فرد از رقابت‌ها کنار گذاشته شد و نه میلیون‌ها اوکراینی، منظورتان از این مساله چیست؟
رخداد سال گذشته در اوکراین مساله شکست یک ایدئولوژی یا یک نظر سیاسی نبود. انتخاب یاناکویچ پاسخ به خواست بخشی از اوکراین بود که نظر آنها قابل احترام است. به نظر من اکثریت جامعه به او رای ندادند و این نتایج مرگ انقلاب نارنجی در اوکراین نبود. اوکراینی که به او رای داد نه سیستم یاناکویچ را تایید می‌کرد و نه به برنامه‌های او ایمان داشت. به همین جهت من می‌گویم جامعه ما از بین نرفته است و شرایط موجب شکست نارنجی‌ها در انتخابات شد. این یک شکست شخصی بود. من شکست خوردم و جریان ما هنوز زنده و قابل رقابت است.
آیا کاری هست که نسبت به انجام آن متاسف باشید؟
کار با نخست‌وزیر. سیاست‌های خانم تیموشنکو این کشور را نابود کرد. وی صدمه زیادی به این کشور وارد کرد. تيموشنكو از نخست‌وزیری برای خودنمایی استفاده کرد. او بیشتر از هر چیزی به یک مجری شبیه بود تا یک نخست‌وزیر. همکاری با وی باعث شد من شکست بخورم و جریان دموکراتیک ما با چالش‌های بسیاری روبه‌رو شود.
خانم تیموشنکو به رهبر اپوزيسیون مبدل شده است. آیا حضور وی می‌تواند به‌عنوان یک رهبر سیاسی مهم برای آینده اوکراین مفید باشد؟
رویای بزرگ روسیه این بود که بتواند دولت یاناکویچ را در اوکراین بر مسند قدرت بنشاند و تیموشنکو به رهبر اپوزيسيون در کشور ما باشد. روسیه از این ترکیب بیشتر سود می‌برد. قدرت و شهرت چیزی است كه روس‌ها به‌طور دوسويه در اوکراین حاکم کرده‌اند و این موضوع آینده ما را نابود خواهد کرد.
شما برنامه دیگری برای حضور در قدرت ندارید؟
من 2 بار به عنوان رئیس بانک مرکزی انتخاب شده‌ام؛ یک بار رئیس‌جمهور و یک دوره نیز نخست‌وزیر اوکراین بوده‌ام. فکر می‌کنم تمام اینها برای یک سیاستمدار کافی باشد. من اکنون می‌توانم به فرزندانم بگویم من هر چه می‌توانستم برای اوکراین انجام دادم.
به نظر شما کتاب‌های تاریخ درباره انقلاب نارنجی چه خواهند گفت؟
5 سال گذشته تجربیات و آزادی برای اوکراین به ارمغان آورد؛ آزادی در هویت و بیان. این بخش از تاریخ اوکراین را نمی‌توان پاک کرد. اکنون ما به اینکه اوکراینی هستیم افتخار می‌کنیم. پیش از این ما بخشی از روسیه محسوب می‌شدیم. این بخشی از تاریخ ما مانند استقلال از شوروی است.