امید صبوری:
تنها یک روز زمان کافی بود تا پیشبینیها درباره واکنش سینماگران فعال در دیگر اصناف سینمایی به اظهارات علیرضا سجادپور درباره لزوم تهیهکنندهسالاری، رنگ واقعیت به خود بگیرد. روزگذشته و همزمان با انتشار اظهارات صریح وزیر فرهنگ و ارشاد درباره عدم حمایت این وزارتخانه از تولیداتی که به هر طریقی در فکر جذب تماشاگر هستند، برخی سینماگران نقد طرح تازه معاونت سینمایی را در دستور کار قرار داده و «تهیهکنندهسالاری» را مترادف با «اقتصادسالاری» در سینما دانستند. انتقاداتی که میتوان آن را به موازات دغدغههای جناب وزیر تحلیل کرد و بر لزوم رفع شبهات پیرامون آن از سوی معاونت سینمایی انگشت تاکید گذاشت.
جاذبه و محتوا در کنار هم
روزگذشته اظهاراتی به نقل از محمد حسینی روی خروجی خبرگزاریها قرار گرفت که هم رنگ و بوی «توصیه» داشت و هم پیررنگی از «تهدید». تهدید به لغو حمایت وزارت ارشاد از فیلمهایی که «به اسم طنز سرشار از لودگي هستند و با استفاده از ابزارهاي سبک و سخيف سعي ميکنند به هر طريقي تماشاگر را جذب کنند». وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي تصریح کرد: تاکيد ما بر اين است فيلمهايي ساخته شود که جاذبه لازم را براي مخاطب داشته باشند. البته نميخواهيم بگوييم بايد به هر وسيلهاي تماشاگر را جذب کرد. به گفته حسيني تاکيد وزارت ارشاد بر ساخت فيلمهاي داراي جاذبه لازم براي تماشاگر است اما نبايد به هر طريقي تماشاگر را جذب کرد. وی درباره توجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به فيلمهاي فرهنگي اظهار داشت: در مقوله سينما در عين حالي که بايد به مضمون و محتوا توجه شود و فيلمها داراي پيام باشند، بايد به مقوله جاذبه هم توجه داشت، زيرا فيلمها بايد بتوانند تماشاگر را به سمت سينما تشويق و جذب کنند.
معاونت سينمايي تصرفي در اکران ندارد
وزير ارشاد همچنین تصريح کرد: برخي سينماگران انتقاداتي درباره مشکلات فيلمهاي فرهنگي مطرح کردهاند که بيشتر درباره بحث اکران است. گاهي اوقات فرصت و مجالي براي اکران برخي فيلمهاي فرهنگي نيست که اين موضوع هم به هر حال به خود سينماگران باز ميگردد، زيرا معاونت سينمايي دخل و تصرفي در مساله اکران ندارد و تنها در حد يک همفکري است. حسيني در ادامه افزود: اگر واقعا احساس شود که حق يکسري از فيلمهاي فرهنگي تضييع و به بعضي تهيهکنندگان و برخي فيلمها کمتوجهي ميشود، در آن شرايط معاونت سينمايي تصميمگيري خواهد کرد اما همکاران ما در معاونت سينمايي در اين باره هنوز به يک نتيجه نهايي نرسيدهاند و به هر حال فعلا بنا ندارند در بحث اکران فيلمها وارد شوند. وي در ادامه بر بحث سينماي پرجاذبه براي مخاطب تاکيد کرد و گفت: تاکيد ما بر اين است؛ فيلمهايي ساخته شود که جاذبه لازم را براي مخاطب داشته باشد. البته نميخواهيم بگوييم باید به هر وسيلهاي تماشاگر را جذب کرد. حسيني در ادامه به سينماگران توصيه کرد: ميتوان فيلمهاي فرهنگي با مضامين عالي توليد کرد و در کنار آن به گونهاي عمل شود که بتوان تماشاگر را هم به سمت سينما جذب کرد.
سينما صنعت صرف نيست
این اظهارات وزیر ارشاد که بهروشنی بیانگر دورنمای وي از نقشه راه سینمای ایران است در حالی منتشر میشود که اظهارات یک روز قبل مدیر نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی در برنامه زنده 7 پیرامون لزوم حرکت به سمت «تهیهکنندهسالاری» در سینما نگرانیهایی در میان سینماگران بهدنبال داشت. حبيبالله بهمني، کارگردان سینما و تلویزیون از نخستین منتقدان این طرح بود. وی در گفتوگو با فارس گفت: تهيهكنندهسالاري براي صنعت صرف خوب است اما در پديدهاي مثل سينما كه صنعت و هنر در هم آميخته ميشود، نتیجه مطلوبي را بهدنبال نخواهد داشت و سينما به سمت اقتصادسالاري خواهد رفت. وی درباره رابطه تهيهكنندهسالاري و رشد و شكوفايي صنعت سينما در ایران گفت: تهيهكنندگان از عناصر بسيار مهم سينما هستند كه هيچكس نميتواند نقش آنها را در ساخت يك فيلم يا اثر نمايشي ناديده بگيرد و آنها را كنار بگذارد اما طرح كردن تهيهكنندهسالاري، بيتوجهي به واقعيتهاي ديگر سينماست. وي ادامه داد: سينما صنعت صرف نيست بلكه بخش هنري و محتوايي آن حائز اهميت است. گروه هنري سينما از هنرمندان مختلف از جمله فيلمبردار، صدابردار، تدوينگر، نويسنده فيلمنامه، كارگردان، بازيگران و... تشكيل ميشود كه همه تحت نظارت كارگردان وظايف خود را انجام ميدهند. در واقع با حاصل تركيب كارگردان و تهيهكننده مناسب ميتوان فيلمي ارزشمند و درخور توجه را شاهد بود.
تصمیمگیری با حضور همه اصناف
عزيزالله حميدنژاد دیگر سینماگری بود که به اظهارات سجادپور واکنش نشان داد. حمیدنژاد میگوید: ما بر اين باوريم كه اصناف مختلف بايد درباره خانه سينما تصميم بگيرد و نه يك صنف واحد. علاوه براين ما اگرچه با تشكل واحد تهيهكنندگان موافق هستيم اما در اين تشكل واحد بايد برنامهريزيها به گونهاي صورت بگيرد كه همه سليقهها حضور داشته باشند. وي در گفتوگو با ایسنا در پاسخ به سوالي درباره شوراي 4 نفرهاي كه اكنون مامور پيگيري مسائل تهيهكنندگان شدهاند، توضيح داد: اين شورا متاسفانه از سليقههاي مختلف تشكيل نشده و من بعيد ميدانم بتواند اساسنامهاي كه مورد نظر همه باشد، تنظيم كند.
استقلال تشکل واحد تهیهکنندگان
با وجود این انتقادات که بیشتر ناظر بر جایگاه حقوقی تشکل واحد تهیهکنندگان در جغرافیای سینمای ایران است نه اصل تشکیل آن، روزگذشته محسن علیاکبری بهطور رسمی اعضای هیات موسس این تشکل واحد را معرفی کرد. مرتضي شايسته، سيدضياء هاشمي، محسن علياكبري و جمال شورجه اعضای هیات موسس تشكل تهيهكنندگان براي تهيه پيشنويس اساسنامه و تدوين و تنظيم تشكل واحد تهيهكنندگان هستند. علياكبري عضو این هیات موسس در این باره گفت: اين هیات پيشنويس اساسنامه اين تشكل را در اسرع وقت تنظيم و تدوين خواهند كرد و اين اساسنامه در مجمع عمومي متشكل از 4 صنف تهيهكنندگي كه هماينك فعال هستند، ارائه خواهد شد. در ادامه ، اساسنامه تنظيم شده پس از تصويب از سوي صنوف مختلف تهيهكنندگي اجرايي خواهد شد. وي درباره تشكل تهيهكنندگان در خارج از خانه سينما اظهار داشت: صنف تهيهكنندگان به اين دليل كه مولف و كارفرماست زيرمجموعه جايي قرار نميگيرد و اين غلط است. صنف تهيهكنندگي در همه جاي دنيا بهصورت مستقل عمل ميكند.