شاید این باشکوهترین جشنی بود که آسیا به خود میدید؛ نه فقط به خاطر اینکه رقص نور و آب و آتش و تصویر در گوانگجو همه مرزهای جلال و شکوه و مراسم کوروگرافی (حرکات موزون جمعی) را درمینوردید بلکه برای نخستینبار در تاریخ رویدادهای ورزشی قاره کهن که شامل 3 المپیک و یک جام جهانی میشود، مراسم افتتاحیه به بیرون از ورزشگاه و به محیط شهر میزبان آورده شد؛ درست در دل حیات اجتماعی مردم. جمعه عصر جزیره قلب جنوبیترین شهر چین، گوانگجو که هنوز با نام باستانیاش کانتون شناخته میشود، شکل جدیدی از جشنهای المپیکی به دنیا معرفی شد. اینجا همان شهری است که چند سال پیش تنها بهانه شنیده شدن نامش در جهان رسانهها، یک بازیکن چاق، دائمالخمر و بداخلاق انگلیسی بود به نام پل گاسکوئین که پس از تمام شدن فوتبالش قصد داشت آخرین شانس خود را در باشگاه «کانتون» در لیگ فوتبال سطح پایین چین بیازماید اما حالا 2 سال پس از المپیک پکن 2008 که طبیعتا باشکوهترین و بزرگترین رویداد ورزشی در آسیا قلمداد میشود، مردم گوانگجو دستکم در جشن افتتاحیه از خجالت پکنیها، سئولیها،توکیوییها، بوسانیها و هیروشیماییها درآمدند؛اگرنه دوحهایها که با آن مراسم بیحالشان در آغاز و پایان دور قبلی بازیهای آسیایی باید از خود شرم کنند. این بار در مراسم افتتاحیه گوانگجو 2010 برگزارکنندگان از همه عناصر شهری و جغرافیایی برای بخشیدن ابعاد تازهای به یک رویداد ورزشی بهره برده بودند طوری که رودخانه جواهر محور افقی جشن روز جمعه بود و برج بلند گوانگجو محور عمودی آن. در پسزمینه هم آسمان رنگارنگ شهر در ساعات منتهی به غروب آفتاب به زیبایی صحنه افزوده بود.
در ابتدا کاروانی از 45 قایق سنتی چوبی که هر یک تزئینات نورانی به شکل سمبلهای فرهنگی و تاریخی یکی از ملتهای حاضر در شانزدهمین دوره بازیهای آسیایی را داشتند، در مسیر رودخانه جواهر عرض شهر گوانگجو را پیمودند و سپس جشن و آتشبازی از آب به خشکی کشیده شد و در حالی که پردههای عظیم دیجیتالی صحن مراسم در جزیره، تکنولوژی تصویرسازیهای عظیم در فضا را که در المپیک پکن هم به کار گرفته شده بود یادآوری میکرد، نوبت یکی از بزرگترین آتشبازیهای تاریخ بر فراز آسمان گوانگجو بود؛ برای ساعاتی نهتنها آسمان غرق در آتش و نور شد بلکه برج 240 متری گوانگجو تبدیل به بزرگترین مشعل یا فشفشهای شد که بشر تاکنون به خود دیده بود.
6 سال انتظار
چینیها 6 سال بهطور پیوسته و یک ماه آخر را به صورت فشرده و شبانهروزی برای برگزاری این مراسم تمرین و برنامهریزی کرده بودند؛ مراسمی که تنها 5 ساعت به طول انجامید اما برای بسیاری از مردم شهر و30 هزار تماشاگر جایگاه ویژه و البته بسیاری از بینندگان تلویزیونی در سراسر جهان این 5 ساعت به یک عمر میارزید. «چن وئیا» معاون اجرایی مراسم ویژه المپیک پکن 2008 از مدتها پیش از روز افتتاحیه بازیهای آسیایی دغدغهاش این بود که جزئیات شکل منحصر به فرد این جشن را مخفی نگه دارد: «4 سال پیش در دوحه، شعلههای المپیک آسیایی از صحاری زبانه کشیدند و پس از 4 سال حالا ما سفر بازیهای آسیایی را از روی امواج رودخانه جواهر آغاز میکنیم. ما میخواهیم زیباییهای زندگی و شکوه تمدنهای آسیایی و امید به آینده را که آب روان ایجاد میکند به نمایش بگذاریم». لحظاتی پس از این سخنرانی، امواج آب از صفحات LED عظیمی که از دور تا دور صحن مراسم بر ساحل جزیره هايژينشا به آسمان برافراشته شده بودند، روان شدند. یک سونامی تکنولوژیک که اگرچه مثل سونامیهای اخیر آسیا رنجآور نبود اما هیبتی به همان اندازه باشکوه داشت، بعد قایقهای زیبا در طول رودخانه به راه افتادند که هر کدام يكي از ملتهای حاضر در بازیهای آسیایی را مجسم میکردند. در پیشاپیش کاروان قایقها، یک قایق بزرگ همراه با نمادهای درخشان گوانگجو 2010 و پرچم رقابتها که بر نوک عرشه به اهتزاز درآمده بود، حرکت میکرد و پشت سر آن 45 قایق کوچکتر آرام و آهسته و با فواصل مشخص روی امواج آرام رود خودنمایی میکردند که قایق نماد جمهوری اسلامی ایران هم در میان آنها بود. تختجمشید کهنترین بنای تاریخ آسیا، حرم امام رضا(ع)، کوه دماوند و کبوترهای صلح نمادهای اصلی بودند که با میلههای درخشان نئونی روی قایق مربوط به ایران بازسازی شده بودند.
این تنها یکی از ابداعهای انقلابی در صنعت جشنسازی بازیهای ورزشی بود؛ ابتکاراتی که هزینه چندانی هم در مقایسه با بودجه 17 میلیارد دلاری آمادهسازی و برگزاری بازیهای آسیایی 2010 نداشتهاند اما اعتباری مضاعف در سطح جهانی به یک رویداد قارهای بخشیدند؛ رویدادی که چینیها قصد دارند با آن برای فتح سکوی اول المپیک لندن 2012 خیز بردارند.
این در حالی است که بازیهای گوانگجو 2010 در رشتههایی حتی متنوعتر از المپیک 2012 (42 رشته) برگزار میشود و از این نظر وسیعترین رویداد ورزشی تاریخ به حساب میآید. 4 سال پیش در دوحه 2006، چین 165 مدال طلا برد و کرهجنوبی نزدیکترین رقیبش 58 طلا، این بار پیشبینی میشود در گوانگجو این نسبت به 180-40 برسد.