گروه اقتصادی:
رئیسکل بانک مرکزی در واکنش به مصوبه اخیر مجلس مبنی بر تغییر ترکیب مجمع عمومی این بانک اعلام کرد: اگر روزی احساس کنم که استقلال بانک مرکزی خدشه‌دار شده است، همان روز استعفا خواهم کرد. محمود بهمنی ديروز در جمع خبرنگاران درباره ترکیب مجمع بانک مرکزی گفت: روز گذشته ترکیب مجمع بانک مرکزی به تصویب مجلس رسید، بحث اصلی در این‌باره استقلال بانک مرکزی است. رئیسکل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه این بانک هیچگاه استقلال خود را از دست نداده و نخواهد داد، در بیان دلایل آن گفت: هر فردی از ذخایر بانک مرکزی سهم دارد و ما باید این سهم را حفظ کنیم. وی با تاکید بر اینکه بانک مرکزی مسؤول این است که خدشه‌ای به این اصل وارد نشود، افزود: بانک مرکزی استقلال داشته، دارد و خواهد داشت. بهمنی تاکید کرد: اگر روزی احساس کنم که استقلال بانک مرکزی خدشه‌دار شده است، همان روز استعفا خواهم داد. بهمنی با تاکید بر اینکه این موضوع را به‌صورت جدی مطرح می کنم، افزود: همه موجودیت بانک مرکزی استقلال این بانک است. رئیسکل بانک مرکزی با اشاره به اینکه کارهای بانک مرکزی به صورت کارشناسی و تخصصی انجام می‌شود، اظهار کرد بانک مرکزی بر اساس کار کارشناسی استقلال خود را حفظ می‌کند. به گفته وی، اگر بانک مرکزی استقلال کامل نداشت نمی‌توانست در مورد مسائل ارزی تصمیم‌گیری کند، اگر استقلال نداشتیم نمی‌توانستیم ذخایر ارزی کشور را به بهترین وجه اداره کنیم و اگر استقلال نداشتیم نمی‌توانستیم سبد ارزی‌مان را در شرایطی که خود تشخیص می‌دهیم و آن‌گونه که مصلحت نظام است، حفظ کنیم. بهمنی خاطرنشان کرد: ممکن است همه ابزارها برای استقلال ایجاد شود ولی خود رئیسکل بانک مرکزی و زیر مجموعه مستقل نباشد. وی ادامه داد: ممکن است ابزاری هم نداشته باشیم اما مدیر بتواند با استقلال عمل کند. بهمنی خاطرنشان کرد: یکی از شاخصه‌های مهم و مسائل اصلی استقلال، استقلال خود مدیریت سازمان مربوطه است. رئیسکل بانک مرکزی گفت: اگر کاری را که به نفع نظام است، نتوانم انجام دهم، کناره‌‌گیری خواهم کرد. بنا به این گزارش در ماده 80 لایحه برنامه پنجم توسعه مصوب روز يكشنبه هفته جاري مجلس شورای اسلامی آمده است، مجمع عمومی بانک از 11 عضو تشکیل می‌شود. طول مدت انتصاب هر یک از اعضا 10 سال و فقط برای یک دوره با ترکیب زیر انتخاب می‌شوند: وزیر امور اقتصادی و دارایی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، دادستان کل کشور، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و 7 نفر اقتصاددان با حداقل 15 سال سابقه. در دوره اول 7 نفر اقتصاددان را رئیس‌جمهور همزمان به مجلس معرفی می‌کند و آنها با رأی اکثریت مجلس انتخاب می‌شوند. همچنین هر 2 سال یک‌بار رئیس‌جمهور می‌تواند فقط یک نفر از 7 اقتصاددان را با رأی اعتماد مجلس تغییر دهد. اعضای مجمع عمومی از بین خود فردی را به‌عنوان رئیس مجمع انتخاب می‌کنند.
تفاوت‌های ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی
در حال حاضر رئیس جمهور، وزیر امور اقتصادی و دارایی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست‌جمهوری، وزیر بازرگانی و یکی از وزرا به انتخاب هیات وزیران اعضای مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را تشکیل می‌دهند. همچنین رئیسکل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیس‌جمهور و بعد از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس‌جمهور منصوب می‌شود. در عین حال، قائم‌‌مقام بانک مرکزی به پیشنهاد رئیسکل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و پس از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس‌جمهور منصوب می‌شود. این در حالی است که در ترکیب این مجمع با مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی در بررسی برنامه پنجم توسعه، رئیس‌جمهور از این مجمع کنار گذاشته شده است. وزیر امور اقتصادی و دارایی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور، دادستان کل کشور، رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و 7 نفر اقتصاددان با حداقل 15 سال سابقه اعضای این مجمع عمومی را تشکیل می‌دهند.
واکنش دولت به مصوبه مجلس
مصوبه جنجالی مجلس شورای اسلامی مبنی بر تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی که منجر به کنار گذاشته شدن رئیس‌جمهور از این مجمع شد، نگرانی دولتمردان را به دنبال داشت به‌طوری که رئیسکل بانک مرکزی در این باره می‌گوید: «کشور را با نظر اقتصاددانان نمی توان اداره کرد». این مطلب را محمود بهمنی رئیسکل بانک مرکزی گفته و بر حفظ ترکیب فعلی مجمع عمومی بانک مرکزی که تضمین‌کننده استقلال این بانک است، تاکید کرده است؛ مجمعی که با رأی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، ترکیب آن تغییر کرد و رئیس‌جمهور از این مجمع کنار گذاشته شد. بهمنی رئیسکل بانک مرکزی گفته است: مجمع عمومی بانک مرکزی یکی از مهم‌ترین مسائلی است که به استقلال بانک مرکزی کمک می‌کند. وی تاکید کرده است: اگر نیمچه استقلال فعلی را نداشتیم، ارز کشور را نمی‌توانستیم مهار کنیم و در تک‌رقمی کردن تورم موفق نبودیم. رئیسکل بانک مرکزی با بیان اینکه 43 سال سابقه دولتی و 25 سال کار دانشگاهی دارد، گفته است: در صورتی که مجمع عمومی بانک مرکزی همین 5 نفر فعلی باقی بماند، می‌توانم استقلال بانک مرکزی را تضمین کنم. بهمنی خاطرنشان کرده است در ترکیب پیشنهادی جدید، انتخاب رئیس بانک مرکزی به وسیله اکثریت اعضا که همگی از بخش خصوصی یا اقتصاددان هستند، صورت می‌گیرد؛ در حالی که نمی‌شود کشور را بر اساس نظر اقتصاددانان اداره کرد. وی با تاکید بر اینکه در هیچ جای دنیا، اعضای مجمع عمومی بانک مرکزی از سوی بخش خصوصی انتخاب نمی‌شود، اظهار کرد: با رأی به پیشنهاد آقای باهنر، رئیسکل بانک مرکزی باید از سوی رئیس اتاق بازرگانی و 7 اقتصاددان انتخاب شود. رسیدگی و تصویب ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، رسیدگی و اتخاد تصمیم نهایی نسبت به گزارش‌های هیات نظارت، رسیدگی و اتخاذ تصمیم درباره پیشنهاد تقسیم سود ویژه بانک و انتخاب اعضای هیات نظارت به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی، از دیگر وظایفی است که طبق مقررات این قانون به عهده مجمع عمومی گذاشته شده است. البته باید به انتظار روزهای آینده نشست و دید موضع رئیس‌جمهور و وزیر امور اقتصادی و دارایی درباره مصوبه مجلس شورای اسلامی برای تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی چه خواهد بود. گفتني است آخرين اخبار دريافتي حكايت از آن دارد كه هيأت رئيسه مجلس مصوبه اخير بهارستان درباره چگونگي تعيين رئيس كل بانك مركزي را به كميسيون تلفيق ارجاع داد.
احتمال بازنگری مصوبه تغییر ترکیب مجمع بانک مرکزی
وطن امروز: سخنگوی اقتصادی دولت و وزیر امور اقتصادی و دارایی از احتمال بازنگری مصوبه اخیر مجلس مبنی بر تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی خبر داد و گفت: مجمع عمومی این بانک نباید از شاکله حاکمیتی خارج شود. سید‌شمس‌الدین حسینی ديروز در جمع خبرنگاران درباره مصوبه اخیر مجلس مبنی بر تغییر ترکیب مجمع عمومی بانک مرکزی گفت: بانک مرکزی از طریق مجمع باید حقوق صاحبان سهام را رعایت کند. وزیر امور اقتصادی و دارایی با بیان اینکه نمایندگان تفاهم کردند که این امر دوباره به کمیسیون تلفیق برود و در آنجا مورد بازنگری قرار بگیرد، اظهار کرد: در این‌باره باید به چند نکته توجه داشت که بانک مرکزی دارای ارکانی تعریف شده است و در صورتی که کار تقنینی انجام شود باید به این امر توجه شود. حسینی ادامه داد: از جمله اینکه مجمع بانک مرکزی مجمع صاحبان سهام است و سهام بانک مرکزی در همه دنیا متعلق به دولت است و طبیعی است که مجمع صاحبان سهام کماکان باید مجمع دولتی باشد. وی با بیان اینکه بانک مرکزی هم شرکت دولتی و 100 درصد سهام آن متعلق به دولت و مردم است، افزود: اعمال حاکمیت از طریق مجمع در حوزه‌های حقوق صاحبان سهام باید رعایت شود. وزیر امور اقتصادی و دارایی با تاکید بر اینکه مجمع نباید از شاکله حاکمیتی خارج شود، توصیه کرد که مجمع بانک مرکزی باید مجمعی سیال شود. به گفته حسینی، مجمع درباره تقسیم سود، اعمال حاکمیت و عزل و نصب‌‌ها باید همچنان در چارچوب مجمع دولتی باقی بماند. وی نکته دیگر را رکن شورای پول و اعتبار که رکنی سیاستی است، عنوان کرد و افزود: بانک مرکزی 2 رکن حاکمیتی دارد که یک رکن آن مجمع صاحبان سهام و رکن دیگر سیاستی است که شورای پول و اعتبار به صورت تخصصی اعمال می‌کند.