فروش میلیاردی «ملک سلیمان(ع)» و یکهتازی آن در گیشه نشان داد که سینمای دینی چه پتانسیل عظیمی دارد اگر بهخوبی از آن استفاده شود و نیز این نکته را متذکر شد که اگر خوراک خوب تامین باشد، مخاطب به بیراهه نمیرود و جایی برای آنچه در این سالها به عنوان «سخیف» بیان میشود، نخواهد ماند. فیلم شهریار بحرانی امروز سر زبانهاست و هر از گاهی در محافل مختلف جلسه نقد و بررسیاش برگزار میشود. در تازهترین جلسه، فیلم شهریار بحرانی میهمان نشست سینمای دینی با موضوع از «ملک سلیمان(ع) تا ملک مهدوی (عج)» در سالن شهید مطهری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی بود. شهریار بحرانی در ابتدای این نشست گفت: امیدوار بودیم «ملک سلیمان(ع)» با بهرهگیری از داستان سلیمان نبی(ع) دلهای ما را دریاییتر و وسیعتر کند تا از عالم و آدمها بیشتر درک کنیم. وی ترسیم صحیح مبتنی بر قرآن را دغدغهاش عنوان کرد و بیان داشت: اگر فیلمهایی مانند
«ده فرمان» یا «سلیمان و ملکه سبا» را دیده باشید، نوع نگاه غربی و داستانپردازی آنها درباره پیامبران را بهخوبی درک میکنید. عصاره داستانشان را مثلث یا مربع عشقی قرار دادهاند و مشاهده خواهید کرد که درباره پیامبران بزرگ چه فضای هنری نازلی را ترسیم میکنند. معلوم خواهد بود که شخصیت پیامبری که اینگونه تصویر میشود قصد روایت شخصیت نازل و بیخاصیتی از آن بزرگواران را دارد. شاید بسیاری فکر کنند مردم غربی این تصویر نازل و هزار و یک شبی را باور نمیکنند اما عوام غربی واقعا اینگونه نیست و این تصویر در درونش نهادینه میشود. پس از سخنان کوتاه شهریار بحرانی پرسش و پاسخ دانشجویان حاضر در جلسه آغاز شد که در نخستین پرسش بحرانی درباره «وجود ارتباط داستان فتنه سیاسی در فیلم با فضای خاص کشور در سال گذشته» گفت: «ملک سلیمان(ع)» قبل از ماجراهای سال گذشته آماده نمایش شد اما در هر صورت اینکه خداوند به سلیمان (ع) میگوید برای رسیدن به «ملک» باید از فتنههایی که حق و باطل در آن با هم آمیخته است، بگذرد در همین مساله حال حاضر نیز صدق میکند زیرا اکنون هم حق و باطل با یکدیگر آمیخته هستند اما حد اعلای فتنه اوج گرفتن مسائل فکری در این زمینه است، یعنی دشمن و شیطان از درون افراد عیان میشوند. اینکه آن زمان انسان میتواند حق و باطل را انتخاب کند، این بحث فتنه است. وی ادامه داد: قصد ما این بود که در قسمت اول «ملک سلیمان(ع)» هم بهصورت عام و هم به صورت خاص به مساله فتنه بپردازیم. در این زمینه نیز تیم پژوهشی 2 اصل قرآنی بسیار خوب «تقوا» و «اطاعت از پیامبر یا ولی» را به ما ارائه کرد که ما سعی کردیم آنها را تصویر کنیم. کارگردان فیلم «ملک سلیمان(ع)» در ادامه تصریح کرد: سعی ما بر این بوده که مفاهیم بلند قرآنی را با زبان و بیان اشاره نکنیم، بلکه هدف ما این بود که آنها را وارد داستان کنیم. ما برخلاف بسیاری از داستانها، روابط عاطفی را روایت نمیکنیم، بلکه هدف ما روایت رابطه سلیمان (ع) با مردمش است. در این موضوعات هم فیلمنامه نباید متکی به بیان و محاوره باشد و باید مفاهیم تصویر شود تا اثربخش باشد. معتقدم فیلمنامه بسیار خوبی داشتیم و احساس میکنم مخاطب وقتی برای نخستینبار فیلم را با ریتم تند میبیند هرچند مفاهیم به قلب او وارد شده است اما متوجه آنها نمیشود، ولی در مشاهدههای بعدی کمکم این مفاهیم را لمس میکند. وی درباره لحن فیلم نیز گفت: لحن فیلم رفتار صحیح یک رسول بزرگ الهی است، جز دستاوردهای نماهای ویژه که 600 نما بود، سختترین کاری که در فیلم انجام شد، بحث رفتار سلیمان (ع) بود که رفتار ایشان به گونهای باشد که ثمره ایمانیات او تلقی شود و جلوهگر اعتقادات او باشد. سعی کردیم که شأن سلیمان (ع) در رفتارش حفظ شود. در ادامه این نشست حجتالاسلام اصفهانیان، مسؤول تیم پژوهشی «ملک سلیمان(ع)» در پاسخ به سوالی درباره واقعیت داشتن سحر و جادو بیان داشت: ما میخواهیم با زمان و مکان این زمانی فضای خاص آن دوران را تبیین کنیم که بسیار سخت است. موضوع سحر موضوعی بسیار جدی است که قرآن هم به آن اشاره میکند. دنیای مدرن امروزی هم شاید در لایههای ظاهری خود از این بحث سخنی به میان نیاورد اما در باطن ابدا اینگونه نیست. در کشور خودمان هم سال گذشته این بحث در زمان جامجهانی مطرح شد. آلمان یکی از منطقیترین، استدلالیترین و ماشینیترین کشورهای دنیاست اما شما میبینید در کشوری که همهچیز باید لمس شود، در زمان جامجهانی اختاپوسی را میآورند که جدای از مسائل علمی پیشبینیهایی انجام دهد. شاید ما در ذهنمان سحر و طلسم را باطل بدانیم اما اینگونه نیست. آنچه شما در ماجرای طلسم واقع شده بر همسر سلیمان(ع) میبینید، در روایات نیز به آن اشاره شده است و صحت دارد.