امیلیانو مورکی*: سیلویو برلوسکنی نخست‌وزیر ایتالیا اکنون در بد‌ترین شرایط دوران حاکمیتش قرار دارد. بحران اقتصادی در این کشور در کنار اختلافات سیاسی، نخست‌وزیر را در پرتگاه سقوط قرار داده و اکنون به برگزاری انتخابات زودهنگام رضایت داده مساله‌ای که برای جریان سیاسی حامی نخست‌وزیر شرایط سختی را ایجاد کرده است.انتخابات پارلمانی در ایتالیا ماه آینده و در روز 14 دسامبر برگزار می‌شود. در این رای‌گیری خط‌بندی‌های تازه‌ای در عرصه سیاسی متولد خواهند شد. بر اساس قانون اساسی ایتالیا اگر نخست‌وزیر نتواند نظر مساعد هر 2 مجلس سنا و قانونگذاري را به‌دست آورد باید از مقام خود استعفا كند. این اگر در حالی است که برلوسکنی می‌داند از سوی سنا و پارلمان چندان مورد تایید نیست و به نظر می‌رسد استعفا نامه‌اش را نوشته است.فروریختن برلوسکنی از بهار گذشته آغاز شد. زمانی که مجموعه‌ای از رسوایی‌های اقتصادی و اخلاقی نخست‌وزیر بر ملا شد. این رسوایی‌ها سکوت بسیاری از متحدان برلوسکنی از جمله جان‌فرانکو فینی متحد اصلی این سیاست‌مدار کهنه‌کار را شکست و فینی بی‌پرده انتقادات از برلوسکنی را آغاز کرد. 22 آوریل 2010 برلوسکنی متحدان سابق خود را در مقابلش دید. حزب آزادی‌های مدنی (Popolo delle Libertà)، اعلام کرد دیگر راه نخست‌وزیر را ادامه نخواهد داد و به سیاست‌های برلوسکنی بی‌اعتماد است. این موضوع ضربه سختی به برلوسکنی وارد کرد اما وی با استفاده از حمایت رسانه‌های وابسته به خود، تلاش کرد ضربه وارده را بی‌ارزش نشان دهد. فینی به عنوان رئیس پارلمان ایتالیا در 22 آوریل اعلام کرد از برلوسکنی حمایت نمی‌کند و سیاست‌های نخست‌وزیر از سوی او قابل پذیرش نیست اما باردیگر برلوسکنی به قدرت بازگشت و تلاش کرد تا هم‌پیمان سابقش را برای حمایت متقاعد کند. بعد از بحران آوریل اختلافات میان 2 رهبر افزایش یافت. طرفین به صورت آشکارا از یکدیگر انتقاد می‌کردند تا آنکه فینی حزب تازه‌اش را بنیان نهاد و نام آن را آینده و آزادی برای ایتالیا (Futuro e Libertà per l’Italia) نهاد. از بدو ایجاد این حزب توسط فینی بسیاری از نمایندگان پارلمان خود را به وي نزدیک کردند و بخش اعظمی از آنها به عضویت این حزب درآمدند.طی ماه‌های گذشته فینی و حزبش شرایط متضادی را تجربه کردند. از سویی به‌عنوان حامیان برلوسکنی در انتخابات مه2008 شناخته می‌شدند و از سوی دیگر تلاش می‌کردند خود را به‌عنوان یک گروه اپوزيسیون معرفی کنند. بالاخره 7 نوامبر 2010 فینی نظرش را درباره دولت اعلام و اظهار کرد از مواضع برلوسکنی حمایت نخواهد کرد. فینی در روز 7 نوامبر در شهر پروجا با اعضای تازه حزبش تشکیل جلسه داد. وی در این جلسه اظهار کرد: کشور نیازمند یک انقلاب فرهنگی در فضای سیاسی است و دولت پوپولیست برلوسکنی مورد پذیرش مردم نیست. فینی به صورت رسمی از برلوسکنی خواست از مقام خود استعفا كند اما این موضوع تا جایی پیش رفت که سیلویو این درخواست را رد کرد و در مقابل فینی از حامیانش خواست دولت را ترک و آن را از اکثریت ساقط کنند. این تحول برای برلوسکنی هزینه‌های بسیاری داشت. برلوسکنی قطعا از تحولی که رخ داد متوجه شد دیگر از سوی گروه بزرگی از حامیانش تایید نخواهد شد. وی عکس‌العملی مانند یک شوالیه را به نمایش گذاشت و اظهار کرد، نخست‌وزیر هرگز استعفا نمی‌كندو گروه‌های سیاسی را به یک مبارزه دعوت کرد. روزهای سخت برلوسکنی به پایان رسید و او به برگزاری انتخابات زودهنگام پارلماني رضایت داد. بازگشت برلوسکنی از کره‌جنوبی برایش خوش‌یمن نبود و 4 وزیر هم‌پیمان با فینی از مقام خود کناره‌گیری کردند. این مرحله سختی برای نخست‌وزیر 74 ساله بود.همگان بر این باور بودند جنگ میان فینی و برلوسکنی وارد مرحله نهایی‌اش شده است. اما جورجیو ناپولیتانو رئیس‌جمهور ایتالیا با تشکر از دولت از مخالفان خواست برگزاری انتخابات را به بعد از تصویت قانون بودجه سال 2011 موکول کنند. این موضوع از سوی برلوسکنی خوشایند و در جناح مقابل ناراحت کننده به نظر رسید. رئیس‌جمهور در جلسه‌ای که با روسای مجلس سنا و پارلمان برگزار کرد از آنها خواست تا انتخابات در ایتالیا را به 14 دسامبر موکول کنند و این خواسته از سوی روسای مجالس پذیرفته شد.احزاب چپ در ایتالیا نسبت به زمان برگزاری انتخابات پارلمانی به مخالفت پرداخته و خواستار استعفای زودهنگام برلوسکنی شدند. استدلال این افراد این است که برلوسکنی در طی هفته‌های آینده فرصت کافی خواهد داشت تا نمایندگان مخالفش را برای بازگشت به سوی خود متقاعد کند. ایتالیایی‌ها تجربه این موضوع را دارند. برلوسکنی می‌تواند نمایندگان را به فساد بکشاند و انتخابات آتی در شرایط نابرابری برگزار شود. به هر حال انتخابات آینده به عمر دولت فعلی با این ساختار پایان خواهد داد و شاهد نقش بیشتر حزب فینی خواهیم بود. برلوسکنی در حال حاضر 10 تا 12 وزیر کابینه‌اش را از دست داده است. وی می‌داند که نمی‌تواند اکثریت قابل توجه‌ای را به‌دست آورد. طی روزهای گذشته نمایندگان پارلمانی که به سرعت به سوی فینی تغییر جهت داده بودند بازگشت به سوی برلوسکنی را آغاز کرده‌اند. برلوسکنی با وعده‌هایی همچون پول و پست‌های دولتی این نمایندگان را به سوی خود کشانده است. در هر حال دولت مجبور به استعفا است و ایتالیا در مارس 2011 خود را برای برگزاری انتخابات زود هنگام آماده می‌کند. گروهی از سیاست‌مداران ایتالیایی بر این باورند ایتالیا باید به سوی یک دولت نجات پیش رود. دولتی که برای نجات کشور از بحرانی که اکنون در آن فرو رفته است اقدامات موثری را انجام دهد. این گروه بر این باورند باید از دعوا‌های سیاسی جلوگیری کرد. اگر برلوسکنی بتواند از انتخابات پارلمانی سربلند بیرون بیاید، نمی‌تواند تا سال 2013 بر مسند قدرت باقی‌بماند. وعده‌های دولت برلوسکنی عملیاتی نشده‌اند و ایتالیایی‌ها به جهت مسائل اخلاقی نخست‌وزیر نمی‌توانند به او اعتماد کنند. دوران خوش برلوسکنی که از سال 1994 آغاز شده است رو به پایان است اما این به معنی گذار از سیاست‌مداران پوپولیست در ایتالیا نیست. در سال‌های میان 96 تا 2006 بسیاری از سیاست‌مداران بر این باور بودند که دوران برلوسکنی به پایان رسیده است اما پوپولیسم برلوسکنی بار دیگر به قدرت بازگشت. در شرایط کنونی به نظر نمی‌رسد ایتالیایی‌ها به برلوسکنی اعتماد کنند اما هنوز در نقاط کارگری ایتالیا به سیاست‌های حمایتی او اعتماد دارند و شاید فرصتی دیگر به برلوسکنی داده شود. ما در ایتالیا می‌گوییم « “Il Bel Paese” کشور زیبای ما ایتالیا» با همه دشواری‌هایی که بر شرایط سیاسی و اقتصادی ایتالیا حاکم است اما نمی‌توان برای برلوسکنی بهار دیگری را متصور شد.
*ديپلمات ايتاليا در جمهوري آذربايجان