سیدمحمد فخار:
سومين اجلاس دو روزه سران 5 كشور حوزه خزر با امضای يادداشت تفاهم همكاري‌هاي امنيتي پايان یافت اما دیدار رئیس‌جمهوري اسلامی ایران با همتای روس خود این نشست را تحت‌الشعاع قرار داد. احمدی‌نژاد در این دیدار خطاب به ديميتري مدودف تصریح کرد که «دوره تحريم و زورگويي به پايان رسيده است» و توجه این مقام روس را به افزایش سطح همکاری‌های اقتصادی اروپا با ایران پس از صدور قطعنامه 1929 جلب کرد. رئیس‌جمهور البته پیش از این نیز در تابستان جاری به همراهی مدودف با غرب انتقادات شدیدی وارد و صریحاً اعلام کرده بود که «مواضع مدودف در سناریوی غرب علیه ایران قابل تحلیل است و ما از اینکه مدودف سخنگوی این سوژه و طرح دشمنان ایران شده، متاسفیم.» رئیس‌جمهور روسیه در این سناریو با قدم گذاشتن جای پای غربی‌ها گفته بود: «ایران به راه‌هایی که می‌تواند به ساخت بمب اتمی منتهی شود، نزدیک‌تر می‌شود». احمدی‌نژاد همچنین از مدودف انتقاد کرده و گفته بود که «حرفی که رئیس‌جمهور روسیه زد، آگهی نمایشنامه تبلیغاتی که آمریکا می‌خواهد علیه ایران اجرا کند را کلید زد. این نمایشنامه به نویسندگی و کارگردانی آمریکاست ولی متاسفانه برخی از روی بی‌اطلاعی یا تحلیل غلط، دارند در این نمایشنامه علیه منافع خود بازی می‌کنند و سوال این است که چرا رئیس‌جمهور روسیه باید در نمایشنامه آمریکایی‌ها بازی کند؟»در حاشیه نشست خزر، روسای جمهور ایران و روسیه با وجود انتقادات صریح گذشته با هم دیدار کردند اما با وجود دستور کار مسائل مربوط به درياي خزر، احمدی‌نژاد مواضع گذشته خود را دیگر بار مطرح کرد. اگرچه قرار بود موضوع دیدار درباره رژیم حقوقی دریای خزر باشد اما صحبت‌های رئیس‌جمهور کنایه‌آمیز بود. احمدي‌نژاد در حاشيه سومين اجلاس سران كشورهاي ساحلي خزر در ديدار ديميتري مدودف با تصریح بر این نکته که دوره تحريم و زورگويي به پايان رسيده است، به رئیس‌جمهور روسيه گفت: جمهوري اسلامي ايران قادر است نيازهاي خود را به‌راحتي تامين كند اما شرايط همسايگي ايجاب مي‌كند كه ايران و روسيه بر اساس منافع مشترك و متقابل در كنار يكديگر باشند و اين به نفع دو كشور و منطقه است. رئیس جمهور با اشاره به بي‌تاثير بودن قطعنامه‌هاي تحريم عليه ملت ايران، تأکید كرد: دوره تحريم و زورگويي به پايان رسيده و جالب اين است كه پس از انتشار قطعنامه، رايزني‌هاي برخي كشورهاي اروپايي براي افزايش سرمايه‌گذاري در ايران افزايش پيدا كرده است. احمدي‌نژاد با بيان اينكه شرايط جهان به‌سرعت در حال تغيير و تحول است، تصريح كرد: ملت ايران با اقدامات ضدانساني قدرت‌هاي غربي عليه همه ملت‌هاي جهان مخالف است و معتقديم در شرايط كنوني جهان، اگر ايران و روسيه در كنار هم باشند، دشمنان در اهداف خود عليه روسيه، ايران و منطقه ناكام خواهند ماند. رئيس‌‌جمهور همچنين با پيشنهاد همتاي روس خود براي تدوين و اتخاذ مواضع مشترك در مجامع بين‌المللي موافقت كرد و گفت: با تقويت مناسبات دوجانبه و منطقه‌اي، هر دو كشور سود خواهند برد. ديميتري مدودف رئیس‌جمهور روسيه اما با اتخاذ موضعی جدید در اين ديدار خواستار اتخاذ مواضع راهبردي مشترك با ايران شد و گفت: روسيه به‌دنبال بهبود روابط سياسي، اقتصادي و حتي نظامي خود با ايران است. وی درباره تحریم‌‌ها علیه ایران خاطرنشان كرد: بعد از قطعنامه تحريم، عده‌اي به دنبال تشديد تحريم‌ها عليه ايران بودند كه روسيه بشدت با آن مخالفت كرده و در مقابل آن موضع گرفت و اين را به‌عنوان وظيفه همسايگي انجام داد. رئيس‌‌جمهور روسيه گفت: روسيه به دنبال تقويت ارتباط و هماهنگي‌هاي مستمر با ايران است و دو كشور بايد با نگاه به آينده، در مسير تحكيم پايه‌هاي دوستي گام بردارند.سپر موشكي کارآیی عملی ندارد
اما احمدي‌نژاد پنجشنبه در دومين روز از سفر به جمهوري آذربايجان در كنفرانس خبري با حضور خبرنگاران و نمايندگان رسانه‌هاي مختلف دنيا به سوالات آنان درباره موضوعات گوناگون پاسخ داد. رئيس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار شبكه تلويزيوني تي.آر.تي تركيه درباره سپر موشكي ناتو اظهار داشت: تجربه سال‌هاي اخير نشان مي‌دهد كه تصميمات ناتو اشتباه است. امروز بشريت از دوره‌اي كه مناسبات و قدرت نظامي، معادلات منطقه‌اي و بين‌المللي را مشخص مي‌كرد، عبور كرده است. در شرايط كنوني سپر موشكي و بمب اتم عملا کارآیی خود را از دست داده است. به نظر مي‌رسد مشكل ناتو اين است كه از تحولات انساني و فرهنگي دريافت درستي ندارد. آنها بايد بدانند كه ملت‌ها بيدار شده‌اند و با سپر موشكي نمي‌توان جلوي انديشه را گرفت. رئیس‌جمهور ادامه داد: ايران ناتو را خطري براي خود نمي‌داند و بي‌ترديد هيچ‌كس هم نمي‌تواند آسيبي به ملت ايران وارد كند. احمدي‌نژاد تأكيد كرد: تحركات ناتو براي ايران فاقد ارزش و اهميت است و ملت ايران اينگونه تصميمات و اقدامات را عقب‌ماندگي سياسي تلقي مي‌كند. رئیس‌جمهور همچنین تشكيل گروه حقيقت‌ياب را يك پيشنهاد سازنده برای ناتو خواند و گفت: اگر آنها اين موضوع را نپذيرند، مشخص مي‌شود هدف آنها اشغال نظامي با استفاده از يك بهانه بوده است. رئیس‌جمهور با بیان این نکته که رشد ١٤ درصدي مبادلات ايران با اروپا به معناي شكست تحريم‌هاست، گفت: دولت آمريكا 30 سال است با ملت ايران رابطه ندارد و زماني كه قطعنامه تحريم صادر مي‌شود در حقيقت آمريكا با اين اقدامات قصد دارد ديگران را تحريم كند. احمدي‌نژاد در گفت‌وگو با شبكه تلويزيوني ليدر آذربايجان نیز از مواضع الهام علي‌اف مبني بر عدم اجازه آذربايجان براي اقدام نظامي عليه كشورهاي همسايه قدرداني كرد و گفت: ايران و آذربايجان دو كشور برادر هستند و ايران همواره در كنار آذربايجان خواهد ايستاد و از حقوق، امنيت و استقلال اين كشور دفاع مي‌كند. اشاره دیگر رئیس‌جمهور البته به سخنانش در دیدار با مدودف بود.
احمدی‌نژاد درباره موضوع هسته‌اي ايران و اينكه دولت‌هاي غربي تلاش كرده‌اند مساله هسته‌اي ايران را به يك مساله جهاني تبديل كنند، تصريح كرد: مساله هسته‌اي ايران موضوعي حل شده است، ايران مطابق قانون حركت مي‌كند اما حركت غربي‌ها سياسي بوده و حقوقي نيست. آنها مستند به قانون حرف نمي‌زنند و 30 سال است با ملت ايران دشمن بوده و هنوز نيز دشمن هستند. ايران درباره حق مسلم هسته‌اي خود با هيچ‌كس وارد گفت‌وگو نمي‌شود. وي اظهار داشت: به نفع غربي‌ها است كه با ملت ايران همكاري كنند و ما از همكاري استقبال مي‌كنيم چرا كه رويه همكاري را به نفع همه مي‌دانيم. همچنین رئیس‌جمهور در این سفر 2 روزه با روسای جمهور ترکمنستان و قزاقستان، انديشمندان و روحانيون آذربایجان و ايرانيان مقيم این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد.
6 پيشنهاد رئیس‌جمهور به كشورهاي حوزه خزر
1- توسعه همكاري‌هاي فرهنگي همه‌جانبه در دستور كار قرار گيرد.
2- گفت‌وگوها و مشورت‌هاي هدفمند در جهت اصلاح وضعيت موجود جهان و بررسي ابعاد انساني نظم جديد و چگونگي مشاركت همه كشورها در اين امر مهم برنامه‌ريزي گردد.
3- ايجاد شركت‌هاي مشترك كشتي‌راني، ارائه تسهيلات و مشوقات گمركي، افزايش مبادلات بازرگاني، اتصال شبكه‌هاي انتقال حامل‌هاي انرژي و همچنين توسعه مناسبات مردمي در زمينه‌هاي گردشگري، فرهنگي و ورزشي در دستور قرار گيرد.
4- تدوين كامل رژيم حقوقي درياي خزر با ادامه نشست‌هاي پنج‌جانبه كه تضمين قوي‌تري براي دستيابي به يك توافق عادلانه و پايدار است، در سال آينده نهايي شود.
5- همكاري‌هاي اقتصادي كشورهاي عضو با اتكا به توانمندي‌ها و منابع و پول‌هاي ملي مي‌تواند آسيب‌‌هاي ناشي از نظام‌هاي اقتصادي بين‌المللي را كاهش داده و فرصت‌هاي جديدي را ايجاد کند.
6- مبارزه هماهنگ با عوامل تهديدكننده ثبات و امنيت در درياي خزر و ممانعت از ورود بازيگران خارجي از عناصر مهم حفظ امنيت و صلح در اين دريا و در كشورهاي ما خواهد بود.