فیلم سینمایی «ریسمان باز» از تازهترین آثار فرهنگی راهیافته به شبکه نمایش خانگی است؛ فیلمی که پس از«گناه من» دومین فیلم کارنامه مهرشاد کارخانی محسوب میشود و بابک حمیدیان برای ایفای نقش مکمل در آن توانست تندیس خانه سینما را از آن خود کند. همزمان با ورود این فیلم به شبکه نمایش خانگی کارخانی و حمیدیان در نشستی از این فیلم و دغدغههایشان در سینما گفتند.
هر فیلم شهری، اجتماعی نیست
مهرشاد کارخانی در این نشست با اشاره به جریان جدی سینمای اجتماعی در ایران تا دهه 80 گفت: در دورههای قبلی فیلمسازانی مثل کیمیایی، نادری، تقوایی و... فیلمهایی در این گونه میساختند. البته در همان دوران شرایط اجتماعی، فیلمسازان را وادار میکند تا به این سمت حرکت کنند. در آن شرایط در خیلی از مناطق تهران مردم در رفاه اجتماعی زندگی میکردند اما تعدادی فیلمساز بخشهایی از جامعه را نشان میدادند که فقر در آن دیده میشد. در حال حاضر هم این شرایط در جامعه وجود دارد. البته از دهه 60 تاکنون سینمای اجتماعی کمرنگتر شدهاست. تعدادی از فیلمسازان که در ژانر اجتماعی فعالیت میکردند یا بهطور کلی فیلم نمیسازند مانند خانم بنیاعتماد و تعدادی دیگر، بخشی دیگر از این فیلمسازان به سمت سینمای تجاری یا طنز گرایش پیدا کردهاند. البته این موضوع را میتوان با دلایلی چون مشکلات ممیزی و نبود سرمایهگذار یا تهیهکننده مناسب برای این نوع سینما مرتبط دانست. کارخانی در گفتوگو با مهر افزود: به عقیده من در شرایط فعلی مخاطبان این سینما کاملا بهصورت جهتدار به سمت سینمای کمدی و سطحی حرکت داده شدهاند. این موضوع را نیز میتوان یکی از دلایل اصلی کمرنگ شدن سینمای اجتماعی دانست. کارگردان
«ریسمان باز» تصریح کرد: من اعتقاد دارم تعدادی از فیلمسازان ما بیدلیل عنوان فیلمساز اجتماعی را یدک میکشند. آنها فقط در شرایط و زمانه خود فیلمهایی در شهر و در فضای شهری ساختهاند. قرار نیست همه فیلمهای شهری را اجتماعی معرفی کنیم. وی افزود: تعدادی از فیلمسازان اجتماعی که دغدغه این سینما را داشتهاند دوره خود را تمام شده میدانند. عدهای هم که از گذشته در حال حاضر فعالیت میکنند، به دلیل اینکه ارتباطشان با محیط بیرون کمرنگ شده، فضا را درست نمیشناسند. کارخانی با اشاره به فعالیتهای اخیر خود گفت: من یک سال است بیکارم. در همین یک سال تلاش کردم فیلم اجتماعی خوب بسازم. بعد از «ریسمان باز»، فیلمنامهای را با نام «سگ کور» با بابک پناهی نوشتم که قرار بود امیر سمواتی تهیهکنندگی آن را برعهده داشته باشد که مجوز نگرفت. پس از آن هم دوباره یک فیلمنامه دیگر با نام «زنبورها» نوشتم که باز به دلایلی، آن را به شورای نظارت ارائه نکردم.
میتوانستم سیمرغ بگیرم
بابک حمیدیان هم در این نشست و در تایید مشکلات موجود در زمینه فیلمسازی اجتماعی گفت: من به عنوان بازیگر در خطر کمتری نسبت به یک کارگردان قرار دارم. به هر حال در طول سال میتوانم چند فیلم بازی کنم تا نیاز روحی خود را تامین کنم. در چند سال اخیر سعی کردهام برای رویاها و جنونهایم زندگی کنم. به خودم ثابت شده که 8 سال کار سینمایی انجام میدهم و جایزه هم گرفتهام ولی فیلمهایی که بازی میکنم در سینما توسط مخاطب دیده نمیشود. حمیدیان افزود: بیشتر مردم نمیدانند جایزه بازیگری را من برای «ریسمان باز» گرفتهام. من در بازیگري مصايب خود را دارم، به هر فیلمی تن نمیدهم. از طرفی معتقدم تلویزیون زیاد محل قضاوت نیست و در آنها فقط دستمزد خودم را میگیرم. بازیگر فیلم «ریسمان باز» معتقد است: ماجرا به یک محافظهکاری حیرتآور بازمیگردد که در سینمای ما دیگر افراد تن به بیپروایی نمیدهند. من با بازیگران همنسل خودم هم نمیتوانم درباره چنین دغدغههایی صحبت کنم، باید درباره دور بازو، استخر، مدل ماشین و... صحبت کنم. من در این سینما مانند کارخانی تنها هستم. به هر حال کارنامه کاری من در سینما از «قدمگاه» تا کنون مشخص است. من به
«ریسمان باز » میبالم که البته سختیهای خاص خود را داشت. در جشنواره فیلم فجر آن سال «ریسمان باز» و «خاک آشنا» حضور داشتند که البته خاک آشنا توقیف شد و ریسمان باز شبانه از بخش مسابقه به بخش ميهمان رفت. اگر ریسمان باز و خاک آشنا در جشنواره بود من میتوانستم سیمرغ بگیرم. به همین دلیل با وجود این شرایط مدتهاست که سکوت را تجربه میکنم و عاشقانه آن را دوست دارم و از آن لذت میبرم. البته در حال تمرین تئاتر هستم و با احمدرضا درویش در «روز رستاخیز» کار میکنم. از جنجال بسیار دور هستم.