وطن امروز:
اظهارات صریح رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا در اعلام عدم اعتقاد به گزینه نظامی علیه ایران باعث شده تا اختلاف دیدگاه در آمریکا بر سر نحوه مواجهه با ایران به درگیریهای لفظی یا به عبارت دیگر توهینهای رسانهای تبدیل شود. در همین مسیر، روزنامه واشنگتن پست به تازگی در گزارشی، گیتس را «کمفهم» دانست. به گزارش ایران هستهای، این روزنامه نوشت: «بخشی از شعار باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا درباره ایران این بوده که تمام گزینهها روی میز است بدین معنا که او اقدام نظامی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را منتفی نمیداند. جورج دبلیو بوش رئیسجمهور سابق آمریکا نیز همین حرف را زده بود. در واقع سیاستگذاران آمریکایی تقریبا متفقالقولند که تهدید استفاده از زور باید بخشی از فشارها و مشوقهایی باشد که درباره ایران استفاده میشود». واشنگتن پست با طرح این سوال که «بنابراین چرا رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا پیام را درک نمیکند؟»، ادامه داد: «در واقع همه اذعان دارند دولت آمریکا در حال حاضر باید بر راهبردهای غیرنظامی مانند تحریم و حمایت از مخالفان در ایران تمرکز کند اما این بدان معنا نیست که علنا گزینه نظامی را مردود بدانیم. پیشبینی گیتس درباره واکنش مردم ایران میتواند درست باشد اما آنچه درباره آن مطمئنیم این است که آخرین باری که ایران تصمیم به محدود کردن برنامه هستهایاش گرفت در سال 2003 و زمانی بود که این کشور میترسید ممکن است هدف حمله نیروهای آمریکایی که تازه ارتش عراق را نابود کردهاند قرار گیرد. درباره تاثیر تحریمها باید گفت ایران هنوز نشان نداده که آماده مذاکرات جدی درباره برنامه غنیسازی اورانیوم خود است». این روزنامه نزدیک به جناح تندرو در آمریکا نوشت: «پنتاگون با ریاست گیتس سالهاست که مرکز مخالفت با بحث راجع به گزینههای نظامی درباره ایران است. با توجه به هزینههای بالقوه سنگین و نتیجه نامشخص چنین عملیاتی این امر قابل درک است اما با اعلام این مساله که اقدام نظامی آمریکا یک گزینه جدی نیست، تشکیلات دفاعی آمریکا تنها احتمال اینکه واشنگتن و تل آویو با 2 گزینه روبهرو شوند را بیشتر میکند: حمله به ایران یا پذیرفتن ایران دارای سلاح هستهای». با این حال این انتقادها رابرت گیتس را از اظهار مخالفت صریح با گزینه نظامی علیه ایران باز نداشته است. او حدود یک هفته قبل ابتدا با سخنان بنیامین نتانیاهو درباره مفید بودن ایجاد یک «تهدید نظامی معتبر» در مهار ایران مخالفت کرد. نتانیاهو در کنفرانس امنیتی هالیفاکس کانادا گفته بود اگر آمریکا امید به متوقف کردن برنامه هستهای ایران بدون توسل به اقدام نظامی دارد باید تهران را متقاعد کند که واشنگتن آماده چنین حملهای است. گیتس در جواب او گفت: «من اعتقادی ندارم که تنها تهدید نظامی میتواند ایران را متقاعد به توقف برنامه هستهایاش کند. اگرچه ما آماده انجام اقدام لازم هستیم، رویکرد سیاسی و اقتصادی ما نیز بر ایران تاثیر خواهد داشت». گیتس همچنین روز 25 آبان (16 نوامبر) در گفتوگو با نشریه والاستریت ژورنال این موضع را تکرار کرد. وی ادعا كرد: «مقامات ایران از تاثیر تحریمها شگفتزده شدهاند و اقدام نظامی تنها باعث اتحاد بیشتر ملت ایران خواهد شد و ایران را در دستیابی به تسلیحات هستهای مصممتر خواهد کرد. ما باید راهبرد سیاسیـ اقتصادی را دنبال کنیم». به اعتقاد کارشناسان، یکی از مواردی که میتوان از اختلافات عمیق تحلیلگران و مقامات ایالات متحده آمریکا درباره چگونگی برخورد با ایران دریافت کرد، اعتراف ضمنی آنها به بیفایده بودن تحریم است. این کلافگی به خوبی قابل رویت است. آمریکا اینک از یک سو افرادی چون «دنیس راس» را به نشستهای آکادمیک میفرستد تا از تاثیرگذاری تحریمها سخن بگوید و از دیگر سو کارشناسان خود را توصیه میکند تا مشوقهای بیشتری به ایران ارائه کنند تا شاید از پیشرفت برنامه هستهای ایران ممانعت به عمل آورند. این رفتار متناقض درحالی است که تنها گزینه باقیمانده یعنی اقدام نظامی نیز به هیچ عنوان مورد پذیرش نظامیان این کشور نیست. وقتی رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا از ناکارآمدی اقدام نظامی سخن میگوید، طبیعی است که میتوان نظر نظامیان این کشور را درباره این موضوع استنباط کرد. شاید یکی از دلایل مخالفت نظامیان آمریکا، شرایط نامناسب آنان در افغانستان و عراق باشد؛ کشورهایی که اینک ایالات متحده برای مانور در آنها نیازمند اخذ نظر مساعد ایران است.
راهحل نهایی چیست؟
به اعتقاد کارشناسان و تحلیلگران هستهای، اینک ایالات متحده و ایران برای پایان منازعه هستهای به یک نقطه مشترک رسیدهاند. اظهارات اخیر کالین پاول درباره پذیرش ایران هستهای میتواند به نوعی بازتابدهنده نظر محافل اصلی تصمیمگیری در کاخ سفید باشد. پاول كه از مسؤولان ارشد نظامي و همينطور نظامي ايالات متحده بوده است، گفت: آمریکا تاکنون با رفتار خود باعث شده فعالیتهای هستهای ایران پیشرفت چشمگیری داشته باشد. وی معتقد است باید اعتماد ایران جلب و فعالیتهای هستهای ایران به رسمیت شناخته شود. به اعتقاد پاول، هرگونه اقدام شتابزده از جمله حمله نظامی، میتواند به حق ایران برای دستیابی به سلاح اتمی منجر شود.