سیدبهزاد اخلاقی:
اجلاس سران ناتو با محوریت موضوع افغانستان و نحوه تعامل با روسیه در لیسبون پرتغال در میان تدابیر شدید امنیتی آغاز به کار کرد. در این اجلاس مساله خروج از افغانستان به عنوان یک بحث چالشبرانگیز مطرح است. اعضای ناتو به پیشنهاد حامد کرزی سال 2014 را برای خروج تدریجی از افغانستان در نظر گرفتهاند و امیدوارند بعد از 13 سال اشغال و جنایت در این کشور بتوانند شرایط بهتری را برای مردم افغانستان فراهم آورده باشند. بسیاری از اعضای ناتو سال 2011 را مبدا خروج در نظر گرفتهاند و تنها در قالب نیروهای آموزشدهنده در این کشور حاضر خواهند بود. به نظر میرسد افغانستان بعد از 30 سال جنگ به صورت تدریجی به سوی آرامش گام خواهد برداشت. اهداف چهارگانه ناتو برای 10 سال آینده این سازمان که شامل افغانستان، نحوه همکاری با روسیه، مقابله با دزدان دریایی و اعضای جدید است در لیسبون به تصویب رسید. همکاری روسیه و ناتو در موضوع سپر موشکی از دیگر دستاوردهای مهم اجلاس لیسبون بود. بر اساس برنامه 10 ساله راهبردی ناتو که سران این سازمان روز جمعه در لیسبون تصویب کردند، این سازمان از روسیه میخواهد در زمینه سپر موشکی با ناتو همکاری کند. در متن این برنامه آمده است؛ ما فعالانه در پی همکاری با روسیه و دیگر شرکای خود در منطقه اروپا و اقیانوس اطلس در زمینه دفاع موشکی هستیم. در این برنامه راهبردی که قرار است راهنمای فعالیتهای این سازمان طی 10 سال آینده باشد تصریح شده است توانمندی حفاظت از مردم و سرزمینهای تحت پوشش سازمان ناتو برضد حمله موشکهای بالستیک، یکی از عناصر اصلی دفاع جمعی این سازمان به شمار میرود. از دیگر بخشهای مهم همکاریهای روسیه و ناتو مساله افغانستان است. روسها توسط جاسوس سابق خود در ایالات متحده و یکی از نزدیکان اصلی ولادیمیر پوتین عنوان کرده بودند حاضر به اعزام نیرو به افغانستان نیستند اما اکنون ناتو خواستار به خدمت گرفتن بالگردهای MI17 روسی است. این بالگردها از سال 1970 وارد ارتش روسیه شده و اکنون در 60 کشور جهان از جمله مجارستان که یکی از اعضای ناتو است مشغول فعالیت هستند. روسیه 28 فروند از این بالگردها را رایگان در اختیار ناتو قرار داده و ناتو نیز در موتورهای آن تغییراتی ایجاد کرده است تا در هوای کوهستانی افغانستان قابل استفاده باشند. روسیه اکنون دست برتری را در مناسبات با ناتو در اختیار دارد. ناتو به همکاری با مسکو برای مقابله با تهدیدات در حوزه آسیای مرکزی و افغانستان نیازمند است و در مقابل این خواسته باید به روسیه امتیازاتی بدهد. کاخ سفید با دستور کار همکاری با کرملین به مناسبات مسکو مینگرد و در این باره مقابله با قاچاق مواد مخدر و سلاح به دستور کار مقابله با دزدان دریایی در حوزه اقیانوس هند افزوده شده است اما راهکار ناتو در مساله سپر دفاع موشکی در شرق و جنوب اروپا و گسترش ناتو به سمت فضای پساشوروی از نگرانیهاي روسیه است که واشنگتن برای حل آن مجبور به تغییر جهت است. اجلاس ناتو 4 وظیفه اصلی این سازمان را برای 10 سال آینده مشخص کرد که مهمترین آن مشخص شدن موضع این سازمان نسبت به ماجرای افغانستان بود. ناتو قرار است 300 هزار نیرو را در افغانستان آموزش دهد و از سال 2011 به صورت مرحلهاي برقراری امنیت را به این نیروها واگذار کند.