گروه سیاسی:
در حالی كه نشست اخیر ناتو در لیسبون با توافق بر سر ایجاد سپر موشکی در کل اراضی کشورهای عضو ناتو تا سال 2015خاتمه یافت، وزیرخارجه ترکیه این مساله را یک موفقیت برای کشورش ارزیابی کرد. به گزارش مهر، احمد داوداوغلو پس از پایان نشست سران سازمان پیمان آتلانتیک شمالی در گفتوگو با الشرقالاوسط اظهار داشت: بله این یک موفقیت برای ترکیه است، آنها با اصول ما موافقت کردند و این همان موفقیتی است که ما به دست آوردیم. الشرقالاوسط در ادامه مینویسد: آنکارا در نشست روز گذشته پس از آن موافقت خود را با استقرار سپر دفاع موشکی ناتو تا سال 2015 اعلام کرد که کشورهای عضو از بردن نام ایران در اهداف این سامانه خودداری کردند. از سوی دیگر، یکی از مقامات مطلع از جزئیات مذاکرات استقرار سپر دفاع موشکی ناتو اعلام کرد: این توافق بر تشکیل فرماندهی واحد از کشورهای عضو تمرکز دارد که ماموریت تعریف شده برای آنها مقابله با موشکهای بالستیک است.
پیش از این رجب طیب اردوغان در دیدار با باراک اوباما در حاشیه اجلاس گروه 20، 5 شرط برای پذیرش سپر دفاع موشکی ناتو مطرح کرده بود. روزنامه خبر ترک همان زمان نوشت که شرطهای اردوغان چنین است: 1- سیستم سپر موشکی نباید کشور مشخصی را هدف قرار دهد. 2- همه اقدامات باید در چارچوب ناتو صورت گیرد. 3- محل استقرار سیستم دفاع موشکی مهم است و تمامی اراضی کشورهای ناتو شامل این طرح باشد. 4- فرماندهی آن به عهده چه کسی خواهد بود؟ این شرط به این معناست که ترکیه با فرماندهی مستقیم آمریکا مخالف است. 5- این طرح باید شامل کل ترکیه باشد نه یک منطقه خاص آن. البته در اجلاس لیسبون، ترکیه تنها مخالف با طرحهای ضد ایرانی ناتو نبود چه آنکه یک مقام بلندپایه نظامی روسیه تاکید کرد روسیه با ناتو گفت وگوهایی داشته ولی هیچ کدام از پیشنهادهای آن در زمینه سپر دفاع موشکی را نپذیرفته و تا زمانی که این پیشنهادها مبتنی بر فرض تهدید بودن ایران باشد، آن را نخواهد پذیرفت. به گزارش ایران هستهای، دیمیتری سوسلف، جانشین مدیر شورای سیاست خارجی و دفاعی روسیه گفت: «روسیه معتقد است ایران خطر و تهدیدی در زمینه موشکی به شمار نمیرود». وی که با شبکه تلویزیونی روسیا الیوم گفت وگو میکرد، تاکید کرد که روسیه تا کنون هیچ کدام از پیشنهادهای ناتو را نپذیرفته است. وی دلایل این موضوع را اینگونه بیان کرد: «روسیه تا به امروز پیشنهادهای ناتو در زمینه سپر دفاع موشکی را نپذیرفته است. پیشنهادهایی که ابتدا ناتو مطرح کرد واضح و روشن نبود و پیشنهادهای ناتو تاکنون برای روسیه رضایتبخش نبوده است». سوسلف درباره ارتباط برنامه موشکی ایران و سپر دفاع موشکی ناتو گفت: «این مشکل یکی از مسائل اساسی به شمار میرود و پیشنهادهای ناتو در این زمینه برای مشارکت در سپر موشکی رضایتبخش نیست. ناتو در ماههای اخیر بررسیهاي درباره تهدیدات مشترک انجام داد و یکی از این خطرات، استقرار موشکها بود. این مساله تنها مسالهای بود که روسیه و ناتو نتوانستند درباره آن به نقطه مشترک برسند و تهدید مشترکی را بپذیرند». وی تاکید کرد: «روسیه در مواضعی که علیه ایران است شرکت نخواهد کرد و در آینده نزدیک، به گفتوگو و برخی همکاریها در زمینه سپر موشکی ادامه خواهد داد اما هیچ سیاستی علیه ایران اتخاذ نخواهد کرد». اظهارات این مقام روس در حالی است که رئیسجمهور فرانسه در روز دوم اجلاس لیسبون ایران را منشا تهدیدهای موشکی اروپا و کشورهای عضو ناتو اعلام کرد. بنا به گزارش خبرگزاری فرانسه از لیسبون، سارکوزی گفت: «هیچ نامی در اسناد عمومی ناتو نیامده است اما ما به صراحت میگوییم منشا تهدید موشکها امروز ایران است».
نزدیکی به ایران، علت دشمني آمریکا با ترکیه
با این حال مخالفت ترکیه با استقرار سپر دفاع موشکی علیه جمهوری اسلامی در حالی صورت میپذیرد که پیش از این قرار بود دور جدید مذاکرات ایران و 1+5 در استانبول برگزار شود که با مخالفت طرف غربی، محل مذاکرات به مکان دیگری انتقال پیدا کرده است. پیش از این «وطن امروز» در گزارشی تحلیلی یکی از دلایل مخالفت 1+5 بویژه آمریکا را با میزبانی استانبول نزدیکی استراتژیک ترکیه با ایران عنوان کرد موضوعی که مشاور ارشد باراک اوباما در امور خلع سلاح نیز صراحتا به آن اذعان داشت. به گزارش ایران هستهای، گری سامور که روز شنبه در مرکز نیکسون در واشنگتن سخن میگفت، در بیان علت مخالفت آمریکا با میزبانی مذاکرات ایران و 1+5 توسط ترکیه، اظهار داشت: «دولت ایران، ترکیه را برای میزبانی برگزاری دور تازهای از مذاکرات هستهای پیشنهاد کرده است ولی این موضوع امکان ندارد زیرا از آنجا که ترکیه به قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل رای منفی داده است، ترکیه کشوری بیطرف نیست(!)». سامور درباره استراتژی مذاکراتی آمریکا در مقابل ایران، گفت: «آمریکا و متحدانش در حال بازنگری در پیشنهادی یکساله به ایران برای تبادل سوخت مورد نیاز یک راکتور تحقیقاتی در برابر ذخیره اورانیوم با غنای پایین ایران هستند. آمریکا هنوز اصرار دارد ایران طبق قطعنامههای سازمان ملل برنامه غنیسازی اورانیوم خود را به حالت تعلیق درآورد و در عین حال گفته این تعلیق ممکن است موقت باشد. مدتزمان این تعلیق و شرایطی که بر اساس آن این تعلیق میتواند لغو شود موضوع مذاکرات است». مشاور اوباما درباره نوع نگاه دولت آمریکا به برنامه هستهای ایران، گفت: «زمانی که مساله منع گسترش سلاحهای هستهای مطرح میشود ایران اولویت دولت آمریکا را تشکیل میدهد. آمریکا تردیدی ندارد که هدف ایران در برنامه هستهایاش دستیابی به سلاحهای هستهای است. ایران کشوری است که معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای(NPT) را از بین میبرد».
سامور درباره ضرورت تصویب معاهده استارت در سنا هم اظهار داشت: «تصویب نشدن استارت در کنگره آمریکا که مدت تصدی آن رو به پایان است موجب تضعیف ائتلاف ضد برنامه هستهای ایران بویژه درباره حفظ هماهنگی با روسیه میشود. موضوع مهمتر از این حرفهاست؛ اینکه این معاهده به نماد مهمتری از رهبری آمریکا تبدیل شده است». تاکید سامور بر حفظ ائتلاف ضد برنامه هستهای ایران با روسیه در قالب تصویب معاهده استارت، در حالی صورت میگیرد که روز گذشته رئیسجمهور آمریکا نیز بر تصویب این معاهده تاکید کرد. به گزارش خبرگزاری رسمی کویت، اوباما در پایان نشست ناتو در کنفرانس مطبوعاتی در شهر لیسبون پرتغال اظهار داشت: همکاری با روسیه برای ادامه اعمال فشار بر ایران با هدف بازگشت این کشور به مذاکره درباره روند هستهایاش، ضروری است. اوباما با اشاره به مخالفت برخی اعضای کنگره آمریکا با تایید توافقنامه استارت-2 با روسیه گفت: زمان برای ارسال پیام دودستگی کشورهای 1+5 مناسب نیست. اشاره اوباما به مخالفت برخی از اعضای کنگره آمریکا با تایید توافقنامه استارت-2 با روسیه برای کاهش حجم زرادخانه هستهای 2 کشور است. رئیسجمهور آمریکا افزود: ما باید فشارها را بر ایران ادامه دهیم. تحریمها علیه ایران مجازات شدیدی است که میتوان علیه ایران اعمال کرد. اوباما پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، قرارداد سپر موشکی امضا شده با چک درباره استقرار سامانه ضد موشکی علیه روسیه لغو کرد. اوباما پس از آن با همتای روس خود قرارداد استارت -2 را برای کاهش زرادخانههای هستهای آمریکا و روسیه امضا کرد.