ایرج نظافتی:
در روزهای اخیر و پس از برگزاری هشتمین همایش چهره‌های ماندگار و معرفی علیرضا افتخاری به عنوان یکی از برگزیدگان این همایش ملی شاهد حرف و حدیث‌ها در برخی رسانه‌های داخلی و خارجی درباره این هنرمند برجسته موسیقی ملی ایران بودیم که بعضا معرفی افتخاری به عنوان یکی از چهره‌های ماندگار را دچار شائبه می‌دانستند، تا جایی که حتی حملات تند و نقدهای غیرمنصفانه‌ای را نثار این خواننده کردند. در گزارش تحلیلی پیش رو به واکاوی این مهم پرداخته‌ایم که آیا به راستی علیرضا افتخاری صلاحیت این را داشت تا در یک همایش ملی به عنوان چهره ماندگار معرفی شود؟ برای بررسی کارنامه پربار هنری افتخاری طی 3دهه فعالیت مستمر لازم است نگاهی اجمالی به زندگینامه هنری این خواننده داشته باشیم. افتخاری از همان کودکی بسیار خوب و رسا می‌خواند. استاد نخست ایشان، طباطبایی نوازنده روشندل ویولن بود که به پیشرفت او کمک‌های شایانی کرد. شاگردی استاد بزرگی چون تاج اصفهانی در سن 14 سالگی نقطه عطفی در زندگی هنری افتخاری بود به طوری که افتخاری موفقیت‌هایش را مرهون استاد تاج می‌داند. در سال 1357 با حضور بزرگانی نظیر دکتر صفوت، دکتر فروغ، استاد شهنازی، استاد تجویدی و... در آزمون باربد موفق به کسب رتبه نخست شد. افتخاری در سال 63-62 آلبوم «آتش دل» را به یاد استادش، تاج اصفهانی خواند و در واقع با ارائه این اثر که نخستین کار او در سنین جوانی بود رسما فعالیت موسیقایی خود را در اوایل دهه 60 آغاز کرد. وی در همین سال‌ها نزد بزرگانی نظیر استاد کسایی و استاد شهناز هم کسب فیض کرد و در سال‌های آغازین دهه 60 چند اجرای خصوصی نیز به همراه اساتیدی نظیر کسایی، بدیعی، بیگجه‌خانی و شهناز داشت. افتخاری بعد از «آتش‌دل» بنا به درخواست مرحوم پدرش، تا 3 سال نخواند و بعد از 3 سال با موافقت آن مرحوم کارهایی نظیر «راز و نیاز» به آهنگسازی حسین علیزاده و «مهرورزان» به آهنگسازی کیانی‌نژاد را اجراکرد. اواخر دهه 60 کنسرت‌های متعددی در کشورهای مختلف اجرا کرد که از مهم‌ترین کنسرت‌های او می‌توان به کنسرت راه ابریشم و کنسرت آلمان (مقام صبر به همراهی استاد مشکاتیان) و... اشاره کرد. در یکی از همین کنسرت‌ها در ونکوور کانادا شایعه بمب‌گذاری در سالن سبب شد که به مدت 6 ساعت بدون امکانات صوتی در فضای آزاد برنامه اجرا کند که خود افتخاری هم از 6 ساعت خواندن پیاپی هنوز متعجب است آن هم بدون امکانات صوتی! در اوایل دهه 70 با ارائه آثاری نظیر ناز نگاه، نیلوفرانه، سروسیمین، یاد استاد و... تبدیل به چهره‌ای شناخته شده و مطرح نزد مردم شد. در اواخر دهه 70 نیز کنسرت‌ها از سر گرفته شد اما این بار در کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی. یکی از خصوصیات بارز آثار علیرضا افتخاری سنت‌شکنی او و در قید و بند سنت نبودنش است به گونه‌ای که این هنرمند هیچگاه خود را در بند سنت محدود نکرد و به خواندن موسیقی‌های تلفیقی پرداخت و حتی او را پیشگام و مبدع سبک پاپ سنتی می‌دانند.
هنرمندی با بصیرت سیاسی و اجتماعی
اما در میان آنچه از استاد افتخاری بیان کردیم نکته برجسته‌ای که باید بدان اشاره کرد، همراهی و همدلی بی‌چون و چرای او با مردم و همراه نشدن او با جریان‌های مخالف و همسو نشدنش با دشمنان ایران اسلامی است که او را به چهره‌ای مانا و ماندگار در تاریخ موسیقی ایران مبدل ساخته است. اگر روند همراهی افتخاری با جریان‌های مردمی کشورمان را مورد بررسی قرار دهیم خواهیم دید که افتخاری در طول 3 دهه فعالیت مستمر هیچگاه به مردم میهنش پشت نکرده و هیچگاه با دشمنان این آب و خاک همپیمان نشده است به گونه‌ای که در طول 30 سال فعالیت موسیقایی، حتی برای یک بار هم با رسانه‌های ضدانقلاب مصاحبه نکرده و هیچگاه همچون برخی مدعیان هنر حاضر نشده با بلندگوهای شیطان به گپ و گفت بپردازد. او حتی اگر ایراد و اشکالی هم در عرصه مدیریت هنری کشورمان ملاحظه کرد، یا این درد دل را با رسانه‌های داخلی و خودی مطرح کرد یا بزرگوارانه و بزرگ‌منشانه کم و کاستی‌های فراوان عرصه هنر را در دل نهفته کرد. آری راز چهره ماندگار شدن افتخاری را باید در این موضوع جست‌وجو کرد که او هیچگاه همانند فلان استاد آواز پشت تریبون شبکه‌های ماهواره‌ای شیطان بزرگ ظاهر نشد تا آرای میلیونی مردم را به سخره بگیرد و به رأی مردم بخندد و هیچگاه سوار موج‌هایی نشد که توسط استکبار جهانی علیه کشورمان طراحی شده است. از همین رو بی‌جهت نیست که مخالفانش از دست او بشدت عصبانی هستند و در روزهای اخیر فریاد برآورده‌اند که «افتخاری لیاقت چهره ماندگار شدن را ندارد» و البته حق هم دارند که عصبانی باشند، چون افتخاری هنرمندی زاده انقلاب اسلامی است و مصالح ملی و منافع کلی میهن اسلامی را کاملا درک می‌کند و حاضر نیست ارزش‌های والایی را که مورد احترام اکثریت مردم جامعه است، نادیده بگیرد و آن را قربانی گروه یا جریانی خاص و اندک کند. حال باید از مخالفان افتخاری پرسید چرا نباید چنین هنرمندی چهره ماندگار شود؟ هنرمندی که یک عمر در غم و شادی‌های مردم شریک بوده و به مناسبت‌های ملی و مذهبی مختلفی به خلق اثر موسیقایی پرداخته و از طریق رسانه ملی یا با انتشار آلبوم‌های متعدد صادقانه و خالصانه در خدمت مردم بوده است چرا نباید امروز سزاوار چهره ماندگار شدن باشد؟