امید صبوری:
«فیلم سینمایی به‌رنگ ارغوان نقطه آغاز ساخت آثار سینمایی سیاسی در کشور است و باید آستانه تحمل خود را در نمایش این نوع آثار بالا ببریم.» این اظهارنظر معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد دولت دهم در آیین افتتاحیه جشنواره بیست‌وهشتم فیلم فجر، بهترین متر و معیار برای پیش‌بینی یکی از اصلی‌ترین رویکردهای این معاونت بود؛ رویکردی که بعدها با گنجاندن سرفصل‌هایی چون «انقلاب اسلامی»، «جنگ نرم»، «رویارویی استکبار با ایران و مقاومت اسلامی» و «موضوعات سیاسی (داخلی و خارجی)» در میان اولویت‌های موضوعی دفترچه سیاست‌ها، مهر تایید بر آن خورد و اینگونه بود که توجه به گونه «سینمای سیاسی» بار دیگر در دستور کار قرار گرفت.
حاشیه‌های غیرسینمایی
اما تیم تازه‌نفس جواد شمقدری باید از همان روز خود را برای مقابله با حساسیت‌ها و حاشیهسازیها آماده می‌کردند. در میان حجم بالای پروانه ساخت‌های صادرشده در ماه‌های گذشته از سال 89 هم آنچه بیش از همه واکنش‌برانگیز بوده از میان تولیدات مرتبط با سوژه‌های سیاسی بوده‌است. فیلم‌هایی چون «اینجا غبار روشن است»، «نامزد تقلبی»، «پایان‌نامه»، «خودزنی»، «خیابان‌های آرام»، «اخراجی‌ها-3» و... آثاری هستند که این روزها مراحل تولید و پیش‌تولید خود را در جغرافیای «سینمای سیاسی» طی می‌کنند؛ حال چه مستقیم و با اعلام عوامل و چه با قرارگرفتن در موضع هدف شیطنت‌های ژورنالیستی. نکته جالب در این باره اینکه غالب این آثار در مقاطع مختلف شاهد حاشیه‌هایی بوده‌اند که کمتر رنگ و بوی سینمایی داشته و بیشتر از منظر سیاسی در رسانه‌ها انعکاس یافته‌است.
این فیلم سیاسی نیست!
داستان ایفای نقش ندا آقاسلطان توسط لیلا اوتادی در فیلم «پایان‌نامه»، ارتباط مضمونی فیلم «خیابان‌های آرام» با ناآرامی‌های پس از انتخابات سال گذشته، اشاره مستقیم به حوادث پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم و موضع‌گیری‌های یکی از کاندیداهای حاضر در انتخابات در «اخراجی‌ها-3»، توقف پروژه «اینجا غبار روشن است» در مرحله مانور رسانه‌ای و فراهم نبودن فضا برای ساخته شدن و چندین و چند گفته و شنیده غیررسمی دیگر، تنها بخشی از شایعات منتشر شده درباره این آثار در فضای مجازی وگاه مکتوب رسانه‌ها محسوب می‌شود که هیچ منشأ اثری جز حساسیت بالا نسبت به تولیدات «سیاسی» برای آن نمی‌توان متصور بود. در واکنش به این رویکرد هم عوامل فیلم‌هایی چون «اخراجی‌ها-3» (مسعود ده‌نمکی) و «خیابان‌های آرام» (کمال تبریزی) ترجیح دادند «سیاسی بودن» فیلم خود را تکذیب کرده و ادامه مراحل تولید خود را به دور از حساسیت‌هایی از این دست پیگیری کنند.
شایعه‌های خندهدار
فیلم «پایان‌نامه» اما حکایتی متفاوت داشت چه اینکه هم حاشیه‌های منتشر شده پیرامونش تکذیب شد و هم سیاسی بودن فیلم. کلاهداری که پیش‌تر اعلام کرده بود این فیلم درباره حوادث پس از انتخابات است، با منتشر شدن خبرهایی درباره ارتباط داستان فیلم با ماجرای قتل ندا آقاسلطان، این خبرها را «شایعه‌ای خندهدار» توصیف کرد تا روابط عمومی فیلم در اطلاعیه‌ای اعلام کند: «نقش لیلا اوتادی هیچ ربطی به ندا آقاسلطان ندارد و گرچه بستر وقوع داستان فیلم چند ماه پس از انتخابات سال گذشته است ولی اصولا این فیلم پلیسی- اجتماعی بوده و به این موضوع نمی‌پردازد.» این فیلم البته تنها فیلم سیاسی هم محسوب می‌شود که شخص معاون سینمایی نسبت به حاشیه‌های آن واکنش نشان داده و اعلام کرد: «من اگرچه فرصت نمی‌کنم تمام فیلمنامه‌ها را بخوانم اما فیلمنامه این فیلم خاص را خوانده‌ام و می‌دانم که ربطی به این موضوع(ندا آقاسلطان) ندارد».
در حال و هوای انتخابات
در کنار این رویکرد اما هستند فیلم‌هایی که اقبال بلندتری داشته و کمتر در تیررس حاشیه‌ها قرار گرفته‌اند. از این دست می‌توان به «خودزنی» (احمد کاوری)، «نامزد تقلبی» (ماشاءالله شاهمرادی) و «اینجا غبار روشن است» (ابوالقاسم طالبی) اشاره کرد. «خودزنی» دومین فیلم احمد کاوری در مقام کارگردانی و نخستین فیلم مستقل او است؛ کارگردانی که فیلم تحسین شده «نفوذی» (که مشترکاً با مهدی فیوضی آن را کارگردانی کرده‌است) را در صف اکران دارد. «خودزنی» به جریانات بعد از انتخابات می‌پردازد و داستان کسی است که بعد از گذشت این ایام به دنبال بازپس‌گیری آنچه از دست داده، می‌رود.
«نامزد تقلبي» هم نخستین تجربه کارگردانی شاهمرادی است که به گفته او یک کمدی سیاسی است و قصه کاندیدایی است که با ادعای رزمنده بودن قصد جذب آرا را دارد در حالی که کاندیدای رقیب او می‌داند که او حتی یک روز هم سابقه جبهه نداشته است. بنابراین طی مناظره‌ای که بین این 2 کاندیدا برگزار می‌شود، کاندیدایی که ادعای رزمنده بودن دارد باید اسناد خود را درباره جبهه رفتن رو کند. فیلمنامه این فیلم یک بار
از سوی شورای پروانه ساخت رد شد و پس از اصلاحاتی سرانجام پروانه ساخت گرفت. اما مهم‌ترین فیلم سیاسی که این روزها مراحل نگارش فیلمنامه را طی می‌کند «اینجا غبار روشن است» به کارگردانی ابوالقاسم طالبی است. در تازه‌ترین اخبار منتشر شده درباره این فیلم آمده‌است که تحقیقات فیلم همچنان ادامه دارد و طبق شنیده‌ها سنگین‌ترین تحقیقاتی که تا به حال روی یک فیلم غیرتاریخی و به نوعی فیلم روز انجام شده، روی این پروژه صورت گرفته‌است. «اینجا غبار روشن است» که نام آن به طور قطع تغییر خواهد کرد، عنوان فیلمی با موضوع انتخابات ریاست‌جمهوری سال گذشته و حوادث پس از آن است که طالبی نگارش فیلمنامه آن را خود برعهده دارد.