گروه سیاسی:
بیست و پنجمین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران را یوکیو آمانو درحالی عصر سه‌شنبه در اختیار 35 عضو شورای حکام قرار داد که به اعتقاد کارشناسان تا حدودی واقع‌بینانه‌تر از گزارش قبلی وی است. آمانو در گزارش بیست و چهارم در اقدامی عجیب همه اتهامات سیاسی شورای امنیت علیه ایران را تکرار کرده و با چشم‌پوشی از همکاری‌های ایران با آژانس، خواستار اجازه دادن ایران به این نهاد برای بازدید از مراکز نظامی(!) خود شده بود؛ اقدامی که به اعتقاد آگاهان موجب آسیب به اعتبار فنی و حقوقی آژانس و مخدوش شدن استقلال این نهاد معتبر بین‌المللی شده بود. رفتار آمانو در گزارش بیست و چهارم باعث شد حتی در برهه‌ای میان وی و علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس، درگیری لفظی رخ دهد. با این حال گزارش بیست و پنجم که آخرین گزارش در سال 2010 است، تا حدودی عاری از اتهامات گذشته است. گزارش بیست و پنجم که بسیار کوتاه‌تر از گزارشات قبلی است، ضمن اینکه صراحتا به تداوم فعالیت‌های هسته‌ای ایران اشاره می‌کند، «صلح‌آمیز» بودن این فعالیت‌های تحت نظارت آژانس را نیز مورد تاکید قرار می‌دهد. با این حال آمانو در این گزارش باز هم مطالباتی را از ایران طلب و به نوعی گزارش را نگارش کرده که موجب سردرگمی مخاطبان می‌شود. گزارش مدیرکل تازه‌کار آژانس نامتوازن و غیرفنی است و از همه مهم‌تر اینکه وی نتوانسته - و یا به عمد نخواسته- بین اقدامات «الزام‌آور» که جمهوری اسلامی ایران به صورت دقیق به آنها عمل می‌کند و اقدامات «داوطلبانه» تفکیک قائل شود. به گواه کارشناسان، آژانس هیچگاه نمی‌تواند به اقدامات داوطلبانه یک کشور، در هر مرحله و مقیاسی انتقاد وارد کند. بازرسی از تاسیسات آب سنگین اراک از جمله موارد خارج از قوانین و توافقات پادمان است اما در گزارش آمانو بر این مورد غیرقانونی تاکید شده است. با این حال در جدیدترین گزارش مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای از فعالیت‌های هسته‌ای ایران موارد مثبت، قابل تامل‌تر از نکات و ادعاهای منفی است. در گزارش آمانو، این‌بار بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران تاکید شده است. این اظهارنظر صریح آمانو یک پیام آشکار به همه دنیاست و آن اینکه برنامه هسته‌ای ایران به سمت اهداف نظامی انحراف نداشته است. البته این موضوع به خاطر آن است که با توجه به بازرسی مداوم کارشناسان آژانس و همچنین ثبت و ضبط تصویری فعالیت‌ها، و انتشار گزارش‌های آژانس بر مبنای این مشاهدات و گزارش‌ها، هیچ مدرک و شاهدی مبنی بر انحراف برنامه هسته‌ای ایران وجود ندارد. با این حال آمانو این‌بار هم همانند گزارش گذشته، درخواست غیرقانونی شورای امنیت برای بازرسی از سایت‌های نظامی ایران را مطرح کرده است.
رد ادعاهای هاینونن
اما ادامه گزارش آژانس به تداوم فعالیت‌های هسته‌ای ایران و رد ادعای اولی هاینونن اختصاص داشت. آمانو در گزارش خود آورده است: «ایران به عملیات در FEP و PFEP در نطنز ادامه داده و به تولید هگزافلوراید اورانیوم با اورانیوم 235 غنی شده تا 20 درصد در PFEP ادامه داده است». آمانو همچنین در این گزارش تایید کرده است که ایران «از ماه فوریه 2010(بهمن 88) تاکنون 33 کیلوگرم اورانیوم با غنای 20 درصد تولید کرده است». این درحالی است که اخیرا برخی رسانه‌های خارجی به نقل از اولی هاینونن معاون سابق هیات بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مدعی شده بودند که تعداد زیادی از سانتریفیوژهای ایران به دلیل ویروس استاکس‌نت از کار افتاده‌اند. بدیهی است گزارش آمانو خط بطلانی بر ادعای تاثیر استاکس نت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران کشیده است.
واکنش ایران
علی‌اصغر سلطانیه و علی‌اکبر صالحی 2 مقام ایرانی بودند که به تحلیل محتوای گزارش آمانو پرداختند. سلطانیه، نماینده ایران در آژانس ترجیح داد به نکات مثبت گزارش آمانو اشاره کند و 2 موضوع «تاکید بر صلح‌آمیز بودن فعالیت‌های هسته‌ای ایران» و «تایید تداوم این فعالیت‌ها» را به عنوان موارد مهم این گزارش یاد کرد. علی‌اکبر صالحی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اما به سایه‌روشن‌های این گزارش پرداخته است. به اعتقاد صالحی، گزارش اخیر آمانو مثبت‌تر از گزارش قبلی و «یک گام به جلو» است و می‌توان «روزنه‌های مثبت» را در این گزارش مشاهده کرد. صالحی البته در ادامه برخی موارد انتقادآميز گزارش آمانو را برشمرد. معاون رئیس‌جمهور درباره بازرسی از تاسیسات آب سنگین اراک که در گزارش آمانو اشاره شده بود، به مهر گفت: همکاری با آژانس تعریف دارد، آژانس نمی‌تواند هر تقاضایی خارج از توافقنامه پادمان داشته باشد و ما هم اجابت کنیم. در چارچوب پادمان آژانس هر درخواستی که داشته باشد ما آمادگی همکاری داریم. وی یادآور شد: آب‌سنگین در این چارچوب قرار ندارد، در چارچوب پروتکل الحاقی است و موضوع جبری برای کشورها نیست. اجلاس ان پی تی در نیویورک تصریح کرد که پروتکل الحاقی را نمی‌توان به کشورها تحمیل کرد و باید پذیرش آن داوطلبانه باشد. البته باید اشاره کرد که 25 سال ما پروتکل الحاقی را کامل اجرا کردیم اما نتیجه چه شد؟! اگر آن موقع نتیجه می‌گرفتیم چه بسا آن را ادامه می‌دادیم و به تصویب مجلس می‌رساندیم اما خودشان اشتباه کردند. صالحی همچنین به خاطر اعلام جزئیات برنامه هسته‌ای ایران ازجمله اعلام تعداد سانتریفیوژها، از این گزارش آمانو انتقاد کرد.
حمایت 100 کشور از فعالیت‌های اتمی ایران
انتشار گزارش جدید آمانو از فعالیت‌های هسته‌ای ایران آن هم در آستانه مذاکرات ایران با 1+5 بسیار بااهمیت است. روند مثبت این گزارش از یک‌سو و حمایت جنبش عدم تعهد از برنامه هسته‌ای ایران از سوی دیگر باعث شده تا ایران با قدرت بیشتری پشت میز مذاکرات قرار گیرد. به گزارش فارس، روز گذشته بیانیه جنبش عدم تعهد (نم) در حمایت از برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران تصویب شد. این بیانیه هفته آینده توسط سفیر مصر از طرف بیش از 100 کشور در نشست شورای حکام آژانس قرائت خواهد شد. جنبش عدم تعهد در 7 سال گذشته بدون استثناء در حمایت از برنامه هسته‌ای ایران بیانیه صادر کرده و این بیانیه‌ها در اسناد تاریخی آژانس به ثبت رسیده است. نشست آتي شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی 11 آذرماه در وین برگزار می‌شود.