حجتالاسلام سعید اصفهانیان ـ مسؤول تیم پژوهشی «ملک سلیمان» ـ در تشریح فعالیت تیم پژوهشی این فیلم قبل و در حین تولید گفت: کارگروههای پژوهشی بخشهایی داشتند و نفراتی بهعنوان اعضای اصلی و جمعی هم بهعنوان مشاوران فعالیت میکردند. در کارگروه قرآنی از نظرات آیتالله جوادی آملی در چند دیدار خصوصی و آیتالله جعفر سبحانی بهره بردیم و نیز نامههایی به دفاتر بزرگانی همچون آیتالله مصباح یزدی، مکارم شیرازی، مهدوی کنی و برخی از استادان دیگر برای جوابگویی به سوالاتمان نوشته شد. اصفهانیان ادامه داد: قرار شد کارگروهی مباحث قرآنی سلیمان (ع) را پیگیری کند که مسؤولیتش با بنده بود. یک کارگروه برای مباحث روایی تحتنظر حجتالاسلام حمید محمدی، کارگروه دیگری برای مباحث تاریخی و کارگروههایی برای مباحث بینالملل و نگاه استراتژیک و مباحث هنری تشکیل شد. وی در رابطه با فعالیت کارگروههای پژوهش روایی، تحقیقات بینالملل و تاریخی بیان داشت: در بخش پژوهش روایی مسوولیت با حجتالاسلام محمدی بود که با هماهنگی مرکز تحقیقات علوم اسلامی نور در قم کارهای سندشناسی احادیث مربوط و نمایهزنی آنها را انجام دادند. در بخش تحقیقات تاریخی از متون برخی از استادان استفاده شد. ما در این قسمت از نظرات استادان هاشم رضی، متین و... در تحقیقات تاریخیشان استفاده کردیم، ضمن آنکه از مشاورت افرادی چون استاد رستگار فسایی، دکتر مجید شاهحسینی و نیز دکتر حسن بلخاری بهره میبردیم. در بخش تحقیقات بینالملل و مباحث استراتژیک سیاسی نیز جلسات متعددی برگزار شد و از مشاوره افرادی چون دکتر حسن عباسی استفاده شد، چرا که حرکت در موضوع «ملک سلیمان» حرکت روی لبه تیغ است. اگر ما در واژهها، ارائه نقشهای که تصویر میشود، نام بردن شهرها، نام بردن افراد و... کمدقتی میکردیم، ممکن بود بهانهای دست دشمن بدهیم. همچنین اگر میتوانستیم این مسائل را خیلی دقیق تصویر کنیم، امکان این وجود داشت که «ملک سلیمان» را به عنوان پاشنه آشیل دشمن طراحی کرده و مصادره به مطلوب کنیم که البته با عنایت الهی، این مهم عملا محقق شد. حجتالاسلام اصفهانیان درباره مدل ارتباطی و نسبت کارگروههای مختلف با یکدیگر گفت: ما در حرکت به سمت «مکتب هنر دینی» و «مکتب سینمای شیعی» به این نقطه رسیده بودیم که باید از همه نگاهها و ظرفیتها استفاده کرد، اما این آفت را هم میدیدیم که چون یک مسیر مشخص در مکتب سینمای دینی وجود ندارد، این موضوع نیز مانند سایر موضوعات دچار آفت شود. به همین دلیل به این نتیجه رسیدیم که باید نگاه قرآنی را اصل قرار دهیم و چارچوبها، مبانی و خط داستان را بدون هرگونه پیشفرضی از قرآن استخراج کنیم. به گزارش ایسنا، این پژوهشگر ادامه داد: در این راستا، بحث بعدی این بود که در این نوع نگاه باید با روایات چگونه برخورد شود. ما در نگاه شیعی معتقدیم که یکی از ملاکهای صحت و سقم روایات عرضه آنها به قرآن است. پس قرار شد نتیجه فعالیتهای کارگروه دوم که کارگروه روایی بود ـ و مجموع روایات مربوطه را از حیث سندشناسی پالایش کرده بود ـ به قرآن عرضه شود و جالب اینکه این روایات در واقع روشنگر خلأهای جزئی در نگاه قرآنی و تفسیرگر داستان برای پرداخت بیشتر آن بود. در نگاه سوم نیز مطالعات کارگروه تاریخی و نگاههای مرتبط با عهدین استفاده شد. در واقع ما پس از قرآن و روایات از آن قسمت از عهدین که قابل عرضه به قرآن بود نیز استفاده کردیم. در ادامه، حجتالاسلام سعید اصفهانیان انتقادهای صورت گرفته از ضعف فیلمنامه را بیمورد دانست و عنوان کرد: نگاهی که برخی از کارشناسان دارند و میگویند این فیلم در فیلمنامه ضعف دارد را نمیپذیرم اما قائل به این مساله هم نیستم که این فیلمنامه شاهکار است. ما با توجه به چارچوبهای قرآن و عترت باید به این سمت حرکت کنیم که داستانمان داستانی قوی باشد. آنها که نسبت به ضعف فیلمنامه انتقادهایی را طرح میکنند بدون توجه به مکتب سینمای دینی و خط قرآنی داستان فیلم و نیز مبتنی بر درام ارسطویی این مباحث را مطرح میکنند. وی ادامه داد: باید در گام اول دید این افراد آیا اساسا معتقد هستند که باید به سمت مکتب سینمای دینی و شیعی و مبتنی بر خط قرآن و روایات حرکت کرد یا خیر؟ برخی از این افراد و جمعی از داستاننویسان ما هیچ اعتقادی به این سیر و نوع پژوهش انجام گرفته ندارند و در زاویهای میایستند که حداقل 2 اشکال اساسی بر آن زاویه نگاه مترتب است. اشکال اول این است که این زاویه دید دارای پیشفرضهایی غلط از تاریخ موجود و عهدین است. بهعنوان مثال اینگونه اشخاص در داستان سلیمان(ع) به دنبال قالیچه سلیمان، بلقیس، سلیمان خوشتیپ و خوشگذران هستند و در واقع، داستان خودشان را با پیشفرضهای ذهنیشان دنبال میکنند. هنگامی که چند دقیقه از فیلم میگذرد چون داستان خودشان را پیدا نکردهاند، میگویند این داستان آشفتگی دارد. وی افزود: مشکل دوم زاویه دید اینگونه افراد آن است که اساسا به جستوجوی خط تعلیق متداول سینمایی هستند.
خط تعلیق در اکثر فیلمها مبتنی بر نگاه سینمای غربی، یک خط تعلیق عاطفی تعریف میشود اما خط تعلیق فیلم ما «ملک» است و همه اجزای داستان نیز تابع «خط ملک» و «ارتقای ملک» است ولی برخی دنبال خط تعلیق دیگری هستند که آن را در فیلم نمییابند. این پژوهشگر درباره اکران خارجی «ملک سلیمان» و پیشبینیهای صورت گرفته برای واکنش پیروان دیگر ادیان درباره سلیمان تصویر شده توسط قرآن، اظهار کرد: مساله اصلی این بود که بتوانیم یک موضوع بینالمللی را انتخاب کنیم که پیروان مذاهب گوناگون حاضر باشند سخن ما را بشنوند. اما اکنون مساله اصلی این است که چگونه میخواهیم این پیام را به گوش آنها برسانیم. اگر در اکران جهانی بخواهیم به امید جشنوارهها باشیم، هیچ توفیقی پیدا نمیکنیم. ما انتظار نداریم جشنوارههایی که در اختیار صهیونیستها هستند بنابر هدف ما گام بردارند. مسوول تیم پژوهشی «ملک سلیمان» هدف این گروه را بیان سخنی ناب برای فطرتهای بیدار جهانیان دانست و تصریح کرد: اگر ما سخن صحیحی را برای فطرتهای بیدار جهان مطرح کنیم، آن افرادی که به حق و حقیقت تمایل دارند خودشان پیام را دریافت میکنند.