
قدرش را باید دانست؛ قدر آقای اوتمار هیتسفلد را، قدر او را که سالهاست دارد برایمان لحظه میسازد، صحنه میسازد، خاطره میسازد، قدر او را که اولین مربیای بود که دیدیم در دوران مدرن فوتبال که دیگر مارادوناها در ناپولی آرام نمیگیرند و به تیمهای بزرگتر و ثروتمندتر میروند که دیگر جنگ، جنگ یک شهر مقابل یک شهر، یک ایدئولوژی مقابل یک ایدئولوژی، یک تیم مقابل یک تیم، یک پیراهن مقابل یک پیراهن نیست و تیمها به 2 گروه تیمهای فقیر و تیمهای غنی تقسیم شدهاند و تیمهای کوچک را تاب و توان رویارویی با تیمهای بزرگ نیست، در عصر یکه تازی متمولها و اسم و رسمدارها، یک تیم کوچک را، بروسیا دورتموند را، از
پیچ و خمها عبور میدهد و با بردن یوونتوس در فینال، قهرمان لیگ قهرمانان اروپا میکند و آغازگر شورش علیه بزرگترها میشود؛ آغازگر راهی که بعدها مورینیو با پورتو، بنیتس با لیورپول، سیمئونه با اتلتیکو یا یورگن کلوب با دورتموند رفتهاند. یک مربی بزرگ که احتمالا امسال یا 2 سال بعد در جام ملتهای اروپا آخرین یادگارهایش را برایمان بهجا میگذارد و تمام میشود و میرود گوشهای برای استراحت و جایش را میدهد به دیگرانی که هنوز تاب و توان خاطرهسازی را دارند، تا آنها هم تصاویری را در ذهن ما بسازند و بعد بروند و نسل دیگری بیایند و لحظه بسازند و بروند. و اینچنین ما را هم با خودشان ببرند به سوی پیری، به سمت ابدیت. ابدیتی که آدم دقایقی قبل از رسیدن به آن، احتمالا از تصاویری که از زندگیاش مرور میکند، حتما چند تا تصویر فوتبالی هم از پیش چشمانش میگذرد، تصاویری که ممکن است چندتایشان در جامهای جهانی اتفاق افتاده باشد؛ بردها، باختها، شورها، شوقها، دادها، فریادها، اشکها، لبخندها، زمین خوردنها، بلند شدنها. در فینال جام جهانی 2010 همان قدر که گل اینیستا به یادمان مانده، آن تک به تک آرین روبن که توپ را به پای کاسیاس میکوبد در ذهنمان نقش بسته، در جامجهانی 2006، همان قدر که تصویری از سیگار برگ کشیدن مارچلو لیپی بزرگ را پیش از لمس جام قهرمانی جهان به خاطر میآوریم، تصویری از ضربه زیدان به ماتراتزی پیش چشمانمان است، در جامجهانی 2002 همانقدر که هنرنمایی تریپل R (رونالدو، ریوالدو و رونالدینیو) برایمان خاطره ساخته است، اشتباه اولیور کان در بازی فینال و زمین خوردن زیدان و فرانسه، حسرت را برایمان به دنبال دارد البته درست است که در عصر گوگل و یوتیوب و شبکههای اجتماعی، با چند کلیک میشود به همه این تصاویر دست یافت و دوباره آنها را تماشا کرد، اما دلیل اصلی ثبت این تصاویر در ذهنمان زنده بودنشان است، آنی بودنشان و به هیجان آوردنشان در لحظه، مثل بازیگران یک تئاتر که تماشاچیانشان را به تخلیه هیجانی (کاتارسیس) میرسانند و آقای اوتمار هیتسفلد هم نقش مهمی را در ساخت چندتایی از این تصاویر بازی کرده است. کیست که فینال لیگ قهرمانان اروپا را در سال 1999 از یاد برده باشد؟ آن فینال شورانگیز برای منچستریها و غمانگیز برای بایرنیها، همان فینالی که یونایتدها در 2 دقیقه پایانی، بازی یک هیچ باخته را با جام قهرمانی عوض کردند. یک بازی به یاد ماندنی که بعدها فوتبالیها به طعنه، آدمها را به 2 دسته کسانی که این بازی را زنده دیدهاند و کسانی که آن را از دست دادهاند، تقسیم کردند. اوتمار هیتسفلد، در آن بازی مربی بایرن بود و در شرایطی که تیمش میتوانست بازی یک هیچ را 3 هیچ و 4 هیچ کند، با اشتباهاتی از سوی شاگردانش که شانسهای گلزنی را یکی پس از دیگری به در و دیوار و آسمان میکوبیدند، جام را از کف داد. نگاههای حسرتبار این مربی به شادی منچستریها، بعد از شکست و لعنتی که بر شوربختیاش میفرستاد، از خاطرمان نرفته است. هیتسفلد در نقش یک مرد الهامبخش که بلد بود پس از آن شکست نکبتی، کمر راست کند و سلحشوری را به تیمش بازگرداند، البته 2 سال بعد، به جبران آن شکست، بایرن را قهرمان لیگ قهرمانان کرد و حتی بعدها به واسطه همین دستاوردها به عنوان نامزد سرمربیگری تیم ملی آلمان هم نامش به میان آمد که آن را نپذیرفت. برای اینکه او را بشناسیم و اینکه چطور بلد است با تیمهای کوچک کارهای بزرگ بکند، کافی است جامجهانی گذشته را بهخاطر بیاوریم که چطور با تیمش، اسپانیا را در مرحله گروهی زمینگیر کرد و چطور تنها شکست قهرمان جام را رقم زد. مُشتهای گره کرده او بعد از گلی که تیمش به اسپانیا زد، یکی از تصویرهای بسیاری است که او برایمان ساخته است. او حالا در شرایطی به جامجهانی میآید که رنگ پیری بر رخسارش نشسته است، با صورتی چروکیده و موهایی به سپیدی رفته که برایمان یادآور مربیان بزرگی است که آمدند و رفتند و یادگاریهایشان بر قلبمان نشسته است، از ارنست هاپل تا رینوس میشل و بابی رابسون.