موسسه ویکیلیکس بالاخره اسنادی را که وعده آنها را داده بود، منتشر کرد. این اسناد مسائل گستردهای را دربر میگیرد و تقریبا میتوان گفت اصلیترین مسائل مناسبات جهانی را در خود جای داده است. مساله افغانستان، جاسوسی دیپلماتهای آمریکایی و دخالت ایالات متحده در مسائلی مانند مناسبات روسیه و فرانسه، کرهشمالی و روسیه پوتین از جمله موضوعاتی است که ویکیلیکس در 250 هزار صفحه سند منتشر شده خود به آن اشاره کرده است. در میان موضوعاتی که ویکیلیکس آن را منتشر کرد، زیر سوال بردن دستگاه دیپلماسی ایالات متحده جایگاه ویژهای دارد. بر اساس اسناد محرمانهای که پایگاه اینترنتی ویکیلیکس منتشر کرد، آمریکا از دیپلماتهای خود خواسته است بهطور مثال با گرفتن شماره کارتهای اعتباری مسؤولان خارجی، نقش جاسوس را ایفا کنند. در بین 250 هزار تلگراف وزارت خارجه آمریکا که از طریق روزنامههای آمریکایی نیویورکتایمز و انگلیسی گاردین فاش شد، چندین پیام خطاب به سفارتخانههای آمریکا در کشورهای مختلف است که در آن واشنگتن ماموریتهایی عموما مرتبط با کار سازمان جاسوسی این کشور «سیا» را از دیپلماتهای خود خواستار میشود. طي دستوری محرمانه که در جولای 2009 به امضای هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا رسیده است، وي جزئیات فنی درباره شبکههای ارتباطی که از سوی مسؤولان سازمان ملل مورد استفاده قرار میگیرد مانند رمز عبور و رمزهای مخفی را خواستار میشود. این «دستور ملی درباره جمعآوری اطلاعات انسانی» به نمایندگیهای آمریکا در مقر سازمان ملل در نیویورک، وین، رم و همچنین 33 سفارتخانه و کنسولگری آمریکا در خاورمیانه، شرق اروپا، آمریکای لاتین و آفریقا فرستاده شده است. به نوشته نیویورکتایمز، این تلگراف از دیپلماتهای آمریکایی که در مقر سازمان ملل در نیویورک هستند، اطلاعات شخصی را درباره دیپلماتهای بلندپایه کرهشمالی خواستار میشود. گاردین مینویسد این دستور همچنین اطلاعات درباره «نحوه کار کردن و تصمیمگیری» بانکیمون، دبیرکل سازمان ملل را خواستار میشود. به نوشته این روزنامه، واشنگتن اطلاعات بسیار دقیقی درباره کارکنان سازمان ملل نظیر شماره کارت بانکی، آدرس الکترونیک، شماره تلفن و حتی شمارههای کارت اشتراک آنان در شرکتهای هواپیمایی را خواستار میشود. دستوری مشابه نیز که آوریل سال 2009 به امضای هیلاری کلینتون رسیده است، جزئیات درباره شخصیتها در 3 کشور آفریقایی جمهوری دموکراتيك کنگو، روآندا و بروندی را خواستار میشود. وزارت خارجه آمریکا بدینترتیب اطلاعات مربوط به مسؤولان آینده در زمینههای سیاسی، نظامی، بازرگانی یا اطلاعات را خواستار میشود. واشنگتن اعلام میکند این اطلاعات باید درباره وضع سلامت، عقیده آنان درباره آمریکا، تحصیلات، اصالت قومی و تسلط آنها به زبان خارجی باشد. واشنگتن همچنین اثر انگشت، عکس چهره، نمونههای DNA و تصاویر اسکن شده عنبیه چشم آنها را میخواهد. دیپلماتهای آمریکایی که در منطقه دریاچههای بزرگ (آفریقا) سر کار هستند باید اطلاعات مربوط به تجهیزات مختلف یا تاسیسات نظامی مانند فرودگاهها را تهیه کنند. به نوشته نیویورکتایمز، در تلگراف دیگری که خطاب به سفارت آمریکا در صوفیه (بلغارستان) است، واشنگتن جزئیات درباره روابط بین سران بلغارستان و مسؤولان یا بازرگانان روسی را خواستار میشود. دستوری خطاب به دفاتر نمایندگی دیپلماتیک آمریکا در قاهره، تلآویو، بیتالمقدس، امان، دمشق و ریاض، اطلاعات درباره خودروها و مسیرهایی که مسؤولان بلندپایه حماس و تشکیلات خودگردان فلسطینی طی میکنند را خواستار میشود. به نوشته گاردین، از سفارتخانههای آمریکا در کشورهای مرکز آفریقا خواسته شده بود اطلاعاتی درباره روابط بین کشورهای منطقه خاورمیانه و روسیه بویژه درباره آنچه به فروش سلاح و اورانیوم مربوط میشود، تهیه کنند. فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اطمینان داد همکارانش جاسوس نیستند. این در حالی است که بر اساس اسناد منتشر شده توسط ویکیلیکس، آمریکاییها بر این باورند ولادیمیر پوتین در روسیه زمام تمام امور را در دست دارد و دیمیتری مدودف بیشتر به یک عروسک خیمهشببازی شبیه است. بر این اساس، دیپلماتهای آمریکایی دیمیتری مدودف را «مردی مردد» و در عوض پوتین را «مرد همهکاره روسیه» میدانند.در بخش دیگری از اسناد منتشر شده در ویکیلیکس آمده است آمریکا از بیم احتمال انحراف در استفاده از اورانیوم غنیشده پاکستان و ساخت یک سلاح هستهای، مخفیانه برای خارج کردن اورانیوم غنیشده از این کشور تلاش کرده است. این اسناد محرمانه نشان میدهد تلاشهای آمریکا برای خارج کردن اورانیوم با غنای بالا از پاکستان ناموفق بوده است. در حالی که پاکستان تلاش میکند روابط خود را با متحد اصلی خود یعنی آمریکا به منظور مبارزه با شورشیان القاعده و طالبان بهبود بخشد، زرادخانه هستهای پاکستان یکی از حساسترین موضوعات برای آمریکا بهشمار میرود. شورشیان طالبان بمبگذاریهای گسترده خود را سال 2007 در پاکستان آغاز کردند یعنی همان سالی که گفته میشود تلاشهای مخفیانه آمریکا برای خارج کردن اورانیوم غنیشده از این کشور آغاز شد. نشریه تایمز ماه مه 2009 به نقل از آنهپاترسون، سفیر وقت آمریکا در پاکستان اعلام کرد پاکستان از تعیین تاریخی برای سفر کارشناسان فنی آمریکایی به این کشور خودداری کرده است. این نشریه به نقل از یک مقام پاکستانی که نام آن را فاش نکرد، علت این خودداری را این دانست که «اگر رسانههای گروهی پاکستان از خروج سوخت اورانیوم از کشور مطلع میشدند، قطعا این مساله را اینطور مطرح میکردند که آمریکا سلاحهای هستهای از پاکستان خارج کرده است». اسلامآباد تاکید کرده است سلاحهای هستهای آن در مکانی امن قرار دارد و باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا هم علنی موافقت خود را با این مساله اعلام کرده است. اما اسناد منتشر شده ویکیلیکس نشان میدهد واشنگتن از بیم اینکه پاکستان از اورانیوم غنیشده خود برای ساخت سلاحی هستهای استفاده کند، تلاش میکند آن را از رآکتوری تحقیقاتی در پاکستان خارج کند.