سیدبهزاد اخلاقی:
چین و آمریکا اکنون اقتصاد‌های رو به رشدی را در اختیار دارند که به نظر می‌رسد روزی با تعارض منافع روبه‌رو شوند. این 2 اقتصاد بزرگ هر قدر با یکدیگر در تضاد و تعارض باشند اما وابستگی‌هایی دارند که به نظر می‌رسد باعث نزدیکی آنها شود. در میان سال‌های 2003 تا 2004 رهبران ارشد دولت چین گروهی بالغ بر 3/1 میلیارد چینی را مجبور کردند تا هفته‌ای 2 بار درباره چگونگی مبدل شدن به قدرت بزرگ مطالعه و نتیجه آن را به دولت اعلام کنند. اکنون سوال این است که آیا می‌توان در چین شاهد رشد به سوی بالا بود و روزی چینی‌ها بر بلندای جهان بایستند بدون آنکه به کسی متوسل شده باشند؟ چین امروز تلاش می‌کند تا جهان پیرامونش را که از رشد آن مضطرب است آرام کند. پکن بودجه نظامی‌اش را افزایش داده و برنامه‌های بلندپروازانه اتمی در سر دارد اما تلاش می‌کند به جهانیان بگوید خطری برای دیگران نیست. چین به صورت ساختاری برای رسیدن به جایگاه معتبر‌تری در جهان مشکلاتش با همسایگان را حل می‌کند و برای ایفای نقش بین‌المللی در میان صلح‌بانان سازمان ملل نیرو اعزام می‌کند. ماه گذشته زمانی که کره‌شمالی به کره‌جنوبی حمله کرد و درگیری‌های مرزی میان 2 کره به بالاترین حد خود رسید، چین تلاش کرد تا افسار متحد خود کره‌شمالی را بکشد. اما چین گاهی اوقات چهره معقول خود را با چهره خشمگین تعویض می‌کند که این تبدیل‌ها در این کشور برای ناظران مسائل چین عجیب و گاهی اوقات غیرقابل پیش‌بینی است. زمانی که کشتی کره‌جنوبی توسط کره شمالی غرق شد و 46 ملوان این کشور جان خود را از دست دادند، چین از محکوم کردن این تحول نیز خودداری کرد که این موضوع تعجب بسیاری را به همراه داشت. درست چند ماه پس از این رویداد مناسبات چین با ژاپن نیز با چالش روبه‌رو شد. ماهیگیران چینی توسط گارد ساحلی ژاپن دستگیر شدند که این مساله باعث افزایش درگیری‌های دیپلماتیک میان 2 کشور شد. چینی‌ها با تجار ژاپنی برخورد نامناسبی کردند و صادرات برخی از محصولات معدنی که برای صنایع ژاپن حیاتی بود توسط چینی‌ها ممنوع شد. این مساله ضربه سختی به روابط توکیو و پکن وارد کرد. درسی که رهبران چینی از جهان پیرامون آموخته‌اند این است که آنچه در جهان منجر به جنگ و صلح می‌شود تنها به روابط میان قدرت‌های بزرگ مربوط است. به هر حال چیزی که اکنون در مناسبات میان چین و آمریکا قابل ملاحظه است، تمرکز پکن روی رشد اقتصادی در زمانی که آمریکا روی جنگ عراق و افغانستان تاکید دارد، است. این موضوع 2 کشور را از یکدیگر دور می‌کند اما آنها به هم بی‌اعتماد هستند. آنچه چین در حال ملاحظه آن است قدرت رو به افول ایالات متحده بوده و تلاش می‌کند از این قدرت رو به افول فاصله گیرد. چیزی که چین امروز را بیش از گذشته خطرناک می‌کند و باعث می‌شود آمریکا از آن وحشت داشته باشد، ناسیونالیسم چینی است. این ناسیونالیسم باعث می‌شود چین در قالب یک قدرت نظامی و اقتصادی جایگاه ویژه‌ای بیابد. اگر آمریکا بخواهد چین را به یک شبکه کاملا لیبرالی متصل کند و این کشور با مقرراتی بر اساس استاندارد‌های غربی به حیات خود ادامه دهد در پروژه خود شکست خورده است. هر بار آمریکا گزارش‌هایی را بر ضد دولت چین منتشر کرده است این کشور از واشنگتن دور شده و مناسبات 2 کشور وخیم شده است. چین و آمریکا قرن 20 را با بحران سپری کردند ولی می‌دانند برای قرن تازه باید روابط خود را به نحوه دیگری پیش ببرند.
* منبع: اكونوميست، 7 دسامبر 2010