امید صبوری:
سینمای ایران روزهای پرافتخاری را سپری میکند، این افتخار هم نه به سبب فیلمهای نامتجانسی که هر از گاهی سر از فهرست اکران درمیآورند که با درخشش نمایندگان فرهنگی سینمای ایران در جشنوارههای جهانی رقم خورده است. توفیقات سینمایی این روزها که با درخشش نمایندگان سینمای ایران در مراسم اهدای اسکار آسیا (جوایز آسیاپاسیفیک) آغاز شد، با دعوت از نمایندگان سینمای ایران برای افتتاحیه جشنوارههای مختلف و نیز شکار جوایز دیگری چون «شیر بابل» توسط کارگردان «ملک سلیمان(ع)» ادامه دارد.
درخشش چندباره در آسیاپاسیفیک
حضور سینمای ایران در جوایز آسیاپاسیفیک اگرچه همراه با افت و خیز بوده اما نمیتوان درخشش سینماگران ایرانی در این مراسم را نادیده گرفت؛ درخششی که امسال و برای چهارمین دوره متوالی تکرار شد و جوایز بهترین فیلم کودک، بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر به ترتیب به «دیگری» (مهدی رحمانی)، «جدایی نادر از سیمین» (اصغر فرهادی) و «شب واقعه» (با بازی حمید فرخنژاد) رسید. در 3 دوره قبل اهدای جوایز آسیاپاسیفیک، سینمای ایران حضوری قابل توجه داشته است بهگونهای که در دوره اول که سال 2007 برگزار شد، 8 فیلم ایرانی به هیات انتخاب معرفی شدند و 8 نامزدی برای سینمای ایران به ارمغان آمد. در اولین دوره، رخشان بنیاعتماد و محسن عبدالوهاب جایزه کارگردانی را برای «خونبازی» به دست آوردند و جایزه ویژه هیات داوران به کیومرث پوراحمد و «اتوبوس شب» رسید. هومن بهمنش برای فیلمبرداری فیلم سینمایی «آن سه» به کارگردانی نقی نعمتی جایزه بهترین فیلمبردار را به دست آورد. در دومین دوره که سال 2008 برگزار شد 10 فیلم ایرانی به هیات انتخاب معرفی شد و 4 نامزدی برای سینماگران ایرانی به ارمغان آمد، رضا ناجی در این دوره جایزه بهترین بازیگر را برای فیلم سینمایی «آواز گنجشکها» به دست آورد و مهدی منیری جایزه یونیسف را برای مستند «تینار» دریافت کرد. سومین دوره از جوایز آسیاپاسیفیک هم در سال 1388 برگزار شد که 15 فیلم ایرانی در این دوره به هیات انتخاب معرفی شدند. 5 فیلم ایرانی نامزد دریافت جایزه شدند، تهمینه میلانی داور این دوره بود و 2 جایزه ویژه هیات داوران و فیلمنامه به فیلم سینمایی «درباره الی...» به کارگردانی اصغر فرهادی رسید.
صید شیر بابل
جایزه بهترین فیلم و کارگردانی جشنواره بینالمللی بغداد هم بهتازگی به فیلم سینمایی«ملک سلیمان(ع)» ساخته شهریار بحرانی تعلق گرفته است. مراسم اختتامیه این جشنواره روز پنجشنبه 17 آذرماه در بغداد برگزار شد و 2 جایزه بهترین فیلم و کارگردانی به فیلم سینمایی «ملک سلیمان(ع)» به کارگردانی شهریار بحرانی و تهیهکنندگی مجتبی فرآورده تعلق گرفت. این اثر
15 آذرماه در جشنواره بینالمللی فیلم بغداد به نمایش درآمد و فیلمهای سینمایی «بدرود بغداد» و «عصر روز دهم» دیگر فیلمهای ایرانی این جشنواره بودند که با استقبال مواجه شدند. «ملک سلیمان(ع)» پیشتر 5 سیمرغ بلورین از جشنواره بینالمللی فیلم فجر و 4
تندیس از چهاردهمین جشن خانه سینما دریافت کرد. تندیس «شیر بابل»، بزرگترین جایزه نخستین جشنواره سینمایی عراق است که به فیلم ایرانی «ملک سلیمان (ع)» اهدا شد. بحرانی پس از این توفیق در گفتوگو با فارس درباره اولین موفقیت فیلمش در عرصه بینالمللی اظهار کرد: فیلم «ملک سلیماننبی(ع)» توانست جایزه بهترین کارگردانی و برترین فیلم به معنای مطلق جشنواره بغداد را از آن خود کند و به نظر دستاندرکاران فیلم، «ملک سلیمان(ع)» توانست مفاهیم عمیق قرآنی را منتقل و با مخاطبان خارج از کشور که عمدتا کشورهای منطقه بودند، ارتباط عاطفی و عمیقی برقرار کند. وی با اشاره به استقبال بسیار خوب مخاطبان خارج از کشور از فیلم سینمایی تاریخی- قرآنی «ملک سلیمان(ع)» افزود: به نظر من اگر راهی که طی شده است را ادامه دهیم، میتوانیم در دیگر فیلمهایمان محتوای اصیل و ارزشهای عمیق و اصیل انقلاب را به زبان فاخر در داستان بگنجانیم و به دنیا عرضه کنیم. کارگردان «ملک سلیمان(ع)» اظهار کرد: فیلمهای فاخر و ارزشی با فطرت پاک مردم دنیا ارتباط برقرار میکند، از این رو میتوان حرف و ارزشهای اصیل انقلاب را با اینگونه آثار به جهان منتقل کرد.
مقامی برای نماینده ایرانی اسکار
اما «ملک سلیمان(ع)» تنها نماینده توفیق یافته این جشنواره نبود چه اینکه پس از جایزه دوم این جشنواره که از آن فیلم «ضربه نخست» ساخته شوکت امین کورکی، از اقلیم کردستان عراق شد، مقام سوم بهطور مشترک به فیلم ایرانی «بدرود بغداد» ساخته مهدی نادری و «کوچه مترسکها» به کارگردانی حسنعلی محمود کردتبار رسید تا «بدرود بغداد» که نمایندگی سینمای ایران در مراسم اسکار را هم عهدهدار است برای چندمینبار رنگ توفیق را در یک جشنواره بینالمللی به خود دیده باشد. در حاشیه جشنواره بینالمللی بغداد و در دیدار جواد شمقدری، معاون امور سینمایی با ماهر حدیثی، وزیر فرهنگ عراق، تفاهمنامهای میان مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی و رئیس سینمایی عراق به عنوان نمایندگان 2 کشور جهت ارتقا و بهبود سطح روابط امضا شد. ایران با 8 فیلم سینمایی در جشنواره فیلم بغداد شرکت کرد و شهرام اسدی بهعنوان داور در جشنواره فیلم بغداد حضور داشت.
تقدیر ویژه بلگراد از «شکارچی»
دیگر فیلمی که این روزها در جشنوارههای مختلفی مورد توجه قرار گرفته است فیلم «شکارچی» ساخته رفیع پیتز، کارگردان ایرانی مقیم آلمان است که در تازهترین توفیق خود، جایزه بهترین فیلمبرداری و تقدیر ویژه جشنواره بلگراد را از آن خود کرد. جشنواره فیلم بلگراد صربستان هم روز پنجشنبه گذشته به کار خود پایان داد و فیلم «شکارچی» محصول مشترک ایران و آلمان به کارگردانی رفیع پیتز مورد تقدیر ویژه قرار گرفت و جایزه بهترین فیلمبرداری را برای محمد داوودی بههمراه آورد. «شکارچی» که هفته گذشته در جشنواره تورین ایتالیا به نمایش درآمد، سال گذشته در بخش رقابتی جشنواره برلین یکی از کاندیداهای کسب خرس طلا بود. این فیلم بر اساس یکی از داستانهای بزرگعلوی و با فیلمنامهای از رفیع پیتز ساخته شده که در آن علاوه بر خود کارگردان، میترا حجار، صبا یعقوبی، فاطمه علیجانی و علی مزینانی نقشآفرینی داشتهاند. رفیع پیتز خالق آثاری چون «صنم»، «فصل پنجم» و «زمستان است»، در سال 2006 با فیلم «زمستان است» در بخش رقابتی جشنواره برلین حضور داشت و سال گذشته یکی از داوران بخش بهترین فیلم اول برلیناله بود.
نمایندگان ایران در «کرالا»
همزمان با این توفیقات روز گذشته خبری منتشر شد مبنی بر اینکه فیلم «لطفا مزاحم نشوید» به کارگردانی محسن عبدالوهاب در افتتاحیه جشنواره فیلم «کرالا»ی هندوستان به نمایش درخواهد آمد. در مراسم افتتاحیه این جشنواره (که روز گذشته برگزار شد) جایزه یک عمر دستاورد هنری به ورنر هرتسوگ، کارگردان سرشناس آلمانی اعطا شد. فیلم سینمایی «راه رفتن روی ریل» دومین ساخته بلند بابک شیرینصفت در اولین حضور جهانی خود در بخش مسابقه و فیلم «کپی برابر اصل» عباس کیارستمی در بخش سینمای جهان جشنواره «کرالا» حضور خواهند داشت. «لطفا مزاحم نشوید» به تهیهکنندگی محمد احمدی و با مشارکت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی پیش از این در اولین حضور بینالمللیاش در جشنواره «پوسان» و سپس در جشنواره «ماردل پلاتا»، «دمشق» و «سینهمانیلا» در فیلیپین به نمایش درآمده است. فیلم «کپی برابر اصل» جدیدترین ساخته عباس کیارستمی نیز یکی از فیلمهای حاضر در بخش سینمای جهان این جشنواره است. این فیلم که اخیرا فروش جهانی آن از 3 میلیارد تومان گذشته است، در جشنواره کن جایزه بهترین بازیگر زن را برای ژولیت بینوش بههمراه آورد. این فیلم تاکنون در جشنوارههای متعددی چون ریودوژانیرو، ملبورن، نیویورک، ابوظبی و شیکاگو نمایش یافته و اخیرا به جشنواره انجمن فیلم آمریکا نیز دعوت شده است.
گزارش خبرگزاری رویترز از نماینده سینمای ایران در اسکار 2011
فیلم سینمای «بدرود بغداد» بهرغم حاشیههایی که در روزهای نخست انتخاب بهعنوان نماینده سینمای ایران در مراسم اسکار امسال با آن مواجه بود در روزهای اخیر با آرمش، خود را برای حضور در جدیترین رقابت سینمایی در سطح جهانی آماده میکند. در همین راستا خبرگزاری رویترز در گزارشی تفصیلی به این فیلم پرداخته است. در حاشیه این گزارش مهدي نادري، كارگردان جوان این فيلم در يكي از كافيشاپهاي تهران به گفتوگو با خبرنگار «رويترز» نشست. رويترز در ابتداي گزارش خود درباره بدرود بغداد آورده است: «فيلمي كه نشان ميدهد يك سرباز مضطرب آمريكايي در عراق چگونه طي يك حمله شبانه تصادفا دختر 11 سالهاي را ميكشد، شايد از نظر هر آمريكايي برنده احتمالي اسكار نباشد اما اين حقيقت كه يك ايراني اين فيلم را نوشته و كارگرداني كرده، ميتواند آن را جنجالآميزتر كند. به هرحال بدرود بغداد نماينده ايران در جوايز اسكار است». مهدي نادري در گفتوگوی خود با این خبرگزاری گفت: «برخي تصور ميكنند به من پول هنگفتي از سوي مسؤولان پرداخت شده تا اين فيلم را بسازم اما اين نشان ميدهد كه آنها فيلم را نديدهاند». نادري با بيان اينكه بدرود بغداد يك فيلم تبليغي نيست، گفت: «بودجه اين فيلم بسيار كم بود، طوري كه ميتوان آن را با پولي كه «شونپن» براي خريد سيگار ميپردازد يا «نيكول كيدمن» براي بخشي از آرايش خود هزينه ميكند، مقايسه كرد». اين كارگردان 37 ساله با اشاره به اينكه نميخواهد فيلمش سیاسی تصور شود، گفت: «از تماشاگران ميخواهم تا به فراتر از سياست، به يك داستان انساني نگاه كنند كه طرف آمريكايي و عراقي ميتوانند دوست يكديگر باشند، حتي در شرايط بغرنج». وي در ادامه مصاحبهاش يادآور شد: «6 سال طول كشيد تا مجوز ساخت فيلم را گرفتم و فيلمنامه را 18بار تغيير داديم تا مورد قبول واقع شود. قصد من اين است كه نشان دهم چگونه يك كارگردان ايراني ميتواند بدون حمايت مالي و كمتر از 2 ماه اين فيلم را بسازد». نادري از اينكه توانسته فيلماش را به پايان برساند احساس غرور ميكند و آن را درخواستي براي صلح ميداند. هرچند وي معتقد است اگر «ماركوپولو» زنده بود و در روزگار كنوني قصد داشت سفرهايش را آغاز كند، هرگز موفق نميشد و پيش از رسيدن به بغداد كشته ميشد. بدرود بغداد يكي از 65 فيلم معرفيشده به بخش بهترين فيلم غيرانگليسي هشتادوسومين دوره جوايز اسكار است كه از ميان آنها فقط 5 فيلم در روز 25 ژانويه بهعنوان نامزدهاي نهايي معرفي خواهند شد.