هفته گذشته اریک کانتونا، فرانسویها را به یک انقلاب فرانسوی مدرن دعوت کرد تا با بیرون کشیدن فوری و فوتی پولهایشان از حسابهای بانکی، دولت سارکوزی را زمین بزنند. اما این یاغی فرانسوی نخستین شهروند دنیای فوتبال نیست که به سیاست ورود می کند. در اینجا تیم 11 نفرهای از مشهورترین فوتبالیهای سیاستباز را معرفی میکنیم.
آلفرد لیتلتون (1913-1857)
ورزشکار پراستعدادی که در کریکت و فوتبال برای خود نامی دست و پا کرد. او ابتدا در بازی کریکت انگلستان و استرالیا به عنوان مرد دستکشپوش چهره شد و بعد 3 سال برای تیم فوتبال کمبریج (78-1875) آنقدر گل زد که ناچار شدند در بازی ملی سنتی سال 1877 مقابل اسکاتلند او را به تیم ملی انگلستان هم دعوت کنند. تازه تخصص اصلی و حقیقی او در تنیس بود. لیتلتون پس از فارغالتحصیل شدن از کالج استون و ترینیتی شهر کمبریج به کار حقوقی پرداخت و بعد در 1884 به عنوان یک عضو اتحادیه لیبرال وارد سیاست شد و سال متعاقب آن در انتخابات خانه فرامین (شکل اولیه مجلس عوام) رای آورد. در 1903 وارد کابینه شد و پست دفتر مستعمراتی را به رغم بیتجربگی در این زمینه به دست آورد و در ماجرای بسیار بحثبرانگیز انتقال کارگران چینی به آفریقای جنوبی مسؤول شناخته شد، ماجرایی که عاملی اساسی در شکست انتخاباتی سال 1906 ملیگراها در مقابل لیبرالها محسوب میشد.
ویک هالوم (1943 )
هالوم زاده گرنت و پسر یک مهاجر مجارستانی بود که وقتی از تیم فوتبال لوتون به ساندرلند پیوست به قهرمان مردم این شهر بدل شد. گلهای او ساندرلند را تا قهرمانی باشکوه جام اتحادیه 1973 پیش برد که در فینالش آنها لیدز بزرگ را از پای درآوردند. اوایل دهه 90 او وارد سیاست شد و امیدوار بود که معروفیتش در این شهر او را کمک کند به عنوان نامزد لیبرال- دموکراتها از ساندرلند شمالی به مجلس برود. او در آوریل 1992 در آستانه انتخابات گفته بود: «مردم اینجا طوری بازی با لیدز را به یاد میآورند که انگار همین دیروز بوده است. این موضوع که من یک بازیکن بودهام شاید کارم را برای رفتن در خانه مردم آسانتر کند چون فوتبال همیشه دستاویز خوبی برای صحبت کردن است. اینجا مردم فوتبال و سیاستشان را خیلی جدی میگیرند.» اما انگار مردم ساندرلند سیاست را از فوتبال بیشتر جدی میگرفتند چون او با فقط 5389 رای سوم شد و نامزد پیروز حزب کارگر بیش از 25 هزار رای آورد.
برایان کلاف (2004-1935)
«برای من، سوسیالیسم برآمده از قلب است. نمیفهمم چرا بخشهای مشخصی از جامعه باید از مزیت خوشگذرانی در خانههای بزرگ بهرهمند باشند!» برایان کلاف. پسری که در یک خانواده کارگری پرجمعیت در میدلزبورو پا به دنیا گذاشت، بعدها در سیاست به کلاف دست چپی مشهور شد. او را آخرین مربی مردمی بزرگ انگلستان میشناسند و این فقط به خاطر 2 سال قهرمانی پیاپی باشگاه کم بضاعت در جام باشگاههای اروپا نبود بلکه او در سیاست هم تاثیرگذار بود و نه تنها جزو حامیان پروپاقرص اعتصابات معدنچیان شناخته میشد بلکه یکی از اهالی فوتبال بود که به لیگ ضدنازی پیوست و این گفته او در تاریخ سیاسی جزیره ماندگار شد: «نازیسم همانقدر یک بیماری است که جبهه ملی باید از زندگی این کشور محو شود و من به هر طریق که بتوانم نقشی در این زمینه بازی خواهم کرد». حزب کارگر انگلستان به کلاف پیشنهاد نامزدی پارلمان از منطقه لیسسترشایر را داد و همچنین پیشنهاد ائتلاف جدی با دفتر این حزب در لانبورو را هم دریافت کرد. اگرچه «تد تورگود» سخنگوی محافظهکاران «ایست میدلندز» او را از این کار برحذر داشت. تورگود گفت: «آقای کلاف باید علایقش در زمینه فوتبال را پاس بدارد و وارد میدانی نشود که هیچ چیز دربارهاش نمیداند. مثل فوتبالیستها، شما رایدهندگانی که پشت هم صف کشیده باشند ندارید و نمیتوانید مثل بازیکنانتان به آنها امر و نهی کنید». متعاقبا کلاف هم عطای نمایندگی حزب کارگر را به لقایش بخشید.
آگلیمانتاس لیوبینسکاس (1951 )
او در 31 سالگی وارد عرصه مربیگری فوتبال شد. لیوبینسکاس مجموعا به مدت 8 سال ولی در 2 دوره مختلف سرمربیگری تیم ملی لیتوانی را برعهده داشته است. در سال 2008 با اینکه در دومین دورهاش در تیم ملی تساویهای غرورانگیزی مقابل آلمان و ایتالیا کسب کرده بود اما از نیمکت لیتوانی استعفا داد تا به نفع حزب «دستور و عدالت» در انتخابات شرکت کند. او پیش از انتخابات چنین سخنانی ایراد کرد: «در زندگی، هرگز نباید از چالشی واهمه به خود راه دهید. فوتبال و ورزش در کل، چیزهایی هستند که به قلب من نزدیکترند، بنابراین نمیتوانم آن را کاملا کنار بگذارم. فقط یک راه دیگر برای پرداختن به آن در پیش میگیرم. من خیلی از چیزهایی را که در مرامنامه (حزب دستور و عدالت) دیدهام میپسندم، چیزهایی مثل انتخاب مستقیم شهردارها، هیات نظارت و رفراندوم».
اما او خیلی زود در عالم سیاست وا داد و یک سال بعد گفت: «دشوار است که از ساعت 8:30 تا 17:30 روی یک صندلی در دفتر کار بنشینی من فعالیت بیشتری میخواهم. دوست دارم به مربیگری بازگردم چون تجربیات زیادی کسب کردهام و حقیقتا قصد استفاده از آنها را (در فوتبال) دارم. پس طولی نکشید که در دسامبر 2009 هدایت تیم فوتبال اف.سی.لویو اوکراین را به آقای وزیر سابق لیتوانی سپردند.
دیوید آیک (1952 )
بازنشستگی از فوتبال آن هم در 21 سالگی به دروازهبان اسبق باشگاه کاونتری فرصت زیادی داد تا راهی جدید در زندگیاش در پیش بگیرد. اوایل دهه70 بود که او «هیرفورد» را در صعود از دسته چهارم فوتبال انگلستان یاری کرد.
دیهگو مارادونا (1960)
در آستانه دیدار آرژانتین با انگلستان در جامجهانی 1986 مکزیک، مارادونا اعلام کرد که جنگ 2 سال جلوتر جزایر فالکلند «برای دیپلماتهاست تا حل و فصلش کنند» و اضافه کرد: «بزرگترین آرزویم این بود که هواداران (تیمهای ملی) 2 کشور همهچیز درباره سیاست را فراموش کنند و به احترام 2 تیم خوب برای تماشای فوتبال بیایند». اما در سال 2000 او فاش کرد که آن گل «دست خدا» را با انگیزههای جنگی وارد دروازه پیترشیلتون کرده است: «این انتقام ما بوده چیزی ورای ما! ما داشتیم از پرچم مان دفاع میکردیم».
در سالهای بعد، او خودش را یک فعال سیاسی جا زد و در هواداری سفتو سخت از آرمانهای دستچپی و درآمدن جلوی جورجبوش پسر، دوشادوش دوست رئیسجمهورش هوگو چاوز سنگ تمام گذاشت. او حتی در سال 2005 وقتی بوش از آرژانتین دیدن میکرد، علیه او دست به اعتراض زد: «من با همهچیزهایی که این جنایتکار میگوید مخالفم». او که پیراهنی با شعار «بوش را متوقف کنید» پوشیده بود مبارزهاش را با این جمله کامل کرد: «این مرد حالم را بههم میزند!»
در سال 2007 او به برنامه تلویزیونی چاوز رفت و به او گفت: «من از هر چیزی که از ایالاتمتحده میآید متنفرم. با همه توانم از آن متنفرم». او همچنین رفیق شفیق «رفیق فیدل» رهبر کوبا نیز محسوب میشود و روی هر یک از بازوهایش چهره یکی از 2 رهبر چپ آمریکای لاتین چاوز و کاسترو را نقش کرده است.
ژرژ وهآ (1961)
اسطوره فوتبال لیبریا، ژرژوهآ، نخستین آفریقایی که جایزه بازیکن سال فیفا را برد و در نهایت لقب بازیکن قرن آفریقا را یک دهه پیش از آن خود کرد، تمام نفوذ و اعتبار بیگفتوگویش را برای اقدامات بشردوستانه در سرزمین مادریاش به خدمت گرفت.
او بهعنوان سفیر حسننیت یونیسف، چند بنیاد برای کمک به کودکان کشورش از طریق ترسیم چشمانداز فوتبالی تاسیس کرد و حتی به رئیسجمهور لیبریا پیشنهاد کرد یک خبرنگار محکوم به مرگ را ببخشد. یکی از دوستان رسانهای او میگوید: «او یک قهرمان جهانی است و این باور وجود دارد که بانفوذترین چهره غیرسیاسی است که لیبریا تا به حال به خود دیده. اغراق نیست اگر بگوییم که ژرژ تنها دلیل ادامه زندگی خیلیها بوده است». به دنبال دومین جنگ داخلی لیبریا که در سال 2005 خاتمه یافت، او در سیاست یک گام فراتر رفت و در انتخابات ریاست جمهوری کشورش مقابل «الن جانسون سیرلیف» خانم سیاستمدار فارغالتحصیل هاروارد قرار گرفت که در نهایت تبدیل به نخستین رئیس دولت زن در قاره آفریقا شد. با وجود کمتجربگی در سیاست، او 6/40 درصد از مجموع آرای انتخابات را به دست آورد ولی سیرلیف با 4/59 درصد راهی کاخ ریاست جمهوری شد. البته وسوسه قدرت باعث شد هواداران وهآ به بهانه تقلب در انتخابات به خیابان بریزند و به سوی پلیس سنگپرانی کنند ولی هرطور بود خانم سیرلیف در کاخ خود جا خوش کرد.
روماریو (1966)
همین ماه پیش بود که روماریو از طرف حزب حاکم سوسیالیست برزیل در انتخابات «شورای جانشینها» (به عنوان یک شورای نظارتی) شرکت کرد و پیروز شد. بعضی احساس میکردند که مهاجم اسطورهای سرزمین سامبا، قدمهای چندان متناسبی با توجهی که پیش از انتخابات به سیاست نشان میداد برنداشته است ولی او تاکید کرده که فقط به حقوق و مزایای سیاسی دل نبسته است. روماریو میگوید: «من نابغه هستم و مردم میتوانند به آنچه میگویم ایمان بیاورند. من در سیاست با مشکلات کمتری از آنچه در کمک اجتماعی به بچهها و جوانان سرراهم بود مواجه خواهم شد، بویژه در کمک به کودکانی که نیازهای خاص دارند». او آمار قابل توجه 150 هزار رای را در این انتخابات به ثبت رساند در حالیکه یکی از مشاورانش مدعی بود میتوانسته حتی تا 800 هزار رای کسب کند اگر فقط بودجه تبلیغاتیاش را افزایش میداد بنابراین اطرافیان او فکر میکنند گام بعدی روماریو انتخابات ریاست جمهوری برزیل باشد. «بهبهتو» زوج روماریو در قهرمانی جامجهانی 1994 هم به موفقیتی کمتر از او دست نیافته و با حدود 30هزار رای به عضویت شورای محلی ریودوژانیرو درآمد.
منبع: Soccernet