امید صبوری:
یکی از پرحاشیه‌ترین دوره‌های مديریت خانه سینما، با تمام فراز و فرودها، انتقادات، حمایت‌ها و گلایه‌ها سرانجام امروز به پایان خواهد رسید تا اعضای صنوف بیست‌ونه‌گانه سینما، گردهم بیایند و در فرآیندی انتخاباتی، برای مدیریت آینده این مرکز تصمیم‌گیری کنند. این اتفاق هم در شرایطی رقم می‌خورد که از هفته‌های گذشته فضایی کاملا ابری بر آسمان نشست‌ها و جلسات صنفی حاکم است و حرف و حدیث‌ها نشان از برخی رایزنی‌های رسمی و غیررسمی برای تاثیرگذاری بر روند آنچه قرار است در قالب انتخابات مجمع عمومی رقم بخورد، دارد. البته هنوز و تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ کدام از این حرف و حدیث‌ها رنگ تایید به خود نگرفته و در حد گمان باقی‌مانده است، چه اینکه در برنامه زنده «هفت» فریدون جیرانی به‌دلیل آنچه «وجود اختلافات دورن صنفی» خواند از پرداخت مستقیم به جزئیات مجادلات و اظهارات پرهیز کرد و همه چیز را به روز برگزاری مجمع عمومی وانهاد. البته این در حالی است که نفس برگزاری مجمع نیز از واپسین روزهای هفته گذشته با اعتراضاتی مواجه بود که این اعتراضات در نخستین روز این هفته رنگ رسمی‌تر به خود گرفت و 2 صنف تاثیرگذار کانون کارگردانان و مدیران تولید از حضور در این مجمع اعلام انصراف کردند؛ اتفاقی که وقتی با بیانیه اعتراضی و شدید‌اللحن اتحادیه تهیه‌کنندگان و توزیع‌کنندگان همراه شد حکم بازنمایی شکافی جدی در میان اعضای خانواده سینما را یافت.
مجمع قطعاً برگزار می‌شود
با این همه اما روزگذشته و همزمان با واپسین رایزنی‌ها و برگزاری نشست‌های گروهی در اصناف مختلف (که نتیجه و خروجی هر کدام تا واپسین ساعات روزگذشته و به طبع پس از انتشار این گزارش می‌تواند سرانجام نشست عصر امروز را با تغییراتی همراه کند) فرهاد توحیدی اعلام کرد: مجمع‌عمومي خانه سينما بدون حضور خبرنگاران با حضور نمايندگان شورايعالي تهيه‌كنندگان راس ساعت 17 يكشنبه 21 آذر قطعا برگزار مي‌شود. توحیدی، با اعلام اين مطلب افزود: به‌دنبال انتشار نامه‌هاي مديران توليد سينماي ايران، كانون كارگردانان سينماي ايران و اتحاديه تهيه‌كنندگان و توزيع‌كنندگان سينماي ايران، امروز عصر (20 آذر) جلسه فوق‌العاده و اضطراري هيات‌مديره خانه‌سينما برگزار مي‌شود تا بيانيه‌هاي مديران توليد سينماي ايران، كانون كارگردانان سينماي ايران و اتحاديه تهيه‌كنندگان و توزيع‌كنندگان سينماي ايران بررسي شود اما به‌طور قطع اين بيانيه‌ها خللي در برگزاري مجمع‌عمومي فردا (21 آذر) وارد نخواهد كرد. وی ادامه داد: 27 صنف از مجموع 29 صنف نمايندگان خود را معرفي كرده‌اند و فقط 2 صنف كارگردانان و مديران توليد در انتخابات شركت نمي‌كنند، البته اگر اين دوستان نيز از نظر خود بازگردند؛ ما از حضور آنها استقبال مي‌كنيم. توحیدی افزود: به‌طور قطع مجمع‌عمومي خانه‌سينما راس ساعت 17 روز يكشنبه
21 آذرماه در خانه‌سينما برگزار مي‌شود و نتايج آن نيز بعد از پايان مجمع‌عمومي اعلام مي‌شود. این عضو هیات‌مدیره فعلی خانه سینما درباره حضور تهيه‌كنندگان هم گفت: بر اساس مصوبه مجمع‌عمومي قبلي خانه سينما؛ شورايعالي تهيه‌كنندگان به جاي اتحاديه تهيه‌كنندگان سينماي ايران در مجمع‌عمومي حضور پيدا می‌كند بنابراين در مجمع‌عمومي فردا نمايندگان شورايعالي تهيه‌كنندگان حضور پيدا مي‌كنند. همچنين اين مجمع براساس قوانين بدون حضور خبرنگاران برگزار مي‌شود.
برای حفظ آبرو کاندیدا نشوید
همزمان با اظهارات این عضو هیات‌مدیره خانه سینما حسین فرحبخش از اعضاي اتحادیه تهیه‌کنندگان و توزیع‌کنندگان سینمای ایران در گفت‌وگویی انتقادات صنف خود را بار دیگر تشریح و اعلام کرد: بخش اعظم مشکلات موجود در خانه سینما برآمده از روش غلط عملکرد هیات‌مدیره آن است و امیدوارم هیات‌مدیره فعلی و در راس آن عسگرپور بگذارند یک انتخابات سالم در خانه سینما برگزار شود. فرحبخش البته تصریح کرد: حتی با برگزاری انتخابات غیرقانونی نیز بعید می‌دانم هیات‌مدیره فعلی رای بیاورد. بنابراین امیدوارم اعضای این هیات‌مدیره برای حفظ آبرو از کاندیدا کردن خود خودداری کنند و بگذارند انتخاباتی آزاد، خارج از مسائل شخصی و به دور از لابی‌گری‌های مرسوم در خانه سینما برگزار شود تا تبعات یک انتخابات ناسالم، دامن خانه سینما را نگیرد. این تهیه‌کننده پرحاشیه سینما در بیان جزئی‌تر انتقادات خود نسبت به مدیریت فعلی خانه سینما خاطرنشان کرد: هیات‌مدیره جدید نه‌تنها معضلات هیات‌مدیره قبلی را حل نکرد، بلکه بدهی سنگینی برای خانه سینما به ارمغان آورد که البته به آنها وعده داده شده در پرداخت آن کمک می‌کنند و به همین خاطر آقایان قصد دارند به فعالیت‌های خود ادامه دهند. متاسفانه این اتفاقات و تحریکاتی که بیشتر از خارج به هیات‌مدیره و خانه سینما تحمیل شده است علاوه بر به وجود آوردن عدم امنیت شغلی، موجب افزایش بدبینی عمومی به سینما شده‌است.
ساختار غلط، مقدمه مشكلات
در کنار این انتقادات اما برنامه جمعه «هفت» در بخش ویژه خود میزبان ابوالحسن داوودی و مهدی کرم‌پور با موضوع «بحث روي ساختار خانه سينما» بود. ابوالحسن داوودي در اين برنامه در تحلیل تاریخی درباره شکل‌گیری خانه سینما اظهار کرد: اگر بخواهيم به اشكالات ساختاري خانه سينما بپردازيم، بايد از مرحله آغاز شروع كنيم تا معلوم شود كه خانه سينما چگونه شكل گرفت. وي ادامه داد: اين نهاد بر اساس يك حسن نيت دولتي شكل گرفت اما بناي كجي برای آن گذاشته شد. حسن نيت هم اينگونه بود كه گروهي كه در دولت به سينما علاقه‌مند بودند وقتي حس كردند به لحاظ سياسي بايد صحنه را ترك كنند، خواستند بنياني بگذارند كه باقي بماند. اين بنياد ابتدا توانست صنوفي كه از قبل شكل گرفته بودند را گردهم جمع آورد و بعد محور يك فعاليت صنفي شود اما در نهايت موجب شد كه هيچوقت خانه سينما خاصيت اصلي صنفي خود را پيدا نكند. اعضاي اين نهاد هم هيچگاه متوجه نشدند كه رابطه منافعشان با يكديگر چيست و چرا بايد زير يك سقف جمع شوند. داوودي با بيان اينكه ساختار خانه سينما مانند هرمي است كه باید از پايين به بالا شكل گيرد، گفت: در اين ساختار بايد اعضا براي دفاع از منافع خود ساختاري تشكيل دهند كه بخش‌هاي مختلف آن به يكديگر مانند چرخ‌دنده متصل شده است. در غير اين صورت اين ساختار خواهد شكست اما طراحي خانه سينما به گونه‌اي است كه از ابتدا از بالا به پایین چيده شده‌است.
ایرادات اساسی اساسنامه
داوودی تصریح كرد: از نظر من خانه سينما با نوعي سوسياليسم بدوي درگير است که در آن 29 صنف با تعاريف و حقوقي متفاوت گردهم آمده‌اند و قرار است كه هريك از آنها يك حق راي داشته باشند كه همين موضوع موجب فساد مي‌شود چرا كه در اين ميان عده‌اي مي‌توانند فضا را تحت‌تاثير قرار دهند و به‌عنوان مثال نمايندگان صنوف تهيه‌كنندگان و كارگردانان همواره در معرض اين اتهام بوده‌اند. وقتي كه تعريف كلي ما نادرست است و يك فيلمبردار به اندازه يك دستيار حق دارد، مشكلاتي پيش مي‌آيد كه طي اين سال‌ها همواره ديده‌ايم. اين كارگردان با تاكيد بر اينكه در همه دوره‌هاي هيات‌مديره خانه سينما بحث اصلاح ساختار مطرح شده و هيچگاه به دليل همين ساختار نادرست به نتيجه نرسيده است، اظهار كرد: اساسنامه خانه سينما، اساسنامه غلطي است كه بايد توسط عده‌اي اصلاح شود. هيچگاه اين اصلاح صورت نگرفته است و همواره اساسنامه‌هايي كه تدوين شده در مجمع عمومي مورد تاييد قرار نگرفته است. همين موضوع شرايطي ايجاد مي‌كند كه در خانه سينما لابي به‌وجود بيايد.
آراء مهندسی شده؟!
آنچه داوودی در تحلیل خود از آن به «لابی» تعبیر کرد شاید اشاره به اتفاقاتی دارد که در روزهای اخیر و به‌صورتی کاملا مشکوک در حال رقم خوردن است و برخی را با شائبه «مهندسی آرا» نسبت به سلامت انتخابات مجمع عمومی بدبین کرده‌است. نمود بارز این بدبینی که شکلی اعتراضی به خود گرفت هم، بیانیه اتحادیه تهیه‌کنندگان و توزیع‌کنندگان بود که صراحتا از انتخاب نمایندگان اصناف در جلسات پشت‌پرده آن هم در روزهای منتهی به برگزاری مجمع خبر می‌داد. رئیس سابق شورای مرکزی کانون کارگردانان هم شاید در واکنش به احتمال چنین رخدادی بود که روزگذشته در گفت‌وگویی اعلام کرد: متاسفانه برگزاری مجمع عمومی خانه سینما در این دوره یک مجمع عمومی بی‌سابقه‌ای در طول عمر خانه سینماست و بنا به شنیده‌های بنده، آرا قبل از برگزاری مجمع عمومی تعیین شده و تقریبا آرا مهندسی شده و حتی در یک جلسه غیررسمی رئیس و نایب‌رئیس هیات‌مدیره هم تعیین شدند که اگر این اتفاق صحت داشته باشد، تاسف‌بار است و برای نخستین‌‌بار است که رخ می‌دهد. علیرضا رئیسیان در گفت‌وگو با هنرنیوز افزود: اگر این موضوع صحت داشته باشد باید گفت جایی که باید الگوی رفتار مدنی و صنفی باشد به بیراهه می‌رود و ظاهرا برای بسیاری از افراد ماندن در راس آنجا بسیار با اهمیت است و این در حالی است که خسارت این کار برای اصناف سینمایی جبران‌ناپذیر خواهد بود و شاید عده‌ای با توجه به بیانیه‌ها وحرف‌های این گروه تصور می‌کنند آنها در مقابل دولت ایستاده‌اند ولی نتیجه این ایستادگی ظاهرا فقط کسب امتیاز برای خودشان خواهد بود. رئیسیان با اشاره به قضایای کانون کارگردانان یادآور شد: من در همان زمان در نامه کناره‌گیری خود اعلام خطر کردم و حالا مشاهده می‌شود همه آن مسائلی را که عرض کردم در حال شکل‌گیری است؛ البته بنده غیب‌گو نبودم اما بر اساس تجربه این هشدار را اعلام کردم که خانه سینما به محل برخورد جناح‌های سیاسی تبدیل خواهد شد.
جای خالی تدبیر و تعهد
با وجود همه این حرف و حدیث‌ها که در موارد بسیاری حکم زنگ خطر برای آینده حیات جامعه اصناف در سینمای ایران را دارد، باید منتظر ماند و دید امروز و در مجمع عمومی خانه سینما چه وقایعی رقم خواهد خورد و کلید این خانه سرانجام به دست چه کسی سپرده خواهد شد. از امروز و با توجه به حاشیه‌های به‌وجود آمده، دور از ذهن نیست اگر پس از اعلام نتایج انتخابات صنفی هم شاهد نامه‌نگاری‌ها و انتشار بیانیه‌های اعتراضی یا افشاگرانه له یا علیه تیم انتخاب شده در مجمع عمومی باشیم اما نکته اینجاست که در بینابین همه این اختلافات و مجادلات تکلیف «سینما» چه خواهد شد؟ امروز برای هر 2 گروه (اگر واقعا بتوان گروه‌های مختلف حاضر در این مجادله را در 2طیف دسته‌بندی کرد) روز کارنامه است؛ سینمای ایران نحیف‌تر از آن است که سرپرستی‌اش برای کسی «بالیدن» به همراه آورد. سینمای ایران تشنه «تدبیر» و «تعهد» است؛ چه در صدر خانه، چه در بطن خانواده سینما.