سیدبهزاد اخلاقی:
بریتانیا شرایط وخیمی را در مقابل خود میبیند. درگیریهای خیابانی در لندن که بیش از 50 زخمی بر جای گذاشت نشان میدهد بحران دولت ائتلافی نیککلگ و دیوید کامرون جدیتر از یک تظاهرات صرفا دانشجویی است. مجسمه وینستون چرچیل، نخستوزیر دوران جنگ بریتانیا در مقابل ساختمان وستمینستر که از سوی معترضان محاصره شده بود، نوشتههایی را بر خود داشت که نشان از عمق بحران در انگلستان دارد. اقدامات آنارشیستی در لندن به یک مساله طبیعی مبدل شده و آنچه بیش از گذشته به چشم میخورد هنجارشکنی در بریتانیای 60 میلیون نفری است. هنجارشکنان پنجرههای ساختمان خزانهداری و دیوانعالی را خرد کردند و فروشگاههایی که در غرب لندن قرار داشتند نیز همانند باجههای تلفن مستحق حملات آنارشیستها شمرده شده بودند. این مجموعه که در برخی از موارد از کنترل پلیس نیز خارج شد، نشان داد دولت کامرون – کلگ بهرغم خط و نشانهایی که برای معترضان کشیده، ناتوان از حل بحران است. از تصاویری که لندن را تکان داد آتش زدن درخت کریسمس در میدان ترافالگار بود که برای بسیاری از بریتانیاییها باورپذیر نبود. در تظاهرات روزهای گذشته لندن دانشجویان از بمبهای دودزا و رنگی استفاده کردند و در پی آن 20 تن دستگیر شدند. فضای لندن تا اندازهای از کنترل خارج شد که معترضان به خودروی رولزرویس پرنس چارلز و همسرش کاملیا که به سوی تئاتري در غرب لندن میرفتند حمله کردند و رعب وحشت در چهره کاملیا در تصاویر ضبط شده مشهود بود. خودروی چارلز در میان 20 تن از اوباش محاصره شد و آنها توانستند با بمبهای رنگزا به مقصود خود برسند. معترضان با بطریهای خالی و زباله خودروی چارلز را بدرقه کردند که این مساله نیز در نوع خود کمنظیر بود.
اکنون سوال اصلی آن است که چه کسی را باید مقصر اصلی تحولات لندن دانست؟
در ظاهر تظاهرات 25 هزار نفری در وستمینستر به جهت افزایش شهریه دانشگاهها بود اما به نظر نمیرسد این تمام ماجرا باشد. آنچه مسلم است استفاده گروههای چپگرا از این ماجراست و آنها توانستند به بهانه حضور دانشجویان در خیابان دیگر مطالبات خود را مطرح کنند. در این بین میتوان به نقش فعال گروههای آنارشیست نیز اشاره کرد. ظاهرا دولت انگلستان با هشداری جدی روبهرو است. ظهور مجدد گروههای افراطی مانند دوران مارگارت تاچر در دولت رفاه از دیگر مسائلی است که در بریتانیاي امروز زنگهای خطر را بهصدا درآورده است. این گروهها پیش از بحران اقتصادی و حضور دولت محافظهکار در بریتانیا ظاهر شده بودند و آنچه مسلم است سیاستهای تازه ریاضتی به عمق این حفره افزوده است. مسائلی که در روزهای گذشته در لندن رخ داد صحنههای از روز جهانی کارگر را در سال 2000 به ذهن متبادر میکند؛ در آن روز 90 تن از افرادی که به مجسمه چرچیل حمله کرده بودند، دستگیر شدند. فشارهایی که سیاستهای ریاضتی دولت بریتانیا بر مردم این کشور وارد کرده است، نشان میدهد سیاستمداران راست میانه نتوانستهاند در عملکرد خود موفقیت چشمگیری کسب کنند. از سوی دیگر افراطگرایان در انگلستان با نزدیک شدن به هسته اصلی جنبشهای دانشجویی از این مجموعه برای رسیدن به اهداف خود استفاده میکنند. پیشنهاد 3 برابر کردن شهریهها تا سقف 14 هزار و 500 دلار مسالهای نیست که نتوان با آن کنار آمد. اما خطری که دولت را تهدید میکند تصاویری است که از سوی رسانهها منتشر شد؛ ضرب و شتم دانشجویان و مخالفت گسترده با طرح کاهش هزینهها برای دولت کامرون هزینههای بسیاری داشته است. شواهد حاکی از نتیجه روشنی است که کلگ– کامرون باید به آن توجه بیشتری داشته باشند. رایدهندگان بریتانیایی از اقدام دانشجویان حمایت میکنند اما خشونتها در این کشور از سوی مردم حامی ندارد که در فاصله چند ماه از حضور دولت راستگرا خبر بدی برای کامرون است.
نظرسنجیها نشان میدهد تنها 19 درصد از مردم بریتانیا بر این باورند که این اقدامات در یک دموکراسی قابل قبول بوده و دولت حق دارد برای خواسته خود در جهت منافع عمومی دست به خشونت بزند. زمستان سرد لندن با حضور مردم در خیابانها صحنههای گرمی را آفرید که میتواند دولت را در خود بسوزاند. دولت راست میانه اکنون با نخستین چالش جدی خود در عرصه داخلی روبهرو است. افزایش هزینههای تحصیل میتواند به جذب شدن و قدرت گرفتن گروههای آنارشیستی مانند «کلیسای سفید» منجر شود که برای دولت خطرناک است. این گروه در پایگاه اینترنتی خود درباره تظاهرات پایتخت نوشته است: آموختن چیز گرانبهایی است، بسیار دردناک است که بخواهید برای درس گرفتن هزینه گزافی را به دولت پرداخت کنید. شرایط بریتانیا بار دیگر وخیم شده و به نظر میرسد طرحهای اینچنین نیز نمیتواند دولت راست میانه را از بحران خارج کند.
نيوزويك 12 دسامبر 2010