آغاز عملیاتی کردن یارانهها در ماه محرم میتواند به برکت خون شهیدان زمینهای برای اصلاح ناخالصیهای اختصاصی جامعه باشد. رئیسجمهور در سخنان خود در روز سوم شهادت سالار شهیدان از میزان یارانههای انرژی که حدود 120 میلیارد دلار است، و از اینکه کار را آغاز کردهاند امیدواریهایی به عامه مردم داد. دولت میخواهد مدیریت ثروت ملی را به دست خود مردم بدهد. میدانیم که یارانهها گرچه زندگی را بر گروههایی تا حدی آسان کرده ولی از سوی دیگر موجب ایجاد رانتها و ثروتاندوزیهایی نیز شده است و جامعه ایران را از عدالت اجتماعی بهدور داشته است. نمیتوان پذیرفت که میلیاردها دلار درآمدهای نفتی به جای تاثیرگذاری مثبت و توزیع عادلانه ثروت به فاصله طبقاتی و نابرابریها در جامعه بیفزاید. باید توجه کرد که هر حرکت اصلاحی نیازمند تامین و تعادل است و افراط در سرعت آن همزمانی که بستر برای آن آماده نباشد خطراتی با خود دارد که باید از آن بر حذر بود. نرخگذاری بنزین 400 تومان سهمیهای و 700 تومان آزاد در نخستین مرحله اجرا بیانگر 60 درصد بهای فوب خلیجفارس است، که باید طبق قانون در 5 سال آینده به 95 درصد آن رسید، حال چنین سرعتی اگر مطلوب طرح شده و سیاست دولت بر آن تعلق گرفت باید شیب حذف یارانهها در سایر کالاها را کمتر کند که نان به عنوان قوت اول مردم میتواند مسیر تدریجی را طی کند. بویژه اینکه دولت سالهاست نان آزادپز را تجربه کرده است. در آب، برق و گاز خانگی نیز شیب باید ملایم باشد. رئیسجمهور در گفتار خود از پسانداز 30هزار میلیارد تومانی در حاملهای انرژی گفت و برای مشخص کردن اهمیت آن به بودجه عمرانی سال 89 که 40 هزار میلیارد تومان است، اشاره کرد. منظور آن است که با هدفمندی یارانهها باید هم کشور را ساخت و هم از هدرروی انرژی جلوگیری کرد که سخنی درست است. گفتنی است، جسارت و شهامت ریاست جمهوری در اجرای طرحی که سالیان دراز در آن غفلت شده بود ستودنی است و برای وی از خدا باید قدرت و قوت طلبید. با این باور با همه تلاشهای دولت فرهنگسازی و توضیح شفاف به مردم یکی از ضروریات هدفمندی یارانههاست. گرچه در هر فرصتی خود رئیسجمهور سعی کرده است که در این شفافسازی نقش ایفا کند. دوست دارم برای مثال از کشورهای برزیل و ترکیه سخن به میان آید که چگونه ریاستجمهوری برزیل سعی میکند در طول 8 سال مرتب فرهنگسازی هدفمندی یارانهها را گوشزد کند و یا از ترکیه اردوغان که هنوز هم این نوع فرهنگسازی را تداوم بخشیده است. حساسیت هر 2 کشور دوست ایران بیشتر روی مردمی است که درآمد کمی دارند و با اجرای چنین طرحهایی خواهان آنیم که از شکاف طبقاتی در جامعه کاسته شود. اینکه پول واریزی به حساب مردم افزایش یابد کافی نیست هرچند بخشی از کار شفافسازی محسوب میشود اما باید صداوسیما و رسانهها و مسؤولان مرتب و منظم با سادگی بیان از نحوه اجرا با مردم سخن گویند و آنان را با آنچه اتفاق خواهد افتاد آشنا و به آینده امیدوار سازند. دولت کار بزرگی را در حال عملیاتی کردن دارد. همه آنهایی که به توسعه ایران عزیز و بهروزی ایران عشق میورزند باید دولت را در تحقق این امر همراهی کنند.
*عضو انجمن اقتصاددانان ایران