سیدمحمد فخار:
تحقق ظرفیت‌های اقتصادی- سیاسی اکو بستر مناسبی برای پیشبرد اهداف مقتدرانه کشورهای منطقه به وجود آورده است. اکو به عنوان یکی از سازمان‌های همکاری اقتصادی منطقه‌ای، با داشتن ظرفیت بالقوه فراوان در طول مدیریت کشورهای استراتژیک منطقه، به یک سازمان مهم و تاثیرگذار منطقه‌ای تبدیل شده است. این سازمان همکاری‌های منطقه‌ای اگرچه در بدو امر با تکیه بر ظرفیت‌های اقتصادی کشورهای آسیای مرکزی و خاورمیانه شکل گرفت اما امروز با بسط و گسترش ظرفیت‌های مختلف کشورهای عضو، زمینه همکاری‌های سیاسی و امنیتی نیز در اکو فراهم شده است؛ بویژه آنکه این سازمان منطقه‌ای یادآور نظریه‌های قدیمی منطقه اورآسیاست و نمونه شایسته‌ای برای بومی کردن امنیت بدون دخالت خارجی است. روند فعالیت اکو در سال‌های اخیر همواره روبه رشد بوده و از آغاز ریاست ایران بر این سازمان در سال 1387 همواره تلاش شده بر اقتدار و استقلال بومی اعضای آن تاکید شود. اکو با وسعت جغرافیایی و جمعیتی خود یکی از بزرگ‌ترین اتحادیه‌های منطقه‌ای است که اعضای آن، از اهمیت اقتصادی و استراتژیک فراوانی برخوردارند. اکو به لحاظ وسعت و جمعیت دومین سازمان همکاری منطقه‌ای در جهان به شمار می‌رود که سنگ بنای آن در سال 1985 میلادی توسط ایران، پاکستان و ترکیه گذاشته شد. براساس آمار حجم تجارت منطقه‌ای اکو نسبت به کل تجارت خارجی اعضا از 5/6 درصد سال 1998 به 1/7 درصد در سال 2007 رسیده که این افزایش نشان دهنده رشد تجارت درون منطقه‌ای نسبت به تجارت خارجی اعضا است. اما برخی حوزه‌های چالش آفرین در روند رشد اکو نظیر اعمال نفوذ برخی کشورهای فرامنطقه‌ای، تمایل برخی اعضا به خارج، چالش‌های سیاسی و منازعات در برخی کشورها و رژیم حقوقی دریای خزر مانع از اقتدار روز افزون این اتحاديه شده است. اتحاد ایران و ترکیه اما اکو را به فصل دیگری از اقتدار سوق می‌دهد. منطقه‌گرایی در چارچوب اکو تحقق عینی رسیدن به منافع مشترک است که چشم‌انداز بزرگی برای اعضای ده‌گانه این سازمان محسوب می‌شود.
اما یازدهمین اجلاس سران اکو در کاخ چراغان با حضور دکتر احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و سران 9 کشور آسیایی در استانبول تركيه برگزار شد. دکتر محمود احمدی‌نژاد در این سفر 2 روزه علاوه بر سخنرانی در جمع سران اکو، با تعدادی از مقامات شرکت‌کننده در اجلاس، ازجمله رئیس‌جمهور و نخست وزیر ترکیه دیدار و گفت‌وگو کرد. دکتر احمدی‌نژاد در افتتاحیه نشست یازدهم اکو در گزارشی از دوره ریاست ایران بر اکو، این دوره را سرشار از همکاری‌های خوب، مفید و سازنده اعضا توصیف کرد. رئیس‌جمهور تصریح کرد: مجموعه فعالیت‌های فوق نشان می‌دهد که سازمان اکو از ظرفیت بسیار بالایی برای همکاری‌های جمعی برخوردار و چارچوب مناسبی برای آن است. اما در بیانیه پایانی نشست استانبول، سران «اکو» هرگونه دخالت خارجی در منطقه را رد کردند. 10 کشور عضو سازمان اکو مخالفت خود را با هرگونه دخالت قدرت‌هاي استكباري در امور خاورمیانه اعلام کردند و آن را عامل بی‌ثباتی منطقه دانستند. شرکت‌کنندگان در این نشست با اعلام همبستگی با ملت فلسطین که در شرایط دشواری زندگی می‌کند، بر ضرورت مبارزه با تروریسم و محکوم کردن تمام اشکال آن تاکید کردند و آن را تهدیدی بزرگ برای صلح و ثبات منطقه دانستند. در این بیانیه همچنین بر گسترش همکاری‌های امنیتی و اطلاعاتی کشورهای عضو اکو برای برقراری امنیت و ثبات و آرامش در منطقه تاکید شد. در این اجلاس رئیس‌جمهور با ارائه پیشنهاداتی برای افزایش همکاری‌های اعضای اکو در بخش‌های مختلف گفت: گروهی از اندیشمندان کشورهای عضو، مبانی و تئوری اندیشه انسانی برای اداره جامعه و نظام اقتصادی متعالی را تدوین کنند و نتایج را در اختیار اعضا قرار دهند. رئیس‌جمهور تقویت بانک توسعه و تجارت اکو را مورد تاکید قرار داد و گفت: باید ساز و کار مناسبی جهت استفاده از پول ملی کشورهای عضو در فعالیت‌های اقتصادی تعریف شود. دکتر احمدی‌نژاد در ادامه بر تکمیل حلقه‌های شبکه حمل و نقل ریلی و جاده‌ای کشورهای عضو و توسعه و تکمیل شبکه انتقال انرژی تاکید کرد. همچنین رئیس‌جمهور در نشست خبری پس از اجلاس تصریح کرد: خوشبختانه امروز کشورهایی مانند ترکیه و ایران به سرعت در حال پیشرفت هستند و فرصت‌های جدید و اثرگذاری را در عرصه بین‌المللی پیش‌رو دارند و آینده متعلق به ملت‌های ما است. به گفته دکتر احمدی‌نژاد در نشست سران مباحث راهبردی مطرح شد و اعضا به نگاه جدیدی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای دست یافتند که رخداد مبارکی است و قرار شد کارگروهی از کارشناسان کشورهای عضو ابعاد این دیدگاه جدید را بررسی و برنامه‌ریزی‌های لازم را برای اجرای آن انجام دهند. رئیس‌جمهور تاکید کرد: اجلاس یازدهم اکو در استانبول بسیار موفق بود و مدیریت ترکیه می‌تواند اکو را به سطح جدیدی از همکاری‌های منطقه‌ای ارتقا دهد.
مذاکرات احمدی‌نژاد و اردوغان
رئیس‌جمهوري اسلامی ایران و نخست وزیر ترکیه مهم‌ترین مسائل مربوط به روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند. دکتر محمود احمدی‌نژاد و رجب طیب اردوغان در این دیدار که بیش از یک ساعت به طول
انجامید بر ضرورت ارتقای سطح مناسبات و هماهنگی‌های 2 کشور در تمام زمینه‌ها تاکید کرده و آن را به نفع 2 ملت و صلح و ثبات منطقه و جهان دانستند.
عبدالله گل، رئیس‌جمهور ترکیه نیز در پی این دیدار گفت: ترکیه خواستار حل مشکلات منطقه‌ای بویژه مسائل هسته‌ای ایران از راه‌های دیپلماتیک است. گل افزود: مذاکرات فی نفسه مهم نیست بلکه آنچه مهم است موضوع و محتوای این مذاکرات است. وی خاطرنشان کرد: مهم آن است که پیشرفتی در مسائل حاصل شود.
تأکید بر تقویت روابط کشورهای پارسی‌زبان
رؤسای جمهوري ایران و تاجیکستان از اعضای سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو، در حاشیه اجلاس یازدهم اکو با یکدیگر دیدار و بر تقویت روابط کشورهای پارسی‌زبان تاکید کردند. محمود احمدی‌نژاد در دیدار امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، روابط 2 کشور را سازنده و مفید توصیف کرد و گفت: هیچ مانعی بر سر راه گسترش و تقویت روابط تهران – دوشنبه وجود ندارد و باید ضمن گسترش روابط دوجانبه، مناسبات کشورهای پارسی‌زبان با یکدیگر را تقویت کنیم. امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان نیز در این دیدار با اعلام حمایت از مواضع جمهوری اسلامی ایران، اظهار داشت: دوشنبه به دنبال استفاده از همه ظرفیت‌ها برای توسعه و تقویت روابط با ایران است. وی همچنین تقویت و هماهنگی کشورهای پارسی‌زبان را به نفع این کشورها و منطقه دانست. ایران و تاجیکستان همچنین در سازمان همکاری اقتصادی شانگهای نیز مشارکت دارند.
ایران از استقلال عراق حمایت می‌کند
محمود احمدی‌نژاد در حاشیه یازدهمین اجلاس اکو در استانبول در دیدار جلال طالبانی همتای عراقی خود با تبریک تشکیل دولت وحدت ملی در عراق، گفت: تحولات اخیر عراق در تشکیل دولت به رغم تلاش دشمنان و بدخواهان این کشور با درایت و هوشمندی سران و گرو‌ه‌های مختلف عراقی، کاملا به نفع ملت عراق رقم خورد. رئیس‌جمهور با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران از استقلال و امنیت تمام کشورهای منطقه حمایت می‌کند، تصریح کرد: ایران امنیت، پیشرفت و آبادانی عراق را به نفع خود و منطقه می‌داند و به‌طور کامل از آن حمایت و پشتیبانی می‌کند. وی با اشاره به اهمیت تقویت هرچه بیشتر روابط ایران و عراق با همسایگان خود گفت: با این همکاری‌ها بزرگ‌ترین قطب اقتصادی در جهان تشکیل خواهد شد و در چنین صورتی دشمنان نمی‌توانند زیاده‌خواهی کرده و خواسته‌های خود را تحمیل کنند.
گسترش همه‌جانبه مناسبات تهران ـ بیشکک
روسای جمهوري ایران و قرقیزستان بر استفاده از تمام ظرفیت‌ها و توانمندی‌های موجود در 2 کشور، در راستای پیشرفت و رفاه 2 ملت تاکید کردند. محمود احمدی‌نژاد در حاشیه یازدهمین اجلاس اکو در دیدار رزا اوتونبایو همتای قرقیز خود با اشاره به اینکه اشتراکات عمیق 2 ملت را به هم پیوند داده است، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران از روند ثبات و پیشرفت و آبادانی قرقیزستان حمایت می‌کند و آمادگی دارد تجربیات خود را در این زمینه‌ها در اختیار قرقیزها خود قرار دهد. وی خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط کنونی جهان زمان آن رسیده که کشورهای منطقه از جمله ایران و قرقیزستان سطح همکاری‌ها و مناسبات خود را تا حداکثر ممکن ارتقا دهند. وی اظهار داشت: گسترش و ارتقای همه‌جانبه مناسبات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به نفع پیشرفت، رفاه و امنیت 2 ملت است.