هفته گذشته «وطن امروز» میزبان قاسمعلی حسنی، رئیس اتحادیه کشوری بنکداران موادغذایی كه با حفظ سمت، رئیس اتحادیه بنکداران موادغذایی تهران نيز هست، بود. حسنی بعد از جلسه سازمان بازرگانی استان تهران میهمان ما بود. او بیش از 2 سال رئیس اتحادیه تهران و درست یک سال رئیس اتحادیه بنکداران موادغذایی است. ضمن تبریک تولد اتحادیه کشوری بنکداران با حسنی درباره اجرای قانون هدفمندکردن یارانه ها و تاثیرگذاری این اجرا بر بازار صحبت کردیم. حسنی مانند همیشه از آرامش بازار خبر داد و تمهیداتی که اتحادیه براي ثبات قيمت‌ها اندیشیده است.
وضع بازار را چه‌طور ارزیابی می‌کنید؟ اینکه قبل از اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها چگونه بود و چه تمهیداتی اندیشده بودید تا با اجرای قانون آن التهابی که همگان پیش‌بینی می‌کردند، ایجاد نشود؟
کلید این برنامه از آذر 87 و برای حوزه مواد غذایی در اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران زده شد. اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران 1400 عضو رسمی و 400 عضو غیررسمی دارد که هنوز پرونده این تعداد تکمیل نشده است. اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی هم دارای 9 هزار عضو بنکدار است که از نظر امکانات مالی انسان‌های بسیار قوی‌ای هستند. علاوه بر این، بزرگ‌ترین واردکنندگان، بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و کسبه بزرگی که از نظر مالی در ایران حرف اول را می‌زنند، عضو اتحادیه هستند.
در واقع همه چیز در یک جا؟
تجربه، تخصص و سرمایه. این 3 شاخص نیروی بالقوه‌ای به ما داده است تا بتوانیم بدون تکیه به نظام بانکی کشور میلیاردها تومان و میلیون‌ها دلار کالا را با اعتبار‌های کلان بین‌المللی و داخلی از سراسر دنیا به ایران بیاوریم. در واقع وزنه‌ای هستیم. در جلسه امروز با رئیس سازمان بازرگانی استان تهران هم گفتم که افتخار ما این است که بزرگ‌ترین سرمایه‌‌داران کشور عضو اتحادیه ما هستند. آنها گفتند اگر اینجا مامور دارایی بود، باز هم این را می‌گفتید؟ می‌گویم مگر ما می‌خواهیم خلاف کنیم. ما سهم مالیات را می‌دهیم، ماليات بر ارزش افزوده را هم پرداخت می‌کنیم و همه آن چیز را که نسبت به قانون است رعایت می‌کنیم. طبق اصل 44 قانون اساسی هم که آزادی کسب و کار است، خصوصی‌سازی هم که دارد تشویق می‌شود.
ماموریت آذر 87 اتحادیه چه بود؟
از آذر 87 ماموریت‌هایی را به ما دادند و گفتند اتحادیه چه کارهایی را می‌تواند انجام دهد؟ ما گفتیم آن چه را از ما بخواهید به نحو احسن انجام می‌دهیم. سپس وارد عمل شدیم چون نیاز مصرفی کشور مشخص است. بخشی از تولیدات داخلی و بخشی هم از محل واردات تامین می‌شود. جز چند قلم که واردات داریم در بیش از 90 قلم کالا خود‌کفا هستیم. در بخش کالاهای اساسی، برنج، روغن و شکر از جمله کالاهای وارداتی هستند و سایر کالاهای لوکس و اساسی که وارد می‌شوند، اساسی نیستند مثل شکلات، بیسکویت و... باید گفت که ایران کشوری است که در بیش از 90 درصد از کالاهای مصرفی مورد نیاز خودکفاست که البته دوسوم آن را وارد می‌کنیم. بنابراین اتحادیه آمد و نشست‌های تخصصی در کمیسیون‌های تخصصی از جمله برنج، روغن، شکر که در آنها بزرگ‌ترین واردکنندگان و بزرگ‌ترین تجار عمده‌فروش کشور حضور دارند برگزار کرد. در این جلسات تصمیم‌گیری می‌شود که چقدر برنج نیاز داریم؟ از کدام کشور باید وارد کنیم؟ قیمت جهانی چند است و هم‌اکنون چه میزان بار روی کشتی (آب) است و مصرف سرانه کشور چقدر است؟ با این ارزیابی به دست می‌آوریم مصرف چه‌قدر است، موجودی انبارها چه میزان است و چه‌قدر نیاز است؟ همیشه باید بیشتر از نیاز در انبارها ذخیره داشته باشیم. در حال حاضر میلیاردها میلیارد کالا در انبارهای سراسر کشور داریم و موجودی انبارها، پانزدهم و سی‌ام هر برج به وزارت بازرگانی اعلام می‌شود.
چه تعداد کمیسیون تخصصی در اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی فعال هستند و کار اصلی آنها چیست؟ از چه زمان این کمیسیون‌ها تشکیل شده‌اند؟
از حدود 2 سال و نیم پیش که مسؤولیت اتحادیه بنکداران مواد غذایی تهران را عهده‌دار شدم، کمیسیون‌های تخصصی در اتحادیه تشکیل شدند. هدف از به وجود آوردن این کمیسیون‌ها نیز نظام‌مند کردن و تخصصی برخورد کردن با قضیه بود. اتحادیه در هر رسته‌کاری چند بزرگ و کارشناس دارد، پس وقتی می‌خواهیم راجع به تن‌ماهی صحبت کنیم باید بدانیم با چه نوع ماهی و با چه هزینه بسته‌بندی سروكار داريم؟ این کمیسیون‌ها کمک می‌کند تا بر همه اقلام کالای پرمصرف اشراف کامل داشته باشیم. چون تخصصی با موضوع برخورد می‌کنیم نه احساسی و آماری.
چه کمیسیون‌های تخصصی‌اي دارید؟
کمیسیون برنج، روغن، شکر، تن‌ماهی، رب گوجه‌فرنگی، ماکارونی، حبوبات، صنایع ســلولزی، کنســروجات، بیسکویت‌جات و در یک کلام تمام اقلام پرمصرف مواد غذایی.
هدف شما از تشکیل این کمیسیون‌ها این بود که به طور مرتب موجودی بازار را رصد کنید یا هدف دیگری داشتید؟
اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی تنها اتحادیه‌ای است که غنی‌ترین بانک اطلاعاتی را در اختیار دارد. هم‌اکنون2هزار و 3 قلم کالا را به روز، ماه، فصل، نیم‌سال و سالانه رصد می‌كند.
از نظر ذخیره کالایی یا قیمت؟
قیمت، نوسانات قیمت و میزان ورود و خروج کالا.
میزان ورودی کالا به بازار را هم رصد می‌کنید، اینکه چه میزان کالا وارد بازار شده است؟
کمبودهای کالا را رصد می‌کنیم و به وزن کار نداریم. اما الان حدود یک ماه است که تناژ کالاهای ورودی را نیز بررسی می‌کنیم. آنچه اهمیت دارد حضور کالا و کمبود آن در بازار است. ولی قیمت برای ما خیلی مهم‌تر است که فلان کالا در چه تاریخی نوسانات قیمت دارد. یعنی غنی‌ترین بانک اطلاعات قیمت را ما در اختیار داریم و می‌توانیم بگوییم فلان کالا در خرداد گران شده و آن کالا در شهریورماه و اینکه چرا و به چه علت در این زمان افزایش قیمت داشته است. هدف این است که اتحادیه‌ای توانمند از نظر علمی داشته باشیم نه فقط یک اتحادیه صنفی.
پس هدف اتحادیه رصد قیمت‌ها است؟
در اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها هم نوک پیکان به سمت مواد غذایی بود. پوشاک و دیگر کالاها در رده‌های بعدی هستند. ما طرح مهندسی مدیریت هدفمندکردن یارانه‌ها را در اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی به اجرا گذاشتیم و می‌گوییم که همیشه پاسخگو هستیم و تا آنجا که به ما مربوط می‌شود توانایی اداره این قضیه را داریم. بعضی از قیمت‌ها تابع قیمت‌های جهانی بوده و از دست ما خارج است. صاحبان این‌گونه کالاها پس از دریافت تاییدیه از ارگان‌های ذی‌ربط، کالا را افزایش قیمت می‌دهند. مهم‌ترین کار ما در اتحادیه تحریم خرید از شرکت و موسسات و واردکنندگان گران‌فروش است و به آنها هم اعلام کرده‌ایم که کالایشان را نمی‌خریم و این عامل مهمی است که وقتی در شب اعلام اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها، اتحادیه کاهش قیمت 3 قلم کالا از جمله ماکارونی، برنج و رب گوجه‌فرنگی را اعلام می‌کند بویژه برنج، نشان از توانمندی اتحادیه و اشراف بر حوزه اطلاعاتی آن کالاست. هم‌اکنون عرضه را بر تقاضا پیشی داده‌ایم. اینکه برنج را تا 90 تومان در هر کیلوگرم ارزان کرده‌ایم، خواست اتحادیه بوده، کسی از ما نخواست این کار را انجام دهیم. این توانایی اتحادیه است که اراده کند قیمت کالا را پایین می‌آورد. دولت باید از این توانمندی استقبال کند، اختیارات بیشتری بدهد و از آن بخواهد.
در واردات گوشت هم ورود کرده‌اید؟
اعضای اتحادیه حضور دارند. به‌طوری که یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان گوشت از برزیل عضو اتحادیه است. در واقع اعضای اتحادیه در بیش از 40 کشور جهان در مبادی تولید هر کالای مورد نیاز و وارداتی مستقر هستند.
آیا مباشرانی که وزارت بازرگانی مرتب از آنها یاد می‌کند و می‌گوید با هماهنگی این وزارتخانه و شرکت بازرگانی دولتی ایران اقدام به ذخیره‌سازی کالاهای اساسی کرده‌اند، اعضای اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی هستند؟
نه، در این قضیه ما هیچ‌گونه دخالتی نداریم.
یعنی برای ذخیره‌سازی کالا در بحث اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها هیچ تکلیفی به شما نشد؟
پیشنهاد اولیه برای ذخیره‌سازی کالا به ما شد ولی بنا بر معذورات نپذیرفتیم.
وارد روز سوم اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها شده‌ایم. با توجه به پتانسیلی که اتحادیه در کل کشور دارد هم در مبادی وارداتی و ذخیره و هم توزیع کالا، آیا می‌توانید این اطمینان را به مردم بدهید که هیچ قلم کالایی دچار کمبود نخواهد شد؟
صددرصد. چنانچه عوامل خارج از حوزه اتحادیه دخالتی نداشته باشند هیچ کمبودی نخواهیم داشت و هر کالایی هم که مورد نیاز کشور باشد در کمتر از یک ماه صد هزار تن از آن را فراهم می‌کنیم.
با قیمت‌هایی که مناسب باشد؟
هدف بنکداران حفظ ثبات قیمت‌هاست حداقل تا شب عید و این یکی از اولویت‌های کاری اتحادیه است و باید به این برسیم و البته موفق هم بوده‌ایم. حالا اگر در بخش حمل و نقل افزایش قیمت‌های جزئی صورت گیرد دلیل بر این نیست که نرخ‌ها به صورت افسارگسیخته افزایش پیدا کند. اتحادیه قبلا هم اعلام کرده که تا 2 سال مواد غذایی مورد نیاز کشور در انبارهاست و علاوه بر این تولید داخل نیز وجود دارد و در کنارش واردات هم داریم.
خریدهای اتحادیه نقدی است؟
به طور کامل.
پس نیازی به تسهیلات از سوی وزارت بازرگانی ندارید؟
شاید بخشی از اصناف بگیرند.
شما از رصد کردن قیمت‌ها سخن گفتید. برای حصول این توانایی چه مسیری را گذراندید؟
این توانمندی حاصل عشق، تلاش و تخصص است. شما می‌دانید که جمع‌آوری اطلاعات قیمتی 2 هزار و 3 قلم کالا آن هم به صورت پرمصرف روزانه، کوهی از کار است و می‌توانیم ادعا کنیم که دقیق‌ترین رصد تورم و نوسانات قیمت مواد غذایی را در اختیار داریم و البته این توانایی نیرو، زمان، هزینه و کار برده است.
برای رصد قیمت‌ها، سامانه تعریف کرده‌اید؟
به دنبال تاسیس مرکز پژوهش‌ها و مطالعات راهبردی هستیم به طوری که قیمت‌ها از چند ناحیه در آنجا مورد به مورد آنالیز و بررسی قرار مي‌گيرد و سپس ثبت می‌شود. البته در حال آماده کردن سامانه هم هستیم.
آن سامانه برای همگان قابل دسترسی خواهد بود؟
خیر.
شما به نحوه قیمت‌گذاری سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان انتقاد داشتید. پیشنهادتان چیست؟
اینکه قبل از قیمت‌گذاری روی هر کالایی نظر مشورتی اتحادیه را بپرسند. ما در همه کالاها آنالیز قیمت و کارشناسان خبره داریم. کسانی که عمر خود را در آن رسته صرف کرده‌اند.
چنانچه بخواهیم افزایش هزینه‌هایی که در بخش توزیع و تولید صورت می‌گیرد را به نوعی مدیریت کنیم تا کالا هنگام ورود به بازار افزایش قیمت پیدا نکند، چه باید کرد؟
در این یکی، دو ماه باید وارد این موضوع شویم. مدیریت تولید در این مرحله بسیار مهم است، چرا که با گران شدن کالای داخلی زمینه برای واردات فراهم می‌شود و تولیدکننده ضرر خواهد کرد.پس باید هزینه‌های جدید را مدیریت و بخشی از هزینه‌های زائد را حذف کرد.یکسری صرفه جویی را هم می‌توان انجام داد. قیمت بسیاری از اقلام یعنی آنچه روی کالا درج شده با قیمت واقعی فاصله دارد و بخشی از هزینه‌ها می‌تواند در این نقطه باشد. فاصله قیمت از در کارخانه تا مصرف‌کننده باید 21 درصد باشد یعنی 3 درصد مالیات بر ارزش افزوده، 3 درصد عمده فروش و در برخی کالاها 12 تا 15 درصد براي خرده فروش. اما در بعضی کالاها مشاهده می‌شود این فاصله‌ها زیاد است.حال این فاصله‌ها با افزایش قیمت حامل‌های انرژی و واقعی شدن آن حذف می‌شود. از سازمان حمایت خواهش کردیم که برای هر تغییر قیمتی نظر اتحادیه را بپرسند. تولیدکننده‌‌ای که فلان کالا مثل تن‌ماهی را تولید می‌کند هزینه‌های آن تشکیل شده از قوطی، ماهی، روغن، هزینه تولید و بسته‌بندی به اضافه سود یا هزینه کالایی که وارد می‌شود مانند شکر خام عبارت است از قیمت جهانی شکر، فوب خلیج فارس یا «سی‌اند‌اف» به اضافه هزینه گمرکی، سود بازرگانی، مالیات بر ارزش افزوده، کرایه حمل بار از بندر تا کارخانه، اجرت تصفیه و کرایه حمل از کارخانه تا بنکدار.
ایران کشوری است که در بیش از 90 درصد از کالاهای مصرفی مورد نیاز خودکفاست جز برنج، شكر و روغن که دوسوم آن را وارد می‌کنیم.
هم‌اکنون 2 هزار و 3 قلم کالا را به روز، ماه، فصل، نیم‌سال و سالانه رصد می‌كنيم و قوي‌ترين بانك اطلاعات قيمت را در اختيار داريم.
هدف بنکداران حفظ ثبات قیمت‌هاست حداقل تا شب عید و این یکی از اولویت‌های کاری اتحادیه است و باید به این برسیم.
ما طرح مهندسی مدیریت هدفمندکردن یارانه‌ها را در اتحادیه کشوری بنکداران مواد غذایی به اجرا گذاشتیم و می‌گوییم که همیشه پاسخگو هستیم .