آنچه در ماجرای مذاکرات ژنو 3 رخ داد، نوعی تمایل فراوان و حیثیتی ایالات متحده آمریکا به اصل مذاکره با ایران بود. این موضوع در اظهارات پراکنده مقامات این کشور قبل از مذاکرات نیز نمودار شده بود. تحلیل‌های بسیای درباره این تمایل به مذاکرات مداوم مطرح شده که می‌توان به چند دلیل آن اشاره کرد.
1- آمریکا اینک یک راهبرد 2 سویه را در استراتژی خود مقابل برنامه هسته‌ای ایران دنبال می‌کند. این راهبرد همزمان با تقویت بسته فشار، مذاکره با ایران را نیز دنبال می‌کند. کاخ سفید بر این اعتقاد است که اعمال یکسویه فشار علیه ایران به هیچ‌وجه کارساز نیست چرا که باید مسیری برای نتیجه‌گیری از این فشار تدبیر شود. از سوی دیگر آنها معتقدند مذاکره بدون اعمال فشار نیز بی‌فایده است. این راهبرد 2 سویه بر این اصل استوار است که اعمال فشار به ایران منتج به امتیازگیری می‌شود. این اصل نیز براساس برخی مشاهدات یا تحلیل‌های غلط مورد توجه قرار گرفت. برخی از این مشاهدات یا تحلیل‌های غلط به این شرح است:
الف:
آنها معتقدند حضور ایران در مذاکرات ژنو3 به خاطر تحریم‌های شدید اقتصادی است. این تحلیل البته در ایالات متحده مخالفان بسیار دارد. شاید مهم‌ترین دلیلی که می‌توان در رد این تحلیل آورد این است که این ایران نبود که از مذاکرات گریخت، بلکه طرف غربی و بویژه آمریکا بدون دلیل اقدام به ترک یکسویه مذاکرات ژنو2 کرد.
ب:
به اعتقاد آمریکا، تحریم‌ها در کوتاه مدت و بلندمدت بر اقتصاد ایران تاثیرگذار خواهد بود. در کنار این موضوع آنها بر این اعتقادند که فشار تحریم‌ها به همراه شرایطی که به واسطه انتخابات مجلس نهم ایجاد می‌شود، باعث توافق هسته‌ای با ایران می‌شود. البته یکی دیگر از مواردی که در این حوزه ایالات متحده را تشويق به تداوم راهبرد تقویت بسته فشار کرد؛ برخی اظهارات نسنجیده داخلی نسبت به تاثیرگذاری تحریم‌ها بود. این اظهارنظرها که در سفر احمدی نژاد به نیویورک و در مصاحبه با لری‌کینگ بسیار به آنها استناد شد، این استدلال را در میان تصمیم‌گیران ایالات متحده آمریکا ایجاد کرد که فشار تحریم‌ها بر ایران تاثیرگذار بوده و موجب افزایش انتقادها به سیاست خارجی دولت می‌شود. بر این اساس آنها معتقدند این موضوع سبب می‌شود ایران در مذاکرات با 1+5 ناچار به تعامل شود. متاسفانه برخی از این اظهارنظرهای داخلی در انتقاد به دولت با برخی پیام‌های محرمانه نیز همراه شده است. اخیرا پیام‌هایی مخابره شده مبنی بر اینکه برنامه هسته‌ای ایران دچار رکود شده و دلیل این رکود نیز، تحریم‌هاست. این پیام‌ها اینگونه استدلال می‌کنند که علت چرخش 4 هزار سانتریفیوژ در نطنز، در حالی که ظرفیت این سایت 7 هزار سانتریفیوژ است؛ افزایش فشار تحریم‌ها و نیز ناتوانی ایران در پیشبرد برنامه
هسته‌ای است.
این موضوع نیز صحت ندارد و صرفا تلاشی است به منظور دستیابی به اهداف سیاسی و جناحی. درباره فعالیت نطنز با 4 هزار سانتریفیوژ باید گفت که جمهوری اسلامی ایران اینک همه تمرکز خود را برکیفیت ذخیره‌سازی قرار داده است. یکی دیگر از عوامل تمرکز ایران بر کیفیت و نه کمیت غنی‌سازی، معضل ضایعات است. این موضوع از سال 2006 مورد تمرکز قرار گرفته است. بنابراین نمی‌توان تمرکز ایران بر کیفیت را یکی از نشانه‌های تاثیر تحریم‌های قطعنامه جدید شورای امنیت و تحریم‌های یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپایی قلمداد کرد. همه این مسائل باعث می‌شود ایالات متحده در موضوع هسته‌ای، مذاکره را راه حلی برای گرفتن امتیازهای ناشی از فشار بداند. در این حالت آنها اینگونه تحلیل می‌کنند که مذاکره مسیری است که طی آن باید امتیازهای لازم از ایران گرفته شود. به اعتقاد آنها اگر مسیر مذاکره وجود نداشته باشد، چارچوبی برای گرفتن این امتیازها وجود نخواهد داشت.
3ـ
اما یکی از مهم‌ترین عواملی که سبب نیاز ایالات متحده به مذاکره با ایران می‌شود، موضوعات چالش آفرینی است که ایران نقش بسیار زیادی در حل آنها دارد. این موضوع حتی در مذاکرات اخیر نیز به ایران پیغام داده شد. این محورها عبارتند از:
الف: حوزه مواد مخدر؛
باید گفت، جمهوری اسلامی ایران اینک تا حدود 90 درصد مانع از ترانزیت مواد مخدر به اروپا شده است. به همین خاطر از ظرفیت بالایی در این حوزه برخوردار است.
ب: حوزه دزدی دریایی؛
در این حوزه نیز به واسطه نقشآفرینی نظامیان ایران در خلیج‌عدن، قدرت جمهوری اسلامی ایران در مقابله با دزدی‌های دریایی مورد توجه ایالات متحده قرار گرفته است. آمریکا اینک بشدت از گسترش دزدی‌های دریایی از محموله‌های سوخت نگران است و همین موضوع موجب می‌شود از کشورهای تاثیرگذار در منطقه خلیج عدن خواستار همکاری در این زمینه شود.
پ: افغانستان؛
اما موضوع افغانستان یکی دیگر از نیازهای ایالات متحده به نقشآفرینی و اعمال قدرت ایران است. افغانستان اکنون دچار بن‌بست سیاسی است و نقش ایران در تقویت بنیه امنیتی و دیپلماتیک این کشور بسیار زیاد است. افزایش شمار نظامیان آمریکا در کنار ناکامی این کشور به واسطه راهبرد مذاکره با طالبان موجب احساس نیاز سران کاخ سفید به نقشآفرینی ایران شده است. به غیراز افغانستان بسیاری معتقدند موضوعات دیگری نیز وجود دارد که آمریکا نیازمند توافق با ایران است. عراق، لبنان و فلسطین از جمله مواردی است که جمهوری اسلامی ایران نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای دارد و در همه این موضوعات ایالات متحده آمریکا دچار بحران است.
آمریکا خواهان ایجاد یک فرآیند مذاکره با ایران است که موضوعاتی غیراز موضوع هسته‌ای را شامل می‌شود. در این حالت بهترین راهبرد برای جمهوری اسلامی ایران اتخاذ یک سیستم هماهنگ و منسجم با اتخاذ تصمیم‌گیری واحد - و نه پراکنده – است. به عبارت دیگر باید همه این موضوعات در قالب یک بسته نگریسته شود و تصمیم واحدی در قبال آن اتخاذ شود.