برگزاری شورایعالی سینما به‌عنوان اصلی‌ترین وعده جواد شمقدری از آغار تکیه بر کرسی هدایت سینمای ایران تا به امروز، سرانجام روز پنجشنبه 9 دی‌ماه 89 با حضور رئیس‌جمهور محقق شد؛ شورایی که در عالی‌ترین سطح ریل‌گذاری برای ادامه مسیر قطار سینمای ایران، رفع موانع و مشکلات پیش روی این هنر- صنعت را در دستور کار دارد. نفس برگزاری نخستین جلسه این شورا را بی‌تردید می‌توان فارغ از کیفیت برگزاری، به‌عنوان مهم‌ترین رویداد سینمایی سال 89 به حساب آورد؛ رویدادی که با استمرار و تدبیر صحیح در بهره‌گیری از پتانسل‌ها می‌تواند آرزوی دیرینه سینماگران برای تعامل پویا با سطح نخست برنامه‌ریزی و سیاستگذاری‌های کلان کشور را رنگ واقعیت ببخشد.
در نخستین جلسه چه گذشت
گزارش برگزاری نخستین جلسه شورایعالی سینما، عصر روز پنجشنبه برای رسانه‌ها مخابره شد؛ گزارشی که مختصرا به تشریح کلیات مباحث مطرح شده در نشست پرداخته و با بیان برخی از سرفصل‌های سخنان رئیس‌جمهور به برخی نکات مطرح شده از سوی حاضران بدون آوردن نام اشاره کرده است. بنابر این گزارش در اين نشست ضرورت تامين تجهيزات فني سينما، احداث سالن‌هاي سينمايي، رفع مشكل بيمه، بازنشستگي و بيكاري هنرمندان و سينماگران و تشكيل سازمان مستقل سينمايي و احداث سالن‌هاي سينمايي مورد تاكيد و موافقت قرار گرفت. همچنین مقرر شد مسائل مربوط به تشكيل سازمان مستقل سينمايي و بيمه هنرمندان و پيشكسوتان پس از بررسي‌هاي كارشناسي براي تصويب در جلسه بعدي شورايعالي سينما ارائه شود و دولت بر اختصاص اعتبار مستقلي براي رفع مشكلات و ارتقای سطح سينماي كشور تاكيد كرد. تامين اعتبار لازم براي تاسيس شهرك‌هاي سينمايي، حمايت از هنرمندان و فعاليت‌هاي سينمايي و معافيت سينماگران از پرداخت ماليات نيز از جمله مواردي بود كه در جلسه شورايعالي سينما مورد تاكيد قرار گرفت.
سینماگران چه خواستند
بر پایه گزارش منتشر شده از سوی معاونت سینمایی، اعضاي شورايعالي سينما نيز در اين نشست در سخناني با اظهار خرسندي از تشكيل چنين جلسه‌اي پس از گذشت 31 سال از انقلاب اسلامي و بررسي موضوعات سينماي كشور در سطح كلان و در حضور بالاترين مقام اجرايي، پيشنهادات و دغدغه‌هاي خود را در راستاي توسعه سينماي كشور با رئيس‌جمهور در ميان گذاشتند. اعضای شورا با تاكيد بر اينكه در سينماي كشور شرايطي حاكم است كه نياز به گام‌هاي بلند و شجاعانه براي ارتقاي آن وجود دارد، تاكيد كردند كه اين دولت مي‌تواند موانع موجود در مسير سينماي كشور را برطرف كند، از اين رو بايد سينماگران كشور قدر اين فرصت را بدانند. تامين سخت‌افزار و تجهيزات سينمايي، توجه به سينماي دفاع مقدس، توجه به شهرستان‌ها و استعدادهاي آن، تقويت مفاهيم ارزشي در عرصه سينما، ضرورت توليد آثار مفهومي و تاليف كتب آموزشي، بيمه و بيكاري هنرمندان از جمله موضوعاتي بود كه از سوي سينماگران حاضر در نشست مطرح شد.
در غیاب رئیس رسانه ملی
ار نکات قابل توجه در گزارش مخابره شده از نخستین جلسه شورایعالی سینما، نیاوردن نام حاضران در این نشست بود؛ نشستی که تشكيل آن 30 تيرماه 89 به تصويب هيات وزيران رسيده و بنابر همان مصوبه رئيس‌جمهور به‌عنوان رئيس شورا، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، رئيس كميسيون فرهنگي دولت، رئيس سازمان صدا و سيما، رئيس سازمان تبليغات اسلامي، نماينده صنوف سينما و تشكل‌هاي مستقل سينمايي و 5 نفر از سينماگران معتبر و شناخته شده كشور و معاون سينمايي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي، اعضاي آن محسوب می‌شوند. با استناد به تصاویر منتشر شده از این نشست علاوه بر رئیس‌جمهور، محمد حسینی (وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی)، اسفندیار رحیم‌مشایی (رئيس كميسيون فرهنگي دولت)، حجه‌الاسلام خاموشی (رئيس سازمان تبليغات اسلامي) و جواد شمقدری (معاون سينمايي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي) از مسؤولان حاضر در نخستین جلسه شورایعالی بودند که در میان آنها جای خالی عزت‌الله ضرغامی به‌عنوان رئیس سازمان صدا و سیما خودنمایی می‌کند. همچنین در گزارش منتشر شده اشاره دقیقی به نمایندگان صنوف سینمایی در نشست نشده و باز با رجوع به تصاویر می‌توان از داوود ميرباقري، احمد نجفي، مسعود ده‌نمكي، شهريار بحراني، جمال شورجه و محسن علي‌اكبري به‌عنوان سینماگران حاضر در نشست نام برد.
تأکید بر حضور فیلمساز زن
ساعتی پس از مخابره خبر تشکیل این شورا، جواد شمقدری در گفت‌وگو با بخش خبری ساعت 21 سیما در گزارشی مختصر از این رویداد سینمایی گفت: «این اتفاق مبارکی برای سینمای ایران است و این نخستین‌‌بار است که در طول 3 دهه گذشته، سینماگران ایرانی با بالاترین مقام اجرایی مملکت می‌نشینند و مشکلات‌شان را مطرح می‌کنند». وی با اشاره به ترکیب حاضران در این نشست بر این نکته تاکید کرد: «تعداد اعضای شورایعالی سینما احتمال دارد از این بیشتر شود. رئیس‌جمهور اصرار دارد که حتما یک فیلمساز خانم هم در این جمع باشد». با توجه به همین نکته باید منتظر ماند تا در تعامل جامعه اصناف و معاونت سینمایی ترکیب دقیق شورایعالی سینما نهایی شود؛ شورایی که معاون امور سينمايي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي پیش‌تر درباره آن تصریح کرده بود: «رياست اين شورا برعهده رئيس‌جمهور است و نمايند‌ه‌هاي دستگاه‌هاي فرهنگي و مرتبط با حوزه سينما مثل حوزه هنري و صدا و سيما و حضور چند فيلمساز خوشنام و باسابقه در اين شورا قطعي خواهد بود».
داستان یک شورا
در حاشیه مراسمی که صبح روز 13 مهرماه سال گذشته برای تودیع و معارفه 2 معاون وزیر برگزار شد، مهم‌ترین خبری که به خروجی خبرگزاری‌ها و بعدتر صفحات ویژه رسانه‌های مکتوب راه یافت، وعده معاون جدید امور سینمایی مبنی بر تشکیل «شورایعالی سینما» آن هم به ریاست شخص رئیس‌جمهور بود؛ خبری که بلافاصله با اظهارات متفاوتی از سوی اهالی سینما مواجه شد. برخی این رویداد را تا سرحد «تهدید برای سینمای مستقل» به‌واسطه بازگشت «سیطره دولت بر سینما» بالا بردند و دیگرانی آن را نور امیدی برای ساماندهی و «جلب حمایت‌های ویژه در این حوزه حساس» دانستند. اما اندکی پس از انتشار خبر نخست، اجرایی شدن این وعده با اما و اگرهای رسانه‌ای مواجه شد. تردید در کیفیت تشکیل این شورا و نیز دایره اختیارات و سیاستگذاری‌ها در آن کم‌کم از دایره بگومگوهای رسانه‌ای فراتر رفت و تبدیل به دغدغه برخی سینماگران شد تا جایی که محمدمهدی عسگرپور در مقام مدیرعامل خانه سینما در نخستین نشست خبری خود در سال 89 اینگونه صراحتا زبان به اعتراض گشود و گفت: «اطلاعات زیادی در این باره ندارم. فقط خبر آن را خوانده‌ام و می‌دانم چنین موضوعی مطرح شده است. در این ارتباط با ما هیچ تماسی گرفته نشده و ابتدا باید جزئیات آن معلوم شود تا درباره‌اش قضاوت کنیم». با پایان فروردین 89 و همزمان با فروکش کردن اظهارنظر له یا علیه تشکیل شورایعالی سینما، در میانه اردیبهشت‌ماه بار دیگر جدیت جواد شمقدری و تیم همراهش در معاونت سینمایی بر اجرایی کردن تشکیل این شورا با انتشار دفترچه سیاست‌های سینمایی علنی شد، آنجا که در بند چهارم بخش «رویکردها» صراحتا بر «تشكيل شورايعالي سينما» تاکید شده و در شرح آن آمده بود: «متعاقب تصويب اهداف، وظايف و ساختار تشكيلاتي اين شورا در شوراي هنر، مراتب به شورايعالي انقلاب فرهنگي براي تصويب نهايي منعكس خواهد شد». اتفاقی که اندکی بعد رسانه‌ای شد و جواد شمقدری در بیستمین روز تابستان گرم 89، اینگونه بر آن صحه گذاشت: «آيين‌نامه شورايعالي سينما با قيد 2 فوريت قرار است در اولين جلسه كميسيون فرهنگي دولت كه هفته آينده برگزار خواهد شد مطرح و به تصويب برسد تا جنبه قانوني پيدا کند». وي دليل تعويق تصويب آيين‌نامه شورايعالي سينما را «مشغله كاري كميسيون فرهنگي دولت» اعلام و ابراز اميدواري کرد با توجه به اينكه اين آيين‌نامه با 2 فوريت به كميسيون فرهنگي دولت ارسال شده در اولين فرصت مصوب شود. یک هفته پس از این اظهارات بود که سرانجام وزیر ارشاد در حاشیه برگزاری نشست هیات دولت اعلام کرد: «تشكيل شورايعالي سينما مورد موافقت قرار گرفت». محمد حسینی که با همراهي جواد شمقدري از جلسه هیات دولت خارج شد، گفت: «تشكيل شورايعالي سينما كه بحث آن مطرح شده بود مورد موافقت رئيس‌جمهور قرار گرفت و اين گام خوب و بي‌سابقه‌اي درباره سينماي كشور است». در پي اعلام تشكيل قانوني شورايعالي سينما، شمقدري هم گفت: «براي اينكه جايگاه حوزه سينما ارتقا پيدا كند، نيازمند پشتيباني و حمايتي فراتر از يك وزارتخانه است». امروز و پس از برگزاری نخستین جلسه شورایعالی سینما می‌توان بیش از پیش امیدوار بود که دورخیز جواد شمقدری برای بهره‌گیری از پتانسیل‌های این شورا به نفع سینما آن هم فراتر از یک وزارتخانه ثمربخش واقع شود.
مصوبات شورایعالی سینما در حکم مصوبات هیأت وزیران است
نخستین جلسه شورایعالی سینما در حضور رئیس‌جمهور و در راستای بررسی راهکارهای ارتقای سطح سینمای کشور برگزار شد. رئیس‌جمهور در این نشست سینما را عرصه‌ای استراتژیک و مهم دانست و گفت: دولت آماده است پیشنهادات و راهکارهایی که شورایعالی سینما تهیه و نهایی می‌کند مصوب کرده و آن را ابلاغ کند و مصوبات این شورا در حکم مصوبات هیات وزیران بوده و بلافاصله پس از تصویب قابلیت اجرایی دارد. رئیس‌جمهور با تاکید بر مستقل بودن حوزه سینمای کشور، پیشنهاد تشکیل سازمان سینمایی را ارائه کرد و از اعضای شورا خواست برنامه و طرح جامعی برای این سازمان تدوین کنند تا در جلسه بعدی شورا به تصویب نهایی برسد. احمدی‌نژاد همچنین با تاکید بر اینکه سینماگران کشورمان باید افق نگاه خود را جهانی کنند، بر ضرورت تولید سالانه حداقل 10 فیلم فاخر با رویکرد مخاطب جهانی تاکید کرد. وی با اشاره به اهمیت سینما و منحصر بودن نقش‌آفرینی آن در عرصه فرهنگ اظهار داشت: با توجه به اینکه مزیت نسبی انقلاب اسلامی و ملت ایران «فرهنگ» است و ملت ایران پیام قابل عرضه‌ای برای جهانیان دارد، سینما مجرای مناسبی برای انتقال این پیام به دیگر ملت‌هاست که باید از آن به بهترین شکل ممکن استفاده کرد. احمدی‌نژاد رفع مشکلات بیمه بیکاری و بازنشستگی هنرمندان و سینماگران را مورد تاکید قرار داد و گفت: دولت برای سال آینده بودجه متمرکز و مناسبی را برای این موضوع اختصاص خواهد داد. وی افزود: اگر افق‌های بزرگ و بلند هدف‌گذاری شوند موانع خود به خود برطرف خواهند شد. رئیس‌جمهور با بیان اینکه ایران از ذخایر فرهنگی بسیار غنی و متعالی برخوردار است، گفت: کار اصلی در عرصه هنر و سینما نگاه به افق‌های بلند و تولید آثار ارزشمند و اثرگذار در عرصه جهانی است به نحوی که برای دیگران معیار و راهنما باشد. احمدی‌نژاد در ادامه نگاه و توجه عمومی به همه سینماگران را مورد تاکید قرار داد و گفت: باید برنامه‌ای تهیه شود که در آن همه هنرمندان و سینماگران تحت حمایت قرار بگیرند.