
تغییر ناگهانی زمان پخش فیلمها، اولین شگفتی روز دهم است. زمان اکران «عصبانی نیستم» و «طبقه حساس»، بدون اعلام قبلی و با دلیلی نهچندان موجه (مشکل صدا) تغییر کرد و اهالی رسانه را بشدت سردرگم و عدهای را از تماشای فیلمهای موردنظرشان محروم کرد. دومین غافلگیری روز دهم را باید خلوتشدن بیسابقه کاخ جشنواره پس از اتمام اکران طبقه حساس دانست به طوری که هنگام اکران «ارسال آگاهی تسلیت برای روزنامه»، بیشتر صندلیهای سالن خالی مانده بود و نیمی از حاضرین در سالن نیز به علت کیفیت پایین فیلم در اواسط آن فرار را بر قرار ترجیح دادند. کمحوصلگی و انتظارات بالای مخاطبان جشنواره سی و دوم سبب شد بسیاری از فیلمها با بیمهری آنها مواجه شود. نمادهای بیرونی این بیمهری را باید در کف زدن، سوت کشیدن، ترک سالن و ایجاد همهمه یافت.
طبقه حساس؛ پایان دوران اوج
تبریزی در مراسم معرفی عوامل، قبل از شروع فیلم با در نظر رفتن حوصله اهالی رسانه، سخنان خود را کوتاه و حاضرین در سالن را به دیدن هرچه سریعتر فیلمش دعوت کرد. نکتهای که عوامل سایر فیلمها به آن دقت نکرده و با اطناب کلام موجبات کمطاقتی اهالی رسانه را فراهم کردند. آخرین ساخته کمال تبریزی فیلمی است که با آثار دوران اوج کارنامه او فاصله بسیاری دارد. فیلم در بسیاری از صحنهها وابسته به طنازی رضا عطاران است و کمدی کلامی جای کمدی موقعیت و کمدی میزانسن را گرفته است. استفاده از لحن فانتزی و رویابینیهای متعدد آقای کمالی راهحلی است که تبریزی از آن بهره برده تا بتواند غوغای درونی مرد متعصب را به تصویر بکشد. موتیف سنگ قبر نیز که در بین سکانسهای اصلی از آن استفاده شده بسیار راهگشا بوده و توانسته بار انتقال درام فیلم را از نقطهای به نقطه دیگر بر دوش بکشد و در عین حال به فضای کمیک فیلم دامن بزند. این مساله نشان از هوشمندی تبریزی و آشنایی مثالزدنی او با لوازم کارگردانی است اما مشکل اصلی فیلم، فیلمنامه کمرمق و کش داده شده آن است.
شیفتگی؛ شلختگی
شلختگی و سردرگمی داستانهای فیلم سبب شده «شیفتگی» فیلمی چندپاره باشد. داستان حضور دانشجویان در خانه حاجیشاه که به صورت موازی با قصه بیکشش و دردآور خانه اصلی روایت میشود بهراحتی قابل حذف بوده و تنها برای بیان دغدغههای ذهنی کارگردان در فیلم گنجانده شده است. کمطاقتترین تماشاچی جهان یعنی هیچکاک به فیلمها پانزده دقیقه وقت میداد تا شکل گرفته و مک گافین خود را معرفی کند. این نکته در فیلم شیفتگی رعایت شده و ذهن تماشاگر در همان دقایق ابتدایی درگیر معمایی میشود که حلشدنش به علت التهاب و حساسیت بالای موضوع برایش بسیار مهم است. بازی رویا تیموریان در فیلم شایسته کاندیداتوری برای دریافت سیمرغ بوده و نشان از تواناییهای بالای او در خلق کاراکترهای جدید است. از نیمههای فیلم با لو رفتن عامل اصلی فاجعه در خانه، قصه فیلم کش داده میشود و حوصله مخاطب سر میرود.
ارسال آگهی تسلیت برای روزنامه؛ باز هم کپی از فرهادی
سندرم جدایی و الی در سینمای ایران به معضلی بدل شده و سینماگران جوان ایرانی به دنبال تکرار موفقیتهای فرهادی در این دو اثر هستند. این همان معضلی است که سالها پیش دامن سینماگران را گرفت و همه به ساخت فیلمهایی به سبک کیارستمی سوق یافتند اما هیچیک نتوانستند فرمول کیارستمی را تکرار کرده و موفقیتهای او را به دست آورند. ابراهیم ابراهیمیان در اولین ساختهاش بدون هیچگونه نوآوری و خلاقیتی به سراغ ایده نخنما شده سهلانگاری- فاجعه - پنهانکاری رفته و بدون آنکه بخواهد در جلوههای بصری، دکوپاژ یا میزانسن تمایزی خلق کند، فضای فیلمهایی چون «درباره الی» را تکرار کرده است. تنها نکته قابلتوجه فیلم بازی صابر در نقش جوانی معتقد و در عین حال در دام افتاده و ناچار است که نسبت به نقشهای قبلی او متمایز بوده و لحظات بکری دارد.