گروه سیاسی:
تصویب طرح «قطع رابطه» با انگلیس در کمیسیون امنیت ملی مجلس که به خاطر برخی ملاحظات قابل درک، فعلا در دستور کار قرار نمی‌گیرد، نشان‌دهنده تصمیم جدی مسؤولین درباره تجدیدنظر در روابط با این کشور دارد. به اعتقاد بسیاری این موضوع یعنی کاهش ارتباط و یا در حالت قاطعانه‌تر، قطع ارتباط با انگلیس مستلزم برخی اقدامات و زمینه‌سازی‌های لازم است. یکی از این پیش‌زمینه‌ها، موضوع تحصیل ایرانیان مقیم این کشور است. این موضوع از آن حیث قابل تامل است که شمار این ایرانیان مشغول تحصیل در انگلیس بسیار قابل توجه است. با این حال این پرسش اساسی اینک وجود دارد که در صورت قطع رابطه با انگلیس در شرایط فعلی، تکلیف این محصلان چیست؟ کامران دانشجو وزیر علوم، تحقیقات و فناوری درباره این موضوع به مهر گفت: «در موقعیتی نیستم که بخواهم این موضوع را پاسخ دهم. جای دیگری در این رابطه تصمیم می‌گیرند و بعد از اینکه تصمیم گرفتند اقدام خود را انجام می‌دهند». وی در پاسخ به اینکه آیا آن مجموعه تصمیم‌گیرنده «وزارت امور خارجه» است، گفت: «به هر حال مجموعه‌‌ای غیر از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در این رابطه تصمیم می‌گیرد». این اظهارنظر وزیر علوم، اذهان را بیش از گذشته متوجه کمیسیون امنیت ملی مجلس می‌کند. فاطمه آلیا از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس درباره این موضوع گفت که «بحث قطع رابطه با انگلیس یک بحث ناگهانی نبود. در عرف تعاملات بین‌المللی این تصمیم معنی دارد چون تعاملات بین‌المللی بر اساس احترام متقابل و توجه به منافع ملی کشورهاست و اگر کشوری به این دو اصل بی‌توجهی کند و آنها را نقض کند، کشورهای دیگر در روابطشان با آن کشور تجدیدنظر می‌کنند. کار درباره انگلیس به جایی رسید که سفیر انگلیس بسیار نابخردانه درباره آنچه تحت عنوان «نقض حقوق بشر در ایران» عنوان شد اعلام موضع کرد و این باعث شد نمایندگان مردم با توجه به مطالبات مردم، بحث کاهش رابطه با انگلیس را تبدیل به قطع رابطه کنند». آلیا افزود: «در بدو امر با هیچ کشوری قصد قطع رابطه نداریم و در درجه اول نیز بحث قطع کامل روابط اقتصادی با انگلیس را دنبال می‌کردیم اما بعد از رفتارهای خصمانه انگلیس چند سناریو مطرح شد که یا قطع کامل روابط سیاسی با انگلیس دنبال شود و یا اصولا قطع کامل همه روابط با انگلیس. اگر بخواهیم قطع کامل همه روابط با انگلیس را در نظر بگیریم در درجه اول قطع روابط اقتصادی انجام خواهد شد. درباره روابط سیاسی نیز یک نظر بر این بوده که کاهش روابط سیاسی با انگلیس به حداقل و نزدیک به صفر مورد پیگیری قرار گیرد و تصمیم‌گیری درباره سایر روابط از جمله روابط علمی نیز در مراتب بعدی قرار داشت». آلیا درباره ایرانیان در حال تحصیل نیز گفت: «از مدت‌ها پیش حتی قبل از زمانی که بحث قطع کامل روابط با انگلیس مطرح باشد، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تسهیلاتی برای انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های کشورهای خارجی به دانشگاه‌های داخل کشور فراهم کرده است. با توجه به پیشرفت‌های علمی که در داخل کشور اتفاق افتاده است به نظر می‌رسد زمینه‌هایی فراهم شده که دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های خارج کشور بتوانند به دانشگاه‌های داخل بیایند». وي درباره تحصیل 400 آقازاده در انگلیس هم خاطرنشان کرد: «قبل از اینکه بحث قطع کامل روابط با انگلیس مطرح شود، روی سخنمان با مسؤولان بود که به جای «تصمیمات اعلامی» یکسری «تصمیم اعمالی» انجام دهند و فرزندان خود را از انگلیس بازگردانند. گاهی مسؤولان از سوی ملت ایران متهم هستند که نکند به‌خاطر اینکه فرزندان خودشان در انگلیس تحصیل می‌کنند، منافع فردیشان را بر منافع ملی و اصل عزت، حکمت و مصلحت که در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران اصل است ترجيح مي‌دهند. مسؤولان باید قدم اول در بازگرداندن فرزندان خود از انگلیس را بردارند. صف اول مطالبه مردم خطاب به مسؤولان است که در اسرع وقت فرزندانشان را به داخل کشور بیاورند، که انتظار می‌رود بیاورند یا اگر فرزندانشان کار نیمه‌کاره‌‌ای دارند از طرق مختلف با مراجعه به کشورهای دیگر کار خود را به اتمام برسانند و به هر حال دیگر در کشور انگلیس نباشند و عزت خود را بر بودن در انگلیس و استفاده از برخی شرایط تحصیلی ترجیح دهند».
عزت ملي حفظ شود
درباره موضوع تجدید نظر در روابط ایران با انگلیس، قطعا در درجه اول باید موضوع حفظ اقتدار و عزت کشور حفظ شود. به عبارت دیگر نمی‌توان نسبت به دخالت‌های مکرر این کشور در امور ایران و همچنین تشدید گستاخی‌های سایمون گس، سفیر انگلیس در ایران بی‌تفاوت بود. بویژه آنکه این کشور نسبت به هشدارها و اعتراضات ایران بی‌تفاوت بوده است. با این حال مطرح کردن بحث دانشجویان ایرانی اگرچه قابل تامل است اما قطعا نباید مانعی بر سر اتخاذ تصمیم قاطعانه درباره انگلیس شود. محمدحسین مجلس‌آرا، مدیرکل امور دانش‌آموختگان وزارت علوم درباره وضعیت ایرانیان درحال تحصیل در انگلیس در صورت تصویب قطع رابطه با این کشور نظر جالبی دارد. وی در این‌باره گفت: مگر ما الآن با آمریکا رابطه داریم؟ رابطه‌‌ای نداریم اما دانشجویان ایرانی دارند در آمریکا درس می‌خوانند. کاظم جلالی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی نیز گفت: سعی بر این است قانون قطع رابطه با انگلیس به نوعی تنظیم شود که آسیبی به دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاه‌های انگلیس وارد نشود