سیدبهزاد اخلاقی:
صرب‌ها یکی از بهترین تنیسور‌های جهان هستند. آنها توانستند در جام دیویس سال 2010 نیز قهرمان شوند. صربستان بزرگ‌ترین صادر‌کننده تمشک در جهان است. این کشور در بالکان جایگاه ویژه‌ای دارد. البته که دیگر بلگراد قلب منطقه به حساب نمی‌آید و تحولات بیشتر در بخارست پیگیری می‌شود اما نکته جالب توجه دیگر درباره این کشور سرعت سرسام‌آور صرب‌ها برای نوسازی صنایع نظامی‌شان است. در دهه 90 یوگسلاوی یکی از بزرگ‌ترین صادر‌کنندگان اسلحه در جهان محسوب می‌شد ولی در سال‌های 1996 تا 1999 همه زیرساخت‌های تسلیحاتی صرب‌ها توسط جنگنده‌های ناتو بمباران شد. تقریبا 10 سال طول کشید تا دولت جدید در بلگراد بتواند با تنظیم سامانه‌های بیمه اجتماعی و مبارزه با فقر به فکر نوسازی پتانسیل‌های باقی‌مانده از دوران یوگسلاوی باشد. ناتو اکثر کارخانه‌ها را در یوگسلاوی سابق در دوران جنگ کوزوو تخریب کرد و امیدوار بود که صرب‌ها دیگر به فکر استفاده از این پتانسیل نباشند. مساله استقلال کوزوو و حضور بوریس تادیچ به عنوان رئیس‌جمهور صربستان عملا نشان داد مسیر اروپا از میان کارخانه‌های اسلحه‌سازی کارگواچ می‌گذرد. آمارها نشان می‌دهد در سال 2008 صادرات تسلیحاتی صرب‌ها به رقمی بالغ بر 200 میلیون دلار رسید که نسبت به سال‌های دهه 90 بی‌سابقه بود. این میزان یک سال بعد 2 برابر شد و رکورد 400 میلیون دلار را شکست. رشد صنایع تسلیحاتی صربستان در کنار درگیری‌های سیاسی مساله کوزوو و البته ماجرای نا معلوم جنایتکاران جنگی عملا حالتی از بلاتکلیفی را در بالکان ایجاد کرده است. وام‌های تازه روسیه به صربستان و تمرکز سرمایه‌های روسی بر بخش انرژی این کشور از دیگر نگرانی‌هایی است که در اروپای متحد به عنوان عبور از خط‌های قرمز نگریسته می‌شود. بوریس تادیچ در سخنرانی سال نو میلادی خود اظهار داشت 2011 سال فرصت‌ها برای صربستان خواهد بود و این کشور نامزدی خود در اروپایی متحد را قطعی می‌کند.تادیچ قول داده بود تا رقم بی‌کاری در صربستان را کاهش دهد که موضوع با قراردادهای نظامی بلگراد به واقعیت نزدیک‌تر شد. الجزایر به صورت سنتی خریدهای نظامی‌اش را از یوگسلاوی انجام می‌داد و نوامبر گذشته بلگراد و الجزیره قرارداد ساخت کارخانه تولید تسلیحات را با یکدیگر به امضا رساندند.
رشد صادرات تسلیحاتی صربستان طی فاصله 8 سال گذشته 30 درصد بوده است که جایگاه این کشور را در میان فروشندگان تسلیحات در جهان همانند دوران یوگسلاوی بالا برده است. در میان آمارهای منتشر شده باید این نکته را در نظر گرفت که بخش تسلیحات در صربستان یکهزار شغل ایجاد کرده و 4 درصد از صادرات این کشور را به خود اختصاص داده است. صنایع دفاعی صربستان با تحولات پیچیده‌ای روبه‌رو بوده است. تا سال 2007 بیشترین صادرات از این بخش را مهمات تشکیل می‌دادند اما صرب‌ها به سوی احیای مراکز تحقیقاتی تسلیحاتی رفته‌اند. این مساله با توجه به درگیری‌هایی که در آفریقا و خاورمیانه وجود دارد قابل توجیه است زیرا حداقل تا یک دهه آینده درگیری‌های نظامی در خاورمیانه و آفریقا وجود خواهد داشت که ایده نفت در برابر تسلیحات می‌تواند درآمد تولید‌کنندگان اسلحه را افزایش دهد. بسیاری از کارخانه‌های مهمات‌سازی صربستان مانند چاچاک در حملات ناتو کاملا از میان رفتند اما طی سال‌های گذشته کارخانه‌های تولید توپ‌های محرک نوسازی شدند و مدل‌های تازه‌ای از این سلاح به بازار عرضه شد. این توپ 105 میلی متری با قدرت تخریب خاص خود از مدل‌های غربی خود ارزان‌تر است و در بخش‌های گرم سیری و جو مرطوب کارنامه خوبی از خود به جا گذاشته است. سامانه‌های راکتی ضد تانک نیز از دیگر بخش‌های صادراتی صرب‌ها در سال‌های گذشته بوده است. مقامات كه صرب به دنبال تجدید بازارهای دوران جنگ سرد خود هستند، با بازگشت به این بازارها می‌توانند مشاغل زیادی را برای 2/19 بی‌کار ایجاد کنند.
صرب‌ها از سوی کشورهای شمال آفریقا با استقبال گرمی مواجه شده‌اند. این استقبال در حالی صورت می‌گیرد که طی 20 سال گذشته مناسبات نظامی بلگراد با این بخش روند سردی را طی کرد. لیبی از بازارهای خوب برای صرب‌ها به شمار می‌رود. سال 2011 برای صرب‌ها مملو از قراردادهای نظامی خواهد بود. بلگراد و کشورهای عربی برای امضای قرارداد 500میلیون دلاری ساخت بیمارستان نظامی توافقاتی را انجام داده‌اند. صرب‌ها همچنین امیدوارند در مزایده نوسازی تانک‌های
M-84 را که سال 91 یوگسلاوی به کویت صادر کرده بود پیروز شوند. بالکان می‌تواند به امضای قرارداد نوسازی تانک‌های M-84 امیدوار باشد، زیرا این سلاح به صورت مشترک در همه بخش‌های یوگسلاوی ساخته شده بود. اکنون صنایع تسلیحاتی صربستان، مقدونیه و بوسنی همکاری مشترکی دارند و در دیدارهای ایو‌یوسیپویچ رئیس‌جمهور کرواسی و همتای صربش در ژوئن گذشته طرفین قرارداد همکاری‌های نظامی امضا کردند. این تانک برای بوسنیایی‌ها، صرب‌ها، کروات‌ها و اسلون‌ها شغل ایجاد می‌کند که باعث نزدیکی دوباره اعضای سابق یوگسلاوی خواهد شد. محصولات کشاورزی بیشترین صادرات صربستان را در خود جای داده‌اند که در حال واگذاری جایگاه خود به تسلیحات هستند. سرعت صادرات اسلحه اکنون به مراتب بیشتر از تمشک‌های سرخ است.
منبع: اكونوميست