مرتضي رضايي:
خیلی وقت است که فوتبال ایران آن شور و شوق همیشگی را ندارد. توقعات پایین آمده و در کوچه و خیابان از هر کس درباره تیم ملی و نتایج احتمالی آنها در جام ملت‌ها که می‌پرسی حرف بیشترشان همین است: «خدا کند فقط آبرومند بازی کنند». با تمام این تفاسیر و به‌رغم اینکه ایران در گروه نسبتا سختی قرار دارد حداقل انتظار از تیم ملی ایران حضور در یک‌چهارم است اما نتایج متفاوت و بعضا دور از انتظار در بازی‌های اخیر و نداشتن پدیده در این چند سال منجر به این شده که برخی هواداران در انتظار یک شوک؛ یعنی حذف از مرحله گروهی باشند! 3دهه از سلطه ایران بر فوتبال آسیا سپری شده است، زمانی که سومین قهرمانی پیاپی را به‌دست آورد که البته آخرین بار هم بود. برای ملت علاقه‌مند به فوتبال با یک تاریخ بزرگ، جام ملت‌های آسیا 2011 قطر فرصت خوبی برای جبران ناکامی راهیابی به جام‌جهانی 2010 است. اما افشین قطبی تصمیم گرفته بعد از این تورنمنت تیم ملی ایران را ترک کند و همین امر منجر به بدبینی‌هایی شده است مبنی بر اینکه او به‌طور کامل روی کار فعلی‌اش تمرکز نخواهد داشت. تیم ملی فوتبال ایران که جزو مدعیان سنتی قهرمانی در آسیا محسوب می‌شود در پانزدهمین دوره این بازی‌ها کار سختی در پیش دارد. همگروهی با تیم‌های قدرتمندی همچون کره‌شمالی و عراق و تیم اوج گرفته امارات می‌تواند برای فوتبالیست‌های ایرانی مشکل ساز باشد. کره‌شمالی که در رقابت‌های مقدماتی جام‌جهانی همگروه ایران بود و ملی‌پوشان نتوانستند در 2 دیدار خود پیروز شوند و با قبول شکست در پیونگ یانگ و تساوی در تهران از جام‌جهانی حذف شدند. امارات هم هرگز حریف دندان‌گردی برای فوتبال ایران نبوده هرچند که در راه جام‌جهانی در ابوظبی تیم ملی فوتبال ایران را متوقف کرد و در تهران هم به سختی شکست خورد. باید دید در دوحه قطر هم می‌توان از این تیم بی‌خطر امتیاز گرفت یا باید منتظر شگفتی بود. افشین قطبی سرمربی تیم ملی فوتبال ایران قصد دارد با رساندن تیم ملی ایران به مقام قهرمانی جام ملت‌های آسیا به کار 2 ساله‌اش در تیم ملی ایران پایان دهد. پس از ناکامی ایران در صعود به جام‌جهانی که ناامیدی زیادی برانگیخت، سرمربی ۴۶ ساله تیم ملی ایران همه انرژی و توانش را برای موفقیت تیم ملی به کار گرفته است. اطمینان قطبی به پیشرفت ایران به چند ماه اخیر برمی‌گردد که از زمان حضور این مربی روی نیمکت تیم ملی ایران که سابقه همکاری با گاس هیدینک در جام‌جهانی ۲۰۰۲ را نیز در کارنامه دارد تغییرات بنیادین در تیم ملی ایجاد کرده، سیاست خاص قطبی برای برگزاری دیدارهای دوستانه مهم و سطح بالا و همچنین نایب قهرمانی در رقابت‌های غرب آسیا از مهم‌ترین رخدادهای اخیر فوتبال ایران بوده است. ایران در صورت قهرمانی در جام ملت‌های آسیا، چهارمین عنوان قهرمانی‌اش را به دست خواهد آورد اما برای به دست آوردن این افتخار تاکنون ۳۵ سال در انتظار بوده است. ایران 4 سال پیش در جام ملت‌های آسیا وداعی زودهنگام با رقابت‌ها داشت و در مرحله یک‌چهارم نهایی از دور رقابت‌ها کنار رفت. آخرین درخشش ایران در جام ملت‌های آسیا به سال ۱۹۹۶ برمی‌گردد که ایران در این دوره از رقابت‌ها با درخشش علی دایی و خداداد عزیزی توانست به مقام سوم آسیا دست پیدا کند.
نکونام و شجاعی تنها لژیونرهای تیم ملی ایران
با 100 بازی ملی و 100 بار حضور در زمین با لباس اوساسونا، جواد نکونام تجربه و توانایی لازم جهت هدایت میانه زمین ایران را دارد و در مقام یکی از 2 بازیکن شاغل در اروپا بار سنگینی را در تیم ملی ایران بر دوش دارد. مسعود شجاعی را هم فراموش نکنید، بازیکنی که در آینده از او بیشتر خواهید شنید.
رحمتی بهترین دروازه‌بان حال حاضر ایران
در کنار ضعف و عدم هماهنگی خط دفاعی می‌توان از حضور یک دروازه‌بان آماده مطئمن بود، جایی که سیدمهدی رحمتی با عکس‌العمل‌های دیدنی و جایگیری‌های عالی مهاجمان را ناکام می‌کند. درخشش رحمتی در دیدار با برزیل و قطر شاهد این مدعاست. در تیم ملی ایران بعد از سال‌ها شاهد حضور یک سنگربان تقریبا مطمئن شده‌ایم و او کسی نیست جز سیدمهدی رحمتی دروازه‌بان گرانقیمت سپاهان اصفهان. البته ابراهیم میرزاپور با سابقه حضور ناموفق در جام‌جهانی 2006 و شهاب گردان دروازه‌بان جوان و جویای نام ذوب‌آهن هم در لیست تیم ملی ایران حضور دارند. گردان در لیگ باشگاه‌های آسیا نمایش خوبی داشت.
محمد نصرتی یکی از مدافعان باتجربه تیم ملی
آسیب پذیرترین خط تیم ملی همانند همیشه خط دفاعی است، جایی که همواره حفره‌های خالی بسیاری دارد و در آخرین دیدار تدارکاتی ایران و قطر کاملا مشخص بود. در آن دیدار مهاجم قطری چندین‌بار با رحمتی تک به تک شد. خط حمله ایران مهاجمان جوان و کم‌تجربه دارد که چندان سابقه حضور بین‌المللی ندارند اما همین موضوع انگیزه آنان را بیشتر کرده تا با درخشش احتمالی راهی لیگ‌های اروپایی شوند. باتجربه‌ترین بازیکن خط حمله ایران مسعود شجاعی است که با سابقه حضور در لالیگا و اوساسونا و همچنین حضور در جام ملت‌های دوره پیش می‌تواند رهبری مناسب برای خط حمله باشد.
تيم ملی عراق
عراق به نوعی مهم‌ترین و مشکل ساز‌ترین رقیب ایران در جام پانزدهم است. تیم ملی عراق که ملقب به شیرهای بین‌النهرین است سه‌شنبه بیست ویکم دی‌ماه باید در برابر شاهزاده‌های پارسی (لقب تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت‌های قطر) صف‌آرایی کند. بزرگ‌ترین افتخار تیم ملی عراق راهیابی به جام‌جهانی ۱۹۸۶ مکزیک است. البته نمی‌توان قهرمانی جام ملت‌های آسیا در سال ۲۰۰۷ با آن همه تیم سرشناس و قدرتمند از جمله ایران، عربستان سعودی، استرالیا، ژاپن و کره‌جنوبی و مشکلات ناشی از جنگ در عراق را از خاطره‌ها برد.
هوار محمد بازیکن پیشین پرسپولیس
تیم ملی عراق با داشتن 3 مهره کلیدی شاغل در لیگ ایران می‌تواند دردسرساز باشد. هوار محمد یک بازیکن یاغی است و در 2 تیم پرسپولیس و استقلال سابقه حضور دارد هر چند که پس از عقد قرارداد با پسران آبی؛ از حضور سر باز زد و به تیم قبرسی پیوست. گفتنی است؛ مسؤولان استقلال با شکایت از هوار محمد، درخواست محرومیت وی را از حضور در بازی‌های آسیایی داشتند؛ اما مسؤولان کنفدراسیون اعلام کردند هوار محمد به علت تعهد ندادن به باشگاه استقلال برای حضور در تیم باشگاهی، با مشکل روبه‌روست اما این محرومیت شامل تیم ملی عراق و حضور وی در ترکیب تیم ملی کشورش نمی‌شود.
کرار جاسم مهاجم ملی پوش عراقی
کرار جاسم برای تیم فوتبال تراکتور‌سازی تبریز خوش درخشید ولی این بازیکن هم با حرکت خشن خود و سیلی زدن به کمک داور و حمله شدید به داور دیدار تراکتور‌سازی تبریز با پرسپولیس؛ 5 بازی محروم شد. خطرناک‌ترین و سرنوشت‌ساز‌ترین بازیکن عراقی شاغل در ایران کسی نیست جز عماد محمدرضا؛ حضور مداوم و پر ثمر در سپاهان اصفهان و به ثمر رساندن گل‌های 3 امتیازی وی را در زمره مهاجمان خطرناک لیگ ایران قرار داده است.
یونس محمود کاپیتان تیم ملی عراق
علاوه بر بازیکنان فوق یونس محمود کاپیتان جوان عراقی‌ها و زننده گل قهرمانی عراق را در فینال جام چهاردهم را هم باید در نظر داشت.یونس محمود که گل مشهور پیروزی بخش عراق را در دیدار فینال جام ملت‌های 2007 مقابل عربستان به ثمر رساند بدون شک ستاره عراقی‌هاست. مهارت او در زدن ضربات سر، جنگندگی او برای تصاحب توپ و توان رهبری تیم از ویژگی‌هایی است که او را به چهره شاخص شیرهای بین‌النهرین تبدیل کرده است. نشات اکرم دیگر بازیکنی است که توانایی بازیسازی او به اندازه گل‌های محمود اهمیت دارد.
سوابق دیدارهای تیم‌های ملی فوتبال ایران و عراق
* سال 1341 - تهران - دوستانه، ایران یک - عراق 2 / پرویزکوزه کنانی * سال 1341 - تهران - دوستانه، ایران یک – عراق یک / پرویز کوزه کنانی، * سال 1342 - بغداد- مقدماتی المپیک 1964، ایران صفر – عراق صفر ، * سال 1342– تهران- مقدماتی المپیک 1964، ایران 4 – عراق صفر / حمید شیرزادگان 3 گل و مصطفی عرب، * سال 1347 - تهران - جام دوستی، ایران 2 – عراق یک / پرویز قلیچ‌خانی و اکبر افتخاری، * سال 1351 - بانکوک - جام ملت‌های آسیا، ایران 3 – عراق صفر / حسین کلانی 3 گل، * سال 1353 - تهران - بازی‌های آسیایی 1974، ایران یک – عراق صفر / حسن روشن ، * سال 1354 - تهران - مقدماتی المپیک 1976 ، ایران یک – عراق صفر / علیرضا خورشیدی ، * سال 1355 - تهران - جام ملت‌های آسیا، ایران 2 – عراق صفر / ناصر نورایی و حسن روشن، * سال 1368 - الکویت- جام صلح و دوستی، ایران صفر - عراق صفر، * سال 1372- دوحه- مقدماتی جام‌جهانی 1994، ایران یک - عراق 2 / علی دایی، * سال 1375 - دوبی- جام ملت‌های آسیا، ایران یک - عراق 2 / علی دایی، * سال 1379 - صیدا - جام ملت‌های آسیا، ایران یک – عراق صفر / علی دایی ، * سال 1380 - بغداد - مقدماتی جام‌جهانی 2002 ، ایران 2 – عراق صفر / علی کریمی و علی دایی، * سال 1380 - تهران - مقدماتی جام‌جهانی 2002 ، ایران 2 – عراق یک / مهدی مهدوی‌کیا و علی کریمی، * سال 1382 - تهران - جام ال‌جی، ایران صفر - عراق یک، * سال 1383 - تهران - جام غرب آسیا ، ایران 2 - عراق 1 / آرش برهانی و جواد نکونام، * سال 1385 - امان - جام ال جی ، ایران 2 – عراق صفر / شیث رضایی و مهدی رجب‌زاده، * سال 1386 - امان- جام غرب آسیا، ایران (ب) صفر – عراق صفر، * سال 1389 - امان- جام غرب آسیا ،ایران 2 - عراق 1 / سیدجلال حسینی 58 ؛ محمد غلامی 83