۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۰:۲۰
گزارش «وطن‌امروز»‌ از دستور کار 1+5 در مذاکرات استانبول

3مدالیته برای موضوعات مشترک

گروه سیاسی:

در حالی که کمتر از یک هفته به مذاکرات استانبول زمان باقی است، کشورهای 1+5 نتوانسته‌اند یک دستور کار مشخص را برای این مذاکرات نهایی کنند. با این حال همه این کشورها بدون توجه به توافقات ژنو 3، «همکاری حول نقاط مشترک» را به یک مدالیته برای ادامه گفت‌وگوها تبدیل کرده‌اند.هر چند دستیابی به یک مدالیته مشترک برای ادامه گفت‌وگوها می‌تواند آغاز مناسبی برای دستیابی به یک توافقنامه نهایی باشد با این حال نادیده گرفتن حق هسته‌ای ایران در تدوین مدالیته‌های پیشنهادی موجب می‌شود که غرب فرصت گفت‌وگو با ایران را در استانبول از دست بدهد. در مدالیته روسیه که مورد حمایت چین نیز هست، درباره تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای ایران بحث خاصی مطرح نشده و اين مداليته بیشتر متمرکز بر موضوع تبادل سوخت است که ایران ضمن اینکه محور «مبادله» را کماکان به‌عنوان یک موضوع مذاکراتی برای خروج آبرومندانه غرب از بن‌بست قبول دارد، این مدل را به‌عنوان یکی از نقاط مشترک رد نخواهد کرد. در عین حال تاکید ایران بر دستیابی به فناوری تولید میله‌های سوخت برای استفاده در راکتور تهران و در دست ساخت بودن کارخانه تولید‌کننده این صفحات در اصفهان، این پالس را به غرب داده که در صورتی که بخواهد از این مذاکرات به‌عنوان ابزار وقت‌کشی استفاده کند، این ایران نیست که ضرر خواهد کرد چرا که برنامه اتمی خود را طبق زمانبندی مورد نظرش به پیش می‌برد. در همین راستا علی‌اصغر سلطانیه، نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گفت‌وگو با خبرنگاران رسانه‌های فرانسوی در پاریس مذاکرات استانبول را فرصتی تاریخی برای بازگشت غربی‌ها به میز مذاکرات عنوان کرد. وی با بیان این جمله تصریح کرد: ما پیش از این نیز در ژنو در مذاکره با گروه 1+5 اعلام کرده‌ایم که آمادگی داریم در استانبول نیز با آنان بدون هرگونه پیش‌شرط و با رعایت احترام متقابل و از همه مهم‌تر به طور مساوی در زمینه مسائل منطقه‌ای و جهاني همکاری کنیم. سلطانیه همچنین در گفت‌وگوی دیگری اظهار کرد: با توجه به اینکه ایران مواد مورد نیاز برای تولید و ساخت سوخت برای راکتور تحقیقاتی تهران را به دست آورده و در ساخت میله‌ها و غلاف سوخت موفق بوده است اگر سوخت تولیدی ایران وارد قلب راکتور تهران شود دیگر توجیهی برای مذاکره درباره تبادل سوخت وجود نخواهد داشت.

 

مدالیته پیشنهادی بعدی مربوط به آمریکایی‌هاست که انگلیس و آلمان هم از آن حمایت می‌کنند. بر اساس این مدالیته، آمریکا تعلیق کوتاه‌مدت را به‌منظور تاکتیک حفظ آبرو (face saving) پیشنهاد داده که البته تمرکز آن روی تعلیق غنی‌سازی 20 درصد است؛ همان‌طور که اوباما حدود 7 ماه پیش در جلسه‌ای با 8 خبرنگار روزنامه‌های پرتیراژ آمریکا خبر داده بود، حاضر است اصل غنی‌سازی 5/3 درصد را در ایران بپذیرد اما باید نظارت‌ها بر برنامه اتمی ایران تشدید شود، اگرچه انگلیس با این بخش از پیشنهاد موافق نیست. فرانسه نیز در مدالیته پیشنهادی خود، تعلیق دائم فعالیت‌های هسته‌ای ایران را پیشنهاد داده است.

در عین حال برخی کارشناسان معتقدند انگیزه فرانسه و انگلیس برای به نتیجه نرسیدن مذاکرات و مدل آمریکا و روسیه در قبال ایران بیش از دیگر کشورهاست که رویکرد نمایندگان این 2 کشور در جریان مذاکرات ژنو3 نیز این فرضیه را تایید می‌کند. در مذاکرات ژنو3، هنگامی که نوبت به نماینده فرانسه رسید، وي ادبیات نامناسبی را به‌کار گرفت. تمایل ویژه فرانسه و انگلیس به اخلال در مذاکرات در شرایطی است که این 2 کشور با توجه به سابقه استعمارگرانه خود، تثبیت ایران هسته‌ای را معادل ارتقای فوق‌العاده قدرت منطقه‌ای و جهانی ایران می‌دانند که بالانس قدرت را با توجه به تاثیرگذاری‌های فعلی آنها در برخی کشورها به ضرر آنها تغییر خواهد داد. به‌عنوان نمونه، در مذاکرات بروکسل در دوره‌ای که علی لاریجانی، دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران بود، حتی زمان مذاکرات دور بعد نیز مشخص و توافق شد که ناگهان جان ساورز، رئیس فعلی سرویس جاسوسی انگلیس MI

6 و نماینده وقت انگلیس در مذاکرات ایران و 1+5 درخواست تنفس (Break) داد و پس از آنکه به جلسه بازگشت، گفت: یا باید با تعلیق غنی‌سازی به‌منظور پیش‌شرط ادامه مذاکرات موافقت کنید یا گفت‌وگوها متوقف می‌شود.

 

ارسال نظر
captcha
پربیننده