گروه فرهنگ و هنر:
ماجرای دنبالهدار تولید فیلم سینمایی «فرزند صبح» که چند روز پیش با پرکردن فرم جشنواره فیلم فجر میرفت که ختم به خیر شود، با انصراف رسمی بهروز افخمی از کارگردانی آن دوباره وارد دور تازهای از حاشیهها شده است. بعد از اینکه محمدرضا شرفالدین در مقام تهیهکننده این فیلم خبر از حضور آن در جشنواره بیست و نهم داد و اعلام کرد به کارگردان دسترسی نداریم، بهروز افخمی در نامهای به محمدمهدی عسگرپور، خواستار حمایت معنوی و مادی خانه سینما از او شد. این دومین دادخواست کارگردان پرحاشیه سینمای ایران در سال جاری به عسگرپور است. نامه قبلی افخمی درباره مشکلات بهوجود آمده برای فیلم «سنپطرزبورگ» به خاطر اختلاف او با تهیهکننده حميد اعتباريان بود.
***
متن نامه افخمی به این شرح است: «در خبرها خواندم كه آقای محمدرضا شرفالدین فرم درخواست شركت در جشنواره فیلم فجر را برای فیلم «فرزند صبح» پركرده است. ایشان در ضمن وانمود كردهاند كه دارند دنبال من میگردند در حالی كه میدانند اختراعی به نام تلفن از صد و اندی سال پیش به میان آمده و مردم به واسطه آن با هم حرف میزنند و میدانند كه من از حدود 2 سال پیش از داخل و خارج كشور تلاش كردم تا با ایشان گفتوگو كنم و جلوی ضایع شدن زحمات خودم و گروهی از تواناترین هنرمندان ایران را بگیرم اما موفق نشدم و ایشان حاضر به شنیدن صدای من نشد. من نمیخواهم حوصله شما را سر ببرم، بنابراین داستانی طولانی را كوتاه میكنم. اكنون از پایان فیلمبرداری فیلم «فرزند صبح» بیش از 3 سال میگذرد. در
2 سال اول این 3 سال تهیهكننده به كلی ناپدید شده بود و دستمزد گروه سازنده را در ماه آخر فیلمبرداری هم پرداخت نكرده بود. در آن 2 سال فیلم در دفتر كار من به وسیله سیفالله داد تدوین شد و سیفالله تا پایان كارش هیچ دستمزدی دریافت نكرد. هزینههای دفتری و كرایه میز تدوین هم پرداخت نشد اما آقایان تهیهكننده كه تا آن زمان ناپدید بودند بلافاصله بعد از خروج من از ایران مشغول تدوین مجدد، دوبلاژ، صداگذاری و ساخت موسیقی متن شدند و فیلمی را كه میپسندیدند، ساختند. من حضرت خمینی را عزیز میدارم و سالهاست كه لاف چاكری او را میزنم به همین دلیل به هیچ صورت حاضر نیستم نام خود را پای فیلم از شكل افتادهای بگذارم كه تهیهكنندگان روی ویرانه تصاویر ما ساختهاند. فیلم «فرزند صبح» فیلمی بود كه بر بنیان صدا و سكوت و موسیقی طراحی شده و بنا بود تصاویر آن پایه ایجاد یك فضای صوتی و موسیقایی مخصوص و متناسب با داستان باشد. گذشته از این فیلمبرداری با تكنیك سوپر 35 میلیمتری و قاب كامل انجام شده كه لازم است بعد از تدوین به صورت دیجیتال درآید تا در هر نما قاب درست
انتخاب شود».
در ادامه این نامه میخوانیم: «به عبارت دیگر مراحل لابراتواری این فیلم در ایران قابل انجام نیست مگر آنكه هر نما بخشی از قاب كامل به طور اتفاقی چاپ شود و همان بلایی كه بر سر صدا آمده بر تصویر هم نازل شود. همه اینها در شرایطی است كه تمام مخارج فیلم خیلی كمتر از 2 میلیارد تومان بوده و مجموع اموالی كه با همین بودجه خریداری شد از جمله زمین 20 هزار متری عرصه دكور، 14 كامیون نظامی مدل 1910، 800 دست لباس، مقداری فرش و اشیای قیمتی و مجموعهای از ابزارهای فنی نورپردازی و فیلمبرداری كه به تدریج در طول فیلمبرداری خریداری شد و هماكنون در اختیار تهیهكنندگان است بیش از 2 میلیارد تومان قیمت پیدا كرده است. این از بركت وجود خمینی نازنین است كه فیلم او بیش از آنچه از بودجه عمومی مصرف كرده به اموال عمومی برگردانده است. اما تقاضای من از شما به عنوان مسؤول حقوق صنفی و حرفهای دستاندركاران سینما این است كه جلوی سوءاستفاده از نامم را به عنوان كارگردان در آنچه از «فرزند صبح» به نمایش درخواهد آمد، بگیرید. من فیلم فعلی را كارگردانی نكردهام صدای هر فیلم نیمی از تاثیر آن را میسازد اما درباره «فرزند صبح» كه صدابرداری مستقیم ندارد تمام تاثیرات صوتی حتی نحوه و لحن اجرای گفتوگوها باید بعد از فیلمبرداری و طی دوبلاژ كارگردانی میشد. من هیچ نقشی در انتخاب سازنده موسیقی، صداگذاری و طراحی صوتی نداشتهام و مسؤولیت تصاویر فیلم را هم به دلیل دستكاری در تدوین و قاببندی نمیپذیرم. لطف بفرمایید و آقایان تهیهكننده را ملزم کنید تا مسؤولیت كارگردانی این فیلم را برعهده بگیرند یا چنانكه آداب و سنتهای سینما اقتضا میكند در مقابل عنوان كارگردان از یك نام مستعار استفاده كنند».
***
«فرزند صبح» تولد تا 7 سالگی حضرت امام خمینی(ره) و همچنین بخشهایی از 63 سالگی امام (ره) بعد از
15 خردادماه را به تصویر میكشد. در این فیلم آرمان ایرانپور، هادی حیدری و عبدالرضا اکبری به ترتیب نقش خردسالی، جوانی و میانسالی حضرت امام خمینی(ره) را بازی میکنند و محمدرضا شریفینیا ایفاگر نقش مرحوم حاجسیداحمد است. فرهاد قائمیان، هدیه تهرانی، الیکا عبدالرزاقی، آتیلا پسیانی و... دیگر بازیگران «فرزند صبح» هستند. این فیلم از آغار تولید به واسطه اخباری که درباره بازیگران نقشهای مختلف آن انتشار یافت به پروژهای خبرساز تبدیل شد. واکنش برخی نشریات و شخصیتها به انتخاب تعدادی از بازیگران برای حضور در نقش شخصیتهای مورد احترام ملت ایران بحثها و حرف و حدیثهای بسیار به همراه داشت. به مرور این حواشی از فیلم دور شد اما روند تولید فیلم و اتفاقات بهوجود آمده برای آن، «فرزند صبح» را دچار طلسمی 6 ساله کرد؛ از توقف 3 ساله فیلم توسط افخمی برای بزرگ شدن بازیگر کودکی نقش امام (ره) تا مشکلات مالی فیلم و اخبار ضد و نقیض درباره همکاری با عوامل خارجی مثل اِنیو موریكونه.
***
«فرزند صبح» بدون شک از مهمترین فیلمهاي تاریخ سینمای ایران است؛ فیلمی که معلوم نیست با این اتفاقات پیش آمده به سلامت راه به اکران مییابد یا اسیر اختلافات نسنجیده میشود؟ افخمی مقصر است یا شرفالدین یا سرمایهگذار؟ پاسخ به این سوال مهمتر است یا سرنوشت نهایی فیلم؟ تنها میتوانیم امیدوار باشیم «فرزند صبح» از این پیچ تند هم به سلامت گذر کند؛ درست مثل این 6 سال!