فکر میکنید چه کسی میتواند بارسلونا را شکست دهد؟ و کدام مربی در سطح اول فوتبال اروپا توانایی این را دارد که اندیشههای پپ گوآردیولا را خنثی کند؟ بدونشک خیلیها بر این باورند که هیچ تیمی توانایی عبور از ستارههای بارسلونا را ندارد و آنها بدون هیچ توصیفی شکستناپذیرترین تیم اروپا هستند.
در اینجا میخواهیم به استدلالی اشاره کنیم که شاید کمتر کسی جرات اشاره کردن به آنها را دارد! البته به هیچوجه قرار نیست به استدلالهای غیرمنطقی اشاره کنیم و حتی شکست بارسا در جریان رقابتهای کوپادلری در بازی برگشت برابر رئال بتیس موردنظر ما نیست. تنها چیزی که برایمان در این مقاله اهمیت دارد این است که تنها کسی که میتواند بارسلونا را شکست دهد، خود پپ گوآردیولا است!
آزمون و خطا
یکی از روشهایی که میتواند باعث شود پپ با اندیشههایش سبب شکست بارسلونا شود استفاده از روش آزمون و خطاست؛ روش چرخشی و استفاده از بازیکنان ذخیره به جای ستارههایی که ستون فقرات تیم را تشکیل میدهند، البته این مساله کمتر از مربی جوان بارسا دیده شده و حتی در بعضی از بازیها آنها توانستهاند تیمهای پایین جدول لالیگا را با بازیکنان گمنام و ذخیره شکست دهند اما استفاده از روش چرخشی آنقدر وسوسهانگیز است که هر مربی توانایی را به دام میاندازد. برای روشن شدن موضوع میتوانیم به منچستر یونایتد در فصل پیش اشاره کنیم، زمانی که فرگوسن به خاطر اصرار به روش چرخشی و بازی دادن 90 درصد کل بازیکنان تیم خیلی راحت کورس قهرمانی را واگذار کرد، البته شاید فرگی حق داشت یا اینکه مجبور بود از این سیستم استفاده کند. تراکم زیاد بازیها برای تیمهای انگلیسی و زمان اندك برای ریکاوری، موجب ميشود مربیان ترجیح دهند دست به روش «ریسکـ ریسک» بزنند حالا شاید در این میان روششان جواب داد، ولی فقط کافی است بازیکنان ذخیره در یک دیدار نتوانند جای مهرههای اصلی را بهخوبی پرکنند. گوآردیولا چندین بار به این موضوع دست زده و تغییرات او از درون دروازه تا نوک حمله گاهی برایش دردسرساز شده است. بهطور مثال در همین دیدار چهارشنبهشب برابر بتیس و تحمل شکست 3 بر یک، براساس تغییراتی بود که پپ در ترکیب اصلیاش اعمال کرده بود. حضور پینتو در درون دروازه، گابریل میلیتووآدریانو، در خط دفاع، ماسچرانو و آفلای در خط هافبک، بویان و جفرن در خط حمله. در اینجا مهرههای کلیدیای مانند اینیستا، داوید ویا، پویول، دنیآلوس (مصدومیت)، بوسکتس، والدس و اریک آبیدال غایب بودند. البته این حق هر مربی است که بخواهد بازیکنان ذخیرهاش را در دیداری تشریفاتی مانند بتیس [بارسا بازی رفت را 5 بر صفر برده بود] به بازی بگیرد. ولی همین مساله به ما نشان میدهد روش آزمون و خطا یا همان سیستم «ریسکـ ریسک» در بارسا ضریب اشتباهش کاملا بالاست.
مهره سیاه، حمله نمیکنم!
وقتی شما توانایی این را ندارید تا در بازی شطرنج حریفی مقتدر و باهوش را شکست دهید لازم نیست تا از مهره سفید استفاده کنید! مهره سیاه را انتخاب کنید تا حریف دست به حمله بزند. این بدان معنی است که هر مربیای که میخواهد اندیشههای بارسا را خنثی کند باید دست به یک آنتیتز برابر آنها بزند. این دقیقا همان اشتباهی بود که فرگوسن در فینال لیگ قهرمانان در فصل پیش و ژوزه مورینیو در الکلاسیکو مرتکب شد. برای روشن شدن موضوع و پی بردن به حماقت مورینیو میتوان به گفتههای قبل از الکلاسیکو نقب زد. جایی که او نحوه چیدمان بازیکنانش برابر بارسا را اینگونه شرح میدهد: «من هرگز به روش بازی بارسا کاری ندارم و تیمم را به روش خودم آرایش میکنم! واقعا فکر میکنید چرا هافبکهای مورینیو توانایی مقابله با خط میانی خلاق بارسا را نداشتند و چرا او از یک چهارضلعی تهاجمی مقابل تیمی که قدرت فضاسازی و حاکمیت توپ و میدان را دارد، استفاده میکند؟ برای اینکه شما بتوانید بارسا را مغلوب یا حتی متوقف کنید باید بر اساس نحوه چیدمان بارسا تیمتان را به میدان بفرستید. اشتباه چیدمان مهرهها نکته بارزی بود که هم فرگوسن و هم مورینیو مرتکب شدند و همین موضوع باعث تحقیر آنها شد.
آنتیتز به روش گاس هیدینک
بدون هیچ توصیفی گاس هیدینک، تنها مربیای بود که توانست بارسا را در هر دو بازی رفت و برگشت متوقف کند و اگر کمی خوششانس بود افتخار بزرگی نصیبش ميشد. گاس هیدینک با روشی کاملا منطقی، تجمع خط دفاعیاش را به یک خط جلوتر کشیده بود و بر اساس یارگیری منطقهای و پرس همهجانبه و دوندگی بازیکنان خط هافبکش توانست زهر ژاوی (اصلیترین پاسور بارسا) را خنثی کند. حریفی که بتواند طبق تواناییهای خط هافبکش بازیسازهای بارسا را خنثی کند از فروپاشی دروازهاش جلوگیری کرده است. هافبکهای چلسی در آن زمان، بالاک، اسین، لمپارد و مالودا بودند که با پرس مناسب و دوندگی بالا توانستند یک بازی بدون توپ را ارائه دهند. همین مساله باعث شد بارسا تا دقایق پایانی در دیدار برگشت بازی را یک بر صفر واگذار کند و شاید اگر هوش بالای اینیستا نبود هرگز آن بازی به تساوی یک بر یک نمیانجامید و کاتالانها طبق قانون گل زده در خانه حریف به فینال صعود نمیکردند.
بازی قطری کانال به کانال
بارسلونا در این چند فصل اخیر مکتبی را به فوتبال جهان ارائه کرده که هیچ تیمی توانایی ارائه آنتیتز برابر آن را ندارد. یک روش مدرن به علاوه دیسیپلین خاص گوآردیولا سبب شده تا آنها به سختی برابر حریفان شکست بخورند. حتی فدراسیون جهانی فوتبال نیز پس از پایان جام جهانی با انتشار کتابی درباره «رهاوردهای تاکتیکی» این تورنمنت به این موضوع میپردازد که روشهای تاکتیکی بارسا آنقدر تحسینبرانگیز بود که بر نحوه اندیشه بعضی مربیان حاضر در جام جهانی تاثیر بسیاری گذاشته است. نویسنده این مقاله در کتاب فیفا مینویسد: «روش بازیکنان بارسا به این نحو است که آنها توپ را در یک کانال مشخص میبرند، تجمع بازیکنان حریف در آن منطقه زیاد میشود و ناگاه ستاره بازیسازی مانند ژاوی با ارسال یک پاس قطری و تغییر جهت بازی و فرستادن توپ به فضای خالی مدافعان کناری حریف خیلی راحت دروازه تیم مقابل را باز میکند. به این روش بازی قطری کانال به کانال میگویند. بارسلونا علاوه بر اجرای مدرن این روش به پیشرفتهای فنی زیادی دست پیدا کرده و آنها برای این موضوع بدون شک مدیون مدرسه فوتبال «لاماسیا» هستند. کارخانه ستارهسازی کاتالانها به مربی این تیم اجازه میدهد ستارههای مورد نظر تاکتیکیاش را که مبتنی بر مکتب بارسا آموزش دیدهاند دستچین کند. این مساله دست گوآردیولا را باز میگذارد و پپ میتواند در هر پست چند بازیکن جانشین داشته باشد.