بخش هفتم:
در پی اقدام رشیدی‌مطلق در اهانتی بسیار شرم‌آور به ساحت مقدس حضرت امام که منجر به قیام 19 دی قم شد، نتایجی نیز از این رخداد به دست آمد که موجب سرعت گرفتن زوال رژیم ستم‌شاهی شد. یک: نخستین چیزی که برای همگان مسجل شد، فروافتادن پرده تزویر نمایش احترام به دین، علما و شعائر مذهبی رژیم بود. شاه، همیشه سعی می‌کرد جهت حفظ ظاهر در میان مردم، از مراجع و علما تجلیل کند ولی اهانت بی‌سابقه‌ای که به امام به عنوان بزرگ‌مرجع جهان تشیع در مقاله روزنامه اطلاعات روا داشته شد که قصد آن، خدشه‌دار کردن چهره ایشان بود، چهره ضددین محمدرضا را هویدا کرد. دو: اهانت داریوش همایون که به سفارش شاه انجام شد، نشان داد، رژیم از هیچ حرکتی که بر ضد شاه باشد، جز نهضت اسلامی حضرت امام که از 15 خرداد 1342 آغاز شده و با تبعید معظم‌له ظاهرا خاموش شده بود ولی بار دیگر در پی 2 واقعه در کمتر از 3 ماه، شعله‌های این حرکت مذهبی، فروزان شد، نمی‌هراسد. هر 2 رخداد نیز طبق محاسبات اشتباه رژیم به وجود آمد. سال 56، رژیم با توجه به آنکه از شدت علاقه امام به آیت‌الله سیدمصطفی خمینی، پسر بزرگ ایشان باخبر بود، با این تصور که یک پیرمرد 80 ساله، پس از 14 سال آوارگی و تبعید در کشورهای مختلف، فشار روحی و جسمی بسیاری را متحمل شده و با یک ضربه دیگر - مثلا داغ عزیزش – جان از کف خواهد داد و همچنین با توجه به اینکه خود حاج‌آقا مصطفی نیز تالی‌تلو امام بوده و در حقیقت «خمینی جوان» بود، تصمیم به ترور خاموش وی گرفت. اول آبان 56، حضرت آیت‌الله حاج‌سیدمصطفی خمینی(رض) در نجف، به طرز مشکوکی رحلت کرد. شهادت ایشان اما؛ گرچه دل امام امت را داغدار کرد ولی ذره‌ای تزلزل در این کوه شجاعت و استقامت، برای دست کشیدن از مبارزه با حکومت آمریکایی محمدرضا، ایجاد نکرد. آرامش الهی حضرت امام در فراق مصطفایش به حدی بود که نه‌تنها نماز شبش را هم ـ که تا پایان عمر، به مدت 60 سال حتی یک شب هم ترک نشد ـ با وجود دریافت خبر شهادت فرزندش به جا آورد؛ بلکه ظهر آن روز نیز در حالی که همه برای عرض تسلیت به ایشان آمده بودند، صاحب اصلی عزا- امام امت – برای اقامه فریضه ظهر و عصر، به مسجد رفت. به گفته اطرافیان حضرت امام، ایشان در علن، حتی یک قطره اشک برای شهادت حاج‌آقا مصطفی نریختند که این موضوع، موجب نگرانی محبان حضرتش از ترس آسیب رسیدن به قلب مبارک معظم‌له شده بود. مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین سیدمحمد کوثری(رض) می‌گوید: «روز ترحیم حاج‌آقا مصطفی با توجه به آنکه خبر داشتم حضرت امام حتی قطره‌ای اشک هم در فراق پسرشان نریخته‌اند، حدود نیم‌ساعت با ناله، از خوبی‌ها و کمالات و فضایل مرحوم شهید آیت‌الله سیدمصطفی خمینی گفتم تا امام تحت تاثیر قرار گیرند و بگریند، ولی ایشان هیچ واکنشی نشان نمی‌دادند، اما همین که نام حضرت علی اکبر علیه‌السلام را آوردم و شروع به خواندن روضه مصیبت آن حضرت کردم، حضرت امام بشدت گریستند؛ این یعنی درس اینکه مصیبت ما در برابر مصیبت‌های اهل بیت علیهم‌السلام اهمیتی ندارد». حضرت امام درباره حاج آقا مصطفی، 2 جمله بسیار با اهمیت دارند؛ یکی اینکه: «مصطفی، امید آینده اسلام بود»و دیگر: «مرگ مصطفی از الطاف خفیه الهی بود». در حقیقت، شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی(رض) بار دیگر نهضت اسلامی را به حرکت درآورد و 76 روز پس از شهادت ایشان، چاپ مقاله موهن علیه امام موجب سرعت گرفتن حرکت نهضت شد. سه: با قیام 19 دی قم که از سوی رژیم به خاک و خون کشیده شد، تو‌خالی بودن شعار فضای باز سیاسی بر همگان عیان شد. مدتی بود «جیمی کارتر»، رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، محمدرضا پهلوی را برای ایجاد فضای باز سیاسی تحت فشار گذاشته بود. البته کارتر هم، دلش برای مردم ایران نسوخته بود که سال‌ها بود طعم آزادی را نچشیده بودند بلکه می‌خواست با اعطای ژاندارمی منطقه خلیج فارس به ایران و همین‌طور، نمایندگی آمریکا به شاه، خیال واشنگتن را از حفظ منافعش در خاورمیانه، بدون استفاده از حضور نظامیان آمریکایی راحت کند. از این رو لازم بود تظاهر به آزادی و فضای باز سیاسی، به عنوان پشتوانه نمایندگی آمریکا از سوی شاه اعمال شود. کارتر در شب سال نو میلادی – 1979- به همراه «زبیگنیو برژینسکی» مشاور امنیت ملی و «سایروس ونس» وزیر خارجه‌اش به تهران آمد تا ضمن دادن مسؤولیت ژاندارمی شاه در منطقه به وی، او را مامور سفر به کشورهای مهم خاورمیانه کند تا هماهنگی‌های لازم برای به دست آوردن رضایت خاطر کارتر را با سران مصر و عربستان سعودی انجام دهد. جیمی کارتر، در ضیافت شامی که محمدرضا به افتخار حضور وی در تهران ترتیب داده بود، با تمجید از شاه و سرسپردگی وی، اظهار داشت: «ایران، به دلیل رهبری بزرگ شاه، به جزیره ثبات در یکی از آشوب‌زده‌ترین مناطق جهان تبدیل شده است». کارتر که 10 دی وارد تهران شده بود، یک روز بعد با دادن دستورات خود به محمدرضا به ایالات متحده بازگشت. شاه اما سرمست از خشنودی ارباب و اینکه به عنوان سفیر کارتر در خاورمیانه انتخاب شده است، پیش از آغاز سفری که قرار شد از طرف آمریکا به مصر و سعودی برود، دستور چاپ مقاله اهانت‌آمیز به حضرت امام را صادر کرد. جمشید آموزگار می‌گوید: «وقتی عباس مسعودی، مدیرمسؤول اطلاعات نتوانسته بود، داریوش همایون را برای چاپ نکردن مقاله قانع کند، با من تماس گرفت. من موضوع را با شاه در میان گذاشتم ولی اعلی‌حضرت اصرار کردند، مقاله بایستی قبل از مسافرت‌شان به مصر در روزنامه چاپ شود».