چكمه ايتاليايي، ديگر اصل نيست

با نگاهی به دشوارترین کورس سری A در این سال‌ها کمتر کسی می‌تواند منکر شود رقابت قهرمانی در ایتالیا با پایان گرفتن دوران اقتدار بلامنازع اینتر پس از کالچوپولی دوباره رونق گرفته است. اما به‌رغم دست به دست شدن صدر جدول در ماه‌های اخیر بین تیم‌های کم‌ادعاتری مثل لاتزیو و ناپولی که حالا رسما خود را در جمع «4 بزرگ» این فصل جا زده‌اند، به نظر می‌رسد مرشد اسبق یوونتوس لوچانو موجی از شرایط فعلی فوتبال ایتالیا راضی نیست. «فوتبال ایتالیا خیلی چیزها را که موجب جذابیت می‌شده از دست داده‌ است. تیم ملی سمبل این فرضیه است چرا که فوتبال ما در حال سقوط است و دیگر هیچ جوانی در سطح این فوتبال پیدا نمی‌شود.» این را پنجشنبه هفته پیش موجی به رادیو سی‌آرسی گفت. او که دل پری داشت در ادامه حملات را متوجه تیم‌های بزرگ میلان کرد:‌ «ناپولی، اینتر و میلان تیم‌هایی عالی هستند ولی بازیکنانی ندارند که متعلق به تیم ملی (ایتالیا) باشند چون باشگاه‌های میلانی بیشتر بازیکنانشان خارجی هستند و حتی در ناپولی هم حالا دیگر بهترین بازیکنان ایتالیایی نیستند». اما با نگاهی نزدیک‌تر به آمار درخواهیم یافت که درصد بازیکنان خارجی در 6تیم صدر جدول سری A پایین‌تر از آن چیزی است که انتظار داشتیم. اینتر و یووه که هر کدام در یک سر طیف صدرنشینان شش‌گانه قرار دارند تنها کمتر از 40درصد بازیکنانشان خارجی هستند و بس. ما فقط نیمی از داستان را گفته‌ایم چون با سنجیدن چنان ارقامی درباره میلان، ناپولی و لاتزیو روشن می‌شود که جدا از اینکه چه درصدی از کل بازیکنان خارجی هستند اما تقریبا همه نفرات کلیدی آنها خارجی هستند. مثلث ناپولی شامل ادینسون کاوانی، مارک همسیک و اسکیل لاوتزی هر 3 از آن سوی مرزهای ایتالیا آمده‌اند و همینطور مردان کلیدی لاتزیو مثل مائورو زاراته و ارنانس. اما میلان هم که از ایتالیایی‌هایی مثل آلساندرو نستا و آندره‌آ پیرلو در ترکیب 11 نفره‌اش سود می‌برد که در پایان راه بازیگری هستند، هیچ چهره‌ای که بتوان نامش را به آینده فوتبال ایتالیا گره زد، ندارد. پس از چند سال روسونری‌ها با غرور بر صدر جدول سری A تکیه زده‌اند که بخش مهمی از اعتبار این فصل آنها تنها به واسطه زلاتان ابراهیموویچ ستاره جدیدشان به دست آمده است. با نگاهی به میانگین بازیکنان خارجی در 4 لیگ دیگر معتبر اروپا (در کنار سری A) چندان تعجب‌برانگیز نیست که چرا آتزوری دچار همان مشکلاتی شده که مثلا تیم ملی انگلستان برای رونمایی از ستاره‌های آینده دارد. وقتی بازیکنان جوان به ندرت بخت درخشش در سری A را پیدا می‌کنند و برای کسب تجربه به دستجات پایین‌تر فرستاده می‌شوند تنها یک راه برای نجات فوتبال سرزمین چکمه‌ای می‌ماند و آن الگوبرداری از فوتبال اسپانیا در سرمایه‌گذاری وسیع روی جوانان است. ایتالیا در آفریقا‌ی جنوبی 2010 طعم آزاردهنده‌ترین خروج فوری از جام‌جهانی را چشید و در همان حال زیر 21 ساله‌های آتزوری از صعود به مراحل بالاتر رقابت‌های قهرمانی اروپا بازماندند. این چکمه دیوانه فوتبال هرگز اینقدر در ضربه زدن به توپ ناتوان نشان نداده بود و این همان اوضاعی است که موجی از آن به سقوط فوتبال ایتالیا تعبیر می‌کند. باشگاه سابق او یوونتوس، هنوز هم مثل قبل در حال تولید و استفاده از بیشترین حجم بازیکنان بومی در مقایسه با ستارگان خارجی است اما نمی‌توان ادعا کرد که راه‌حلی آسان و فوری وجود دارد برای آنکه در عین پروردن نسلی درخشان از ستاره‌های ایتالیایی بتوان در داخل زمین هم نتایجی درخشان گرفت. اینتر فصل گذشته در همه رقابت‌ها تجربیاتی شیرین داشت اما با تیمی که تقریبا همه آن خارجی بود. تلخ‌تر اینکه نه‌تنها بزرگان کالچو که حالا سایر تیم‌ها هم در جست‌وجوی استعدادهای تازه به هر جایی می‌روند جز تیم‌های پایه‌شان. خود یوونتوس هم ستاره جدیدش میلوش کراسیچ را از صربستان آورده و در عوض استعداد دست‌پرورده خودش در همان پست سباستین جووینچو را به پارما فروخته است. در گذشته که ممنوعیت یا محدودیت واردات بازیکنان خارجی وجود داشت، حرص برای جست‌وجوی استعدادها در فراسوی سرزمین چکمه‌ای رایج نبود اما حالا سری A دچار بد‌ترین رکود خود نسبت به دهه 1970 شده که طی آن نمایندگانش حتی یک بار هم یک جام اروپایی را لمس نکردند. تیم‌ملی ایتالیا در آن دوران از نایب‌قهرمانی جام‌جهانی 1970 تا مقام چهارمی جام 1978 افول کرد اما به هر حال آتزوری در اوج بود. دلیل آن بود که در دهه 1970 باشگاه‌های بزرگ تلفیقی از بهترین ستارگان خارجی و بازیکنان بومی در ترکیب اصلی‌شان داشتند. قانون «تنها 3 بازیکن خارجی» که تا اواخر دهه 1980 برقرار بود باعث سروری کالچوی آتزوری در جهان می‌شد و نسلی از استعدادهای درخشان در یورو 1988 و جام‌جهانی 1990 سربرآوردند، اگرچه ایتالیا نتوانست آن تورنمنت‌ها را فتح کند. خارجی‌ها آمدند تا سری A را ارتقا ببخشند و بین ستارگان ایتالیا رقابت ایجاد کنند اما اگر آنها به همان شکل که لیگ‌برتر انگلستان را به تسخیر خود درآورده‌اند در کالچو هم جایی برای بومی‌ها باقی نگذارند، آینده آتزوری به تیرگی تیم‌ملی انگلستان خواهد بود.

درصد خارجی‌ها در 6 تیم صدرنشین سری A

میلان 43 درصد،‌ ناپولی 42 درصد، لاتزیو 48درصد، اینتر 72 درصد، رم 55 درصد و یوونتوس 30درصد

درصد خارجی‌ها در لیگ‌های معتبر اروپایی

بوندس‌لیگا 49 درصد

لالیگا 39 درصد

لیگ برتر انگلستان 64 درصد

سری A 48 درصد

سری B 18 درصد