پویا جامی:
1- وقت انتقاد است ولی وقت برهکشان نیست. الآن تیم ملی باخته، حذف شده و احتمالا قصه افشین قطبی و تیم ملی ایران هم به پایان خود نزدیک شده، هر چند که شاید روزی روزگاری این 2 دوباره به هم پیوند بخورند. روز گذشته روزنامههای تهران، قطبی را بر سر قدوم مبارک مربی جدید (از ژنرال آبی سابق گرفته تا پروفسور فولادشهری یا مربی خارجی) قربانی کردند، قطبی هم که مثل همه جنتلمنها قربانی خوبی است، نه دست و پا میزند و نه تقلایی از خود بروز میدهد. نه از چند پنالتی گرفته نشده میگوید و نه از بد بازی کردن 2 ستاره تحلیل رفته مقیم اسپانیا و نه از هزار بهانه دیگر که سایر حضرات مربیان داخله ممکن است به آنها متوسل شوند. او همه چیز را به گردن میگیرد و گردنش هم که از هر مو باریکتر است. با این همه باز هم وقت انتقاد است که انتقاد نتیجه علاقه است و تخریب نتیجه تنفر.
2- قصه از کجا شروع شد؟ بعد از 2 بازی آخر مقدماتی جام جهانی که در واقع نمیتوان آنها را جزو دوره قطبی به حساب آورد و بعد از درخشش اسپانیا در جام جهانی، در آستانه بازیهای تدارکاتی با چین و کره جنوبی، قطبی بارها از علاقهاش به «تیکیتاکا» و نحوه بازی اسپانیا و بارسلونا گفت و بعد از برد کره گفت میخواهد تیمش با همان 3-3-4 و همان شیوه بازی کند. قصه از بازی کره (دوستانه) شروع شد و با بازی کره (جام ملتها) هم تمام شد. پرس از یک سوم دفاعی حریف، دوندگی بیامان، 3-3-4 بارسلونایی و تیکیتاکا! چه رویای شیرینی! مساله اینجا بود که ما نه ژابی داشتیم، نه مسی و نه داوید ویا! هرچند انصاریفرد، تیموریان و غلامرضا رضایی داشتیم، ولی خب این کجا و آن کجا؟ باید دید چگونه شد که از تیکیتاکا به کاتناچیو رسیدیم و از گوآردیولا به مورینیو... .
3- امیدواری یا خوشبینی؟ قطبی نتیجه گرفت. تداوم داشت و آرامش. نه مثل زمان پرسپولیس که هیجان را با خود آورده بود که لاجرم همراه بود با تزلزلهای گاه و بیگاه. مردم ناگهان یادشان آمد که چقدر برد خوب است و تکرارش خوبتر، چه قدر برانکو را دوست داشتند و چه قدر دوست دارند بگویند «هی برانکو!!» قطبی بینش حاکم بر فوتبال ملی را عوض کرد. مردم را با تیم ملی آشتی داد و از ترافیک و اهمیت ندادن مردم در بازی با عراق، رسید به خیابانهای خالی و جمعهای مضطرب پای تلویزیون در بازی امارات و کره جنوبی. همه امیدوار بودند و خوشبین ولی زیادیاش هم مضر بود.
4- از قطبی به برانکو، از گوآردیولا به مورینیو! القصه اینکه قطبی میخواست تیمش اسپانیایی بازی کند و چه تلخ که پاشنه آشیلهای این تیم همان 2 نفری بودند که مثلا داشتند در اسپانیا بازی میکردند... . از بحث دور نباید افتاد، تیم ملی 3-3-4 بازی کرد و نتیجه گرفت، میزان دوندگیاش برای نخستین بار به میانگین جهانی نزدیک شد، برنامه داشتن را برای نخستینبار آموخت و تیم بودن و احساسی نبودن را. قطبی
پردهای کشید بر چشم بازیکنان و تماشاگران و بقیه شاهدان تا مدتی فراموش کنند این تیم ایران است، همانی که به عربستان و امارات باخت و به زور از سد تیمهای ضعیف گذشت. اما خوشبختانه یا بدبختانه باید گفت ما نه ابزار اسپانیایی بازی کردن را داشتیم و نه ریسکپذیری آن نوع بازی را که به طور طبیعی جا برای هیچگونه اشتباه نداشت. هرچند بچهها شباهت و شبحی از آن سیستم را با پرسها و دوندگیها و پاسها پیاده کرده بودند و دفاع تیمی را و بستن بازی را (همان کاری که در بازی دوستانه با کره جنوبی انجام دادند). پس به تدریج بعد از بازی با عراق،
کم کم تیم رو به دفاعی بودن رفت، به جای تیکی تاکا به کاتناچیو رسیدیم. با 3 هافبک وسط نسبتا دفاعی بازی کردیم (موتا، کامبیاسو و استانکوویچ در اینتر را به یاد بیاورید) و بازی را بستیم، پرس را در زمین خودی انجام دادیم و به حریف اجازه دادیم به راحتی به یک سوم دفاعیمان نزدیک شود.
5- امان از دست گلامپ! اما باید پشت سر این همه قصه چندین «اما» ردیف کرد. در چنین روشی نخستین اشتباه آخرین اشتباه است و مرگ را رقم میزند. اتفاقی که برای رئال مادرید در ال کلاسیکو چند وقت قبل افتاد. قبل از بازی با کره یک دفعه چندین «گلامپ» اطراف «گالیور» ما را گرفتند! (نمی دانم گلامپ را به یاد دارید یا نه؟ همان که همیشه میگفت «من میدونم؟»، همان که استاد ترس و تضعیف روحیه بود) حتی عادل فردوسیپور هم بعد از بازی امارات، گلامپوار در
جام جم گفت: «بازی آخر مقابل کره جنوبی»! همه مخالفان قطبی، همه روزنامهها و سردبیرها و کارشناسها و کاربلدها و استادها و پروفسورها و دکتر بیژنها در سایه کمین کرده بودند و منتظر یک ذره و یک لحظه لغزش! و نه حمایتی درکار بود و نه روحیه دادنی از سوی رسانهها و اصحاب رسانه و همانها که در خط بالا گفتم. فقط مردم بودند که دل به قطبی و تیمش بسته بودند. ترس هم که برادر مرگ است... . ترسید که با نصرتی و 3 هافبک دفاعی به زمین آمد. ترسید که تک مهاجمش را دقیقه 70 بیرون کشید و به جایش شجاعی ناآماده و دردسرساز را آورد که بعدا نگویند «باخت ولی ستاره لژیونر را بازی نداد» و کلی ترسهای دیگر... . انگار روح برانکو در قطبی حلول کرده بود. همان که برانکو در بازی نیمه نهایی 2004 با چین از خود نشان داده بود. با این همه باز هم «تیکی تاکا»ی «کاتناچیو» شده ما تا نیمه اول وقتهای اضافه نسبتا موفق بود اما با گل دقیقه 106 کره که روی اشتباه کاپیتان ناآماده ما به ثمر رسید، یکباره همان پرده که گفته شده بود از جلوی چشم بازیکن ها، بینندهها و بقیه برداشته شد. دوباره شدیم همان تیم بینظم احساسی بیمنطق بازنده جلوی عربستان... . پرده کنار رفت و حقیقت فوتبال ما دوباره عریان به نمایش درآمد... . حقیقتی که نشان میدهد قطبی با قصه متعارف فوتبال ما فرق دارد، با یک گل بهار نمیشود.
6- حقیقت عریان و تلخ... حالا مجبوریم، باید برگردیم به حقیقت خودمان، رویافروش (نه به آن معنا که حضرات مخالف قطبی گفتند)و رویاسازمان دارد میرود و باید از رویا به حقیقت رجعت کنیم، خواه آن حقیقت نکونام باشد یا شجاعی... خواه آن حقیقت قلعهنویی باشد یا ابراهیمزاده، خواه کفاشیان باشد یا عزیزمحمدی... و خواه... .