پیروزی نجیب میقاتی، کاندیدای 8 مارس بر حریری غربگرا، تحولات سیاسی لبنان را وارد فاز جدیدی کرد. روز گذشته رایزنیهایی که در کاخ بعبدا و با نظارت رئیسجمهور برگزار شده بود، به پیروزی میقاتی رای داد تا این سیاستمدار سنی و کارکشته لبنانی که حمایت حزبالله را پشتسر خود میدید، مامور تشکیل کابینه جدید لبنان شود. میقاتی که در سال 2005 هم به مدت 3 ماه نخستوزیری لبنان را برعهده داشته در فضای سیاسی لبنان به عنوان سیاستمداری میانهرو شناخته میشود. او پیش از این یکی از نمایندگان مردم طرابلس در پارلمان 128 نفری لبنان محسوب میشد. هرچند که احتمالا میقاتی راه سختی را تا تشکیل دولت در پیش خواهد داشت اما پیروزی وی بر حریری غربگرا نشان داد که حزبالله و متحدانش از چنان قدرتی در عرصه سیاسی کشور برخوردارند که میتوانند در پروسهای قانونی سیاستمدارانی را که منافع کشورهای غربی و عربی را بر منافع ملی مرجح میدانند، به انزوا بکشانند.
انتخاب نجیب میقاتی به عنوان نخستوزیر جدید لبنان نشان داد که بهرغم خواسته 14 مارس، سرنوشت لبنان نه در ریاض و واشنگتن که در بیروت تعیین میشود. حتی اختلاف رای نجیب میقاتی با سعد حریری هم قابل توجه بود. نامزد گروه 8مارس متشکل از حزبالله و همپیمانان آن 68 رای نمایندگان را در مقابل 60 رای «سعد حریری» نامزد گروه 14 مارس متشکل از جریان المستقبل و همپیمانان آن کسب کرد. مجلس نمایندگان لبنان 128 نماینده دارد. براین اساس، نجیب میقاتی آرای لازم را برای مامور شدن به منظور تصدی پست نخستوزیری و تشکیل دولت جدید کسب کرد و رسما از سوی «میشل سلیمان» به عنوان نخستوزیر مامور تشکیل دولت لبنان شد.
با رسیدن پست نخستوزیری به حزبالله و متحدانش، قدرت مقاومت هم بیتردید افزایش خواهد یافت. موضوعی که نگرانی واشنگتن را به دنبال داشته است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با ابراز نگرانی درباره اداره کشور لبنان توسط حزبالله ادعا کرد: هرچه نقش حزبالله در دولت لبنان پررنگتر شود، مشکلات بیشتری برای آمریکا به وجود خواهد آمد. به گزارش «بیبیسی»، «فیلیپ کراولی» با ابراز نگرانی از قدرت گرفتن حزبالله و اداره لبنان توسط حزبالله تاکید کرد: هرچه نقش حزبالله در دولت این کشور بیشتر باشد، روابط آمریکا و لبنان با مشکلات بیشتری روبهرو خواهد شد.
وی با تکرار ادعاهای گذشته دولت آمریکا درباره حزبالله، گفت: نظر ما درباره حزبالله بسیار واضح و مشخص است. ما آنها را بهعنوان یک سازمان تروریستی میدانیم و درباره دولتی که توسط حزبالله رهبری شود، نگرانی بزرگی داریم. علاوه بر ایالات متحده، همپیمانان لبنانی آمریکا نیز از این وضع بشدت نگران بودند. پیش از انتخاب میقاتی، جریان 14مارس که از تعیین نماینده خود به عنوان نخستوزیر ناامید شده بود، به تلاش برای تهدید و ایجاد ناامنی در شهرهای مختلف لبنان دست زد. به واقع پذیرش این موضوع که نخستوزیری 14 ماهه سعد حریری که لبنان را به حیاط خلوت آمریکا و سعودیها بدل کرده بود، پایان یافته است، برای حامیان داخلی و خارجی گروه 14مارس بسیار گران است.
به همین خاطر بود که نمایندگان المستقبل خطابههای شدیداللحنی را ایراد کرده و تعدادی از اعضای حزب نیروهای لبنانی نیز روز انتخاب میقاتی به عنوان نخستوزیر را به عنوان روز خشم و غضب لبنانیها در شمال این کشور دانستند، آنها همچنین تجمع بر مزار رفیق حریری، نخستوزیر اسبق لبنان را بعد از انتخاب میقاتی به عنوان نخستوزیر خواستار شده و سعی کردند با ارعاب و تهدید مردم و گروههای سیاسی آخرین تلاشهای خود در ممانعت از نخستوزیری میقاتی را به کار بندند.
اغتشاش حامیان حریری
در برخی مناطقی که از اکثریت هواداران حریری برخوردار است، ناامنیهای پراکندهای گزارش شده است، طرابلس شاهد بروز برخی درگیریها بود و این درگیریها تا پاسی از شب گذشته در بخشهای مختلف این شهر ادامه داشت. هواداران حریری در مناطق تحت نفوذ خود در شهرهای شمالی و بقاع غربی و مرکزی و منطقه الخروب و صیدا و حتی در برخی محلههای بیروت به دنبال ایجاد ناامنی و درگیری هستند، آنها البته سعی دارند این اقدامات را خودجوش(!) قلمداد کنند و مدعی هستند برخی شهروندان در اعتراض به آنچه که «محمد شطح» مشاور حریری آن را تحمیل نخستوزیری با قدرت سلاح خوانده است، به خیابانها ریختهاند. آخرین گزارشها حاکی است که گروهی از هواداران سعد حریری که تاب حذف حریری را در پروسهای قانونی نداشتند، با پشت کردن به قانون به خیابانها ریخته و بیتوجه به هشدار ارتش، سطلهای زباله و لاستیکها را به آتش کشیدند و معابر عمومی را مسدود کردند. گروهی دیگر از طرفداران حریری نیز ساعت 11 دیروز به وقت محلی چهارراه «قب الیاس» را با آتش زدن لاستیک بستند و شعارهایی در حمایت از حریری و علیه گروه 8 مارس متشکل از حزبالله و همپیمانان آن سردادند. ارتش لبنان هم بیکار ننشسته و برای کنترل اوضاع، به گشتزنی با خودرو و پای پیاده در خیابانها و جادهها اقدام کرده است. منطقه خروب نیز شاهد آشوبهای هواداران سعد حریری و جریان المستقبل به ریاست وی بود به گونهای که آنها جاده ارتباطی ناحیه برجا به اتوبان ساحلی را در محل روستای الجیه بستند که درپی آن نیروهای ارتش و نیروهای انتظامی لبنان اوضاع را آرام کرده و جاده را باز کردند. طرفداران حریری همچنین دیروز با آتش زدن لاستیک و سطلهای زباله، اتوبان المدینه الریاضیه به سمت تونل سلیم سلام در بیروت را مسدود کردند.
صدای تیراندازیهایی نیز روز گذشته در منطقه ارتباطی کولا به خیابان الجدید در بیروت شنیده شد. هواداران حریری در ادامه اقدامات تحریکآمیز خود با در دست داشتن تصاویر سعد حریری سوار بر موتوسیکلت و خودروها در خیابانها در حمایت از او شعار میدهند. گروهی دیگر از آنها نیز جاده ساحلی را در منطقه اتوبان الجدید و جاده قدیم با آتشزدن لاستیکها و سنگ بستند و گروهی نیز با تجمع در میدان النور شهر طرابلس، تصاویر سعد حریری را در دست داشته و در شعارهایی خواهان کنارهگیری نجیب میقاتی از نخستوزیری لبنان شدند. مناطق سنینشین لبنان روز گذشته برای دومین روز متوالی صحنه تحرکات گروههای فشار وابسته به سعد حریری بود.
حزبالله و متحدانش در مقابل حرکتهای اعتراضی مخالفان نجیب میقاتی مطابق سنت معمول و عادت مالوفشان سکوت پیشه کردهاند و تنها گروهی از مسیحیان هوادار حزبالله در محله حدث در بیروت پوسترهایی در حمایت از نجیب میقاتی نصب کردهاند.
شاخ و شانه کشیدنهای هواداران غربگرای حریری در شرایطی است که ارتش هشدار داده بشدت با عاملین مخل امنیت برخورد خواهد کرد و تدابیر امنیتی را هم به نحوی محسوس در مناطق مختلف لبنان به اجرا گذاشته است.
مخالفت با دادگاه حریری
طرفداران حریری در شرایطی توهم اکثریت بودن را در سر دارند و به اغتشاش دست زدهاند که بنا بر نظرسنجی یک موسسه معتبر، بیشتر لبنانیها پیگیری روند ترور نخستوزیر اسبق لبنان را از طریق دادگاههای لبنانی این کشور خواستارند و با بینالمللی شدن این مساله داخلی مخالف هستند.
مرکز بینالمللی اطلاعات یک نظرسنجی در زمینه دادگاه حریری در میان شهروندان لبنانی از همه اقوام و طوایف و مناطق مختلف این کشور انجام داده است.
در این نظرسنجی که سوالی درباره موضع این افراد در زمینه دادگاه حریری پرسیده شده، بیش از 45 درصد مردم اعلام کردند خواستار تحقیقات مجدد و انتقال پرونده به یک دادگاه داخلی در لبنان هستند، این در حالی است که 27 درصد از آنها باقی ماندن پرونده در دادگاه حریری را تایید کرده و 28 درصد نیز از پاسخ دادن به این سوال امتناع کردهاند. اما مخالفتها با برگزاری دادگاه بینالمللی ترور حریری هیچ اهمیتی برای سعد حریری و حامیانش ندارد. آنها که به دنبال به اغتشاش کشاندن لبنان هستند از هماکنون اعلام کردهاند، در دولتی که حزبالله رهبری آن را برعهده داشته باشد، شرکت نخواهند کرد. 14 مارس در شرایطی شمشیر را برای حزبالله و متحدانش از رو بسته است که سیدحسن نصرالله در جریان سخنرانی 3 روز قبل خود به نحوی شفاف اعلام کرد که مقاومت به دنبال حذف هیچ گروهی از عرصه سیاسی لبنان نیست. دبیرکل حزبالله لبنان خواستار تشکیل دولت مشارکت ملی با حضور همه جریانها و گروههای سیاسی این کشور شد و گفت: مقاومت خواهان آن است که همه جریانهای سیاسی در دولت جدید مشارکت داشته باشند. سیدحسن نصرالله در سخنرانی یکشنبهشب خود تصریح کرد: «ما واکنش خود را در برابر حکم اولیه که از مضمون آن مطلع و آگاه هستیم و هنوز اعلام نشده، آغاز کردیم و نخستین واکنش ما ساقط کردن این دولت بود که توان حمایت و پشتیبانی از لبنان و رویارویی با بازتابها و آثار ناشی از این حکم و موارد بسیار دیگر را نداشت. همانگونه که دفعه قبل توضیح دادم، سخن گفتن جدی در این باره را به پس از صدور حکم اولیه موکول خواهم کرد و ما به انتظار حکم خواهیم نشست تا اعلام شود و پس از آن سخن آخر و نهایی را در این باره خواهیم گفت.»
اما آخرین اخبار از درگیری هواداران حریری با ارتش لبنان حکایت دارد. درجريان درگيري هواداران سعد حريري و جريان المستقبل و ارتش لبنان در منطقه الناعمه 4 نفر زخمي شدند. هواداران حريري تلاش كردند كه اتوبان منطقه را ببندند كه ارتش وارد عمل شد.
براساس گزارشها، هواداران سعد حريري در منطقه ناعمه مسلح هستند و به خودروهاي مردم در جاده جنوبي تعرض كرده اند. هواداران حريري همچنين به خبرنگاران در شهر صيدا حمله كرده و دوربين يكي از آنها را شكستند. شبه نظامیان وابسته به سمیر جعجع هم در حمایت از حریری وارد این درگیریها شدهاند. مردم شهر طرابلس هم از سعد حريري خواستند تا تعرض و حملات به ساختمانهاي شهرشان را متوقف كند. الجزیره اعلام کرده است که در طرابلس بیش از 20 نفر در جریان درگیریها زخمی شدهاند. اما در شرایطی که طرفداران حریری کشور را به میدان جنگ بدل کرده بودند نجیب میقاتی، نخست وزیر جدید لبنان، از همزیستی و مشارکت گروههای لبنانی سخن گفت. مامور تشكيل كابينه لبنان اعلام كرد كه دليلي براي خروج عدهاي از عرصه سياسي لبنان وجود ندارد و وي به دنبال تشكيل دولتي براي همزيستي مسالمتآميز در لبنان است.
وي با اشاره به اينكه ديدارهاي خود را مانند عرف معمول لبنان با سران گذشته دولت اين كشور انجام خواهد داد، تاكيد كرد: رايزنيها در زمينه تعيين مامور تشكيل دولت، پيروزي يك جريان بر طرف مقابل نبود، بلكه پيروزي فرهنگ محبت بر كينه و كدورت بود.
نصرالله: آمریکا در حفظ سعد حریری در قدرت شکست خورد
سید حسن نصرالله همچنین در سخنرانی دیروز خود که به مناسبت روز اربعین انجام شد، مواضعی در همین راستا اتخاذ کرد. دبيركل حزبالله لبنان با انتقاد از سران 14 مارس (هواداران غرب) و تلاش آنان براي تضعيف مامور جديد اين كشور براي تشكيل دولت، تاكيد كرد: تضعيف دولت جديد لبنان به سود هيچ جريان لبناني نيست.
دبير كل حزبالله لبنان با انتقاد از كساني كه ميقاتي را نامزد حزبالله معرفي ميكنند، گفت: ميقاتي فردي ميانهرو است و براي اين انتخاب شد تا دولت وحدت ملي تشكيل بدهد تا تمام صداها در آن شنيده شود.
نصرالله با انتقاد از سران 14 مارس تاكيد كرد: سران اين جريان در سخنان خود دم از دموكراسي ميزنند ولي زماني كه نامزد آنان براي تشكيل دولت انتخاب نشد، بحث را به ناآرامي در خيابانها كشاندند و نشان دادند كه در عمل به دموكراسي پايبند نيستند. دبيركل حزب الله لبنان در سخنان خود با اشاره به اقدامات مداخله جويانه آمريكا در امور داخلي لبنان گفت: آمريكاييها تلاش زيادي كردند سعدحريري را در مقام خود حفظ كنند. دبيركل حزبالله لبنان در بخش سوم سخنراني خود به اوضاع لبنان اشاره كرده و گفت: بايد در مرحله كنوني لبنان مسوولانه و سنجيده عمل شود، بايد همه مردم و مسوولان دست به دست هم دهند تا لبنان را از مرحله كنوني به سلامتي عبور دهند. وي گفت: ما طرفهاي ديگر را نيز درك ميكنيم، خبرها حاكي از آن است كه برخي به دنبال اغتشاش هستند اما اميدواريم اين اتفاق نيفتد، بسياري از كشورها در روزهاي رايزنيهاي پارلماني تلاش كردند در امور داخلي لبنان مداخله كنند، خبرها حاكي از اين است كه «جو بايدن» معاون رئيسجمهور آمريكا اخيرا با يكي از نمايندگان پارلمان تماس گرفته و از وي خواسته، به حريري راي بدهد، آنها تلاش زيادي كردند تا مطالبات خود را در اين كشور به كرسي بنشانند اما موفق نشدند.