ترانه «Amazing Grace» (آمرزش حیرتانگیز) هنوز هم از جایگاه «کاپ»* معبد آنفیلد، در همانجایی که هواداران دوآتشه لیورپول به آرامی و به احترام «بیل شنکلی» بزرگ زمزمه میکنند شنیده میشود. این همان جایگاهی است که تیفوسیهای بندر لیورپول 90 دقیقه ایستاده لکلکها را تشویق میکنند. البته بعدها ترانه هرگز تنها قدم نخواهی زد «You’ll Never Walk Alone» جای این شعر کلاسیک را گرفت ولی باز هم اگر قرار باشد بدون هیچ توصیفی تاثیرگذارترین مربی کلاسیک فوتبال انگلیس را نام ببریم باید از بیل شنکلی نوشت. حتی بعدها این شعر پایین مجسمه و یاد بود او در آنفیلد نوشته شد... هرگز تنها قدم نخواهی زد. یک شعر کاملا احساسی که هر کسی را تحت تاثیر قرار میدهد. واقعا چه کسی میتواند بیل شنکلی را فراموش کند، مردی که معروفترین جملهاش در فوتبال همه را کاملا مجذوب میکند «بعضی معتقدندفوتبال جزئی از مرگ و زندگی است، این نگرش برای من ناامیدکننده است. به شما اطمینان میدهم که فوتبال خیلی خیلی مهمتر از زندگی است...» اما در اینجا اگر بخواهیم پسرک اهل روستای معدنی گلنباک را توصیف کنیم باید جرات کنیم و بگوییم به قول بیل شنکلی «اگرشما اول شوید، اول هستید. چنانچه دوم شوید هیچ چیز نیستید». بیل در خانوادهای 10 نفره در منطقه ایرشایر در روستای معدنی گلنباک چشم به جهان گشود. وضعیت زندگی در آن دوران دشوار بود اما با این حال شنکلی رؤیای پرورش در زمینهای سبز را در سر داشت. کایر هردی، یکی از بانیان حزب کارگر، از همان منطقه معدنی ایرشایر میآمد اما بیل که هیچگاه بینش سوسیالیسم جامعه انسان دوستانه خود را از دست نداد، فوتبال را با سیاست مخلوط نکرد.
برخاسته از محیط طاقتفرسای معادن زغال
همچون 49 روستایینشین دیگری که در قرن 19 و اوایل قرن 20 زندگی میکردند، شنکلی فوتبالیست شد. فوتبال در گلنباک اکسیر زندگی بود، تکیه گاه روح بخشی از محیط طاقتفرسای معادن زغال سنگ بود. در سال 1932 او با باشگاه کارلایل یونایتد قرارداد امضا کرد و در عرض یکسال تا آنجا پیش رفت که به ورزشگاه دیپ دیل، ورزشگاه خانگی پرستون نورثاند راه یافت. بازی متمایز او در جناحین زمین موجب شد تا برای تیمملی اسکاتلند 7 بار به میدان برود اما با بداقبالی با شروع جنگ جهانی دوم در سال 1939 این روند متوقف شد. با شروع فصل منظم و سازمان یافته لیگ حرفهای در سال
47-1946، شنکلی 33 ساله بود و در دوران آخر بازیگری خود به سر میبرد. او تصمیم گرفت که بزرگترین مربی تاریخ فوتبال شود.
لیور پول... افسانه... شنکلی
با این حال، تی وی ویلیامز در زمان ریاست باشگاه لیورپول، در دسامبر 1959 شنکلی را به عنوان مربی لیورپول انتخاب کرد. بیل در آن زمان 10 سال سابقه مربیگری در تیمهای کوچکتر را داشت. بیل حرفه مربیگری خود را در کارلایل یونایتد، در باشگاهی آغاز کرده بود که 17 سال پیش این شانس را در فوتبال حرفهای به او داده بود. او سپس در باشگاههای منطقه شمال انگلستان دورههایی مربیگری گریمزبی، ورکینگتون و در نهایت هادرزفیلد را بر عهده گرفت. او در هادرزفیلد نخستین شانس بازی را به جوان 16 سالهای به نام دنیس لاو داد. متاسفانه شنکلی نتوانست با اعضای هیات مدیره باشگاههای که کار میکرد کنار بیاید به این دلیل که آنها تعهد و اشتیاق لازم در فوتبال را همچون او نداشتند. این شور و اشتیاق خود شنکلی بود که برای نخستین بار طی مصاحبه او در گزینش پست مربیگری لیورپول در سال 1951 مورد توجه رئیس باشگاه، تی وی ویلیامز قرار گرفت. آن زمان تصور میشد که او مربی چندان بزرگی در حد نام باشگاه نیست و بهگونهای کم تجربه بود اما این بار ویلیامز ذاتا دریافت که شنکلی و لیورپول برای همدیگر ساخته شدهاند. شرح موقعیت باشگاه لیورپول در سال 1959 دشوار است. تیم در لیگ دسته دوی قدیم بازی میکرد، وضعیت نامساعد ورزشگاه آنفیلد و امکانات تمرینی ضعیف و کادر فنی و تیم بسیار بزرگ، چالش بزرگی برای شنکلی بود. او عذر 24 نفر از اعضای کادر فنی را خواست. از خوش شانسی لیورپول و خود بیل، با وجود افرادی همچون باب پیزلی، جو فگن و روبن بنت، لیورپول کادر مربیگری باتجربهای داشت. او قصد نداشت تا این جمع را به هم بزند. اضافه شدن شنکلی به این جمع موجب تسریع حرکت رو به جلوی آنها و جا افتادن موقعیت شغلی و نقش مهم آنها در آینده باشگاه شد. با شروع کند اما سپس بسیار سریع، شنکلی و کادر فنی او لیورپول را دگرگون کردند. کادر مربیگری افسانهای شکل گرفت. تماشاگران و هواداران در آنفیلد متوجه این تغییرات شده بودند. بهطور میانگین بیش از 40 هزار هوادار برای تماشای هر بازی به آنفیلد میآمدند و تیم سریعا به لیگ دسته یک صعود کرد. شنکلی تیم را حول محور 2 بازیکن اسکاتلندی یکی ران یتس و دیگری ایان سنت جان شکل داده بود. لیورپول در فصل 62-1961 با 8 اختلاف امتیاز نسبت به نزدیکترین رقبای خود قهرمان لیگ دسته دو شد و در آن دوران که هر برد 2 امتیاز داشت لیورپول 62 امتیاز کسب کرد و 99 گل به ثمر رساند. با حضور لیورپول در لیگ دسته یک، شکستن قدرت برتر اورتون در شهر نخستین انگیزه شنکلی بود و در فصل 64-1963، اورتون جام قهرمانی لیگ دسته یک را به همشهری خود لیورپول داد و مردان شنکلی برای ششمین بار قهرمان لیگ شدند. نبرد بین لیورپول و اورتون همچون گروههای موسیقی بیتلز و جری و پیس میکرز آغاز شده بود تا نام لیورپول در سطح جهان در اواسط دهه 60 مطرح شود.
ظهور سبک ... پاس ... حرکت
اولین قهرمانی لیورپول در جام حذفی در سال 1965 همزمان با ظهور سبک بازی پاس و حرکت بود که در سطح جهان زبانزد خاص و عام شد. در بحبوحه آن زمان شنکلی با هدایت وقایع در آنفیلد رابطه بسیار خوبی با هواداران برقرار کرد. او کاملا خود را جزو هواداران کاپ میدید و از احساس و نگاه آنها به فوتبال آگاه بود و درک میکرد و غرور تیم موفقی را به آنها ارزانی داشت و طبق معمول همیشه خود و کادر مربیگریش در دسترس بودند. او به تمام کسانی که گوش شنوا داشتند میگفت بازیکنانش با اخلاق سوسیالیستی بازی میکنند. اگر بازیکنی بازی ضعیفی انجام میداد از همبازی او انتظار داشت تا پوشش لازم را بدهد و همچون همکاران کارگر در معادن زغال سنگ همدیگر را یاری دهند. همه در راستای موفقیت تیم گام برمیداشتند. هواداران کاپ این فلسفه ساده را درک کردند.
خاموشی برای همیشه
شهر لیورپول پس از مرگ شنکلی در سپتامبر 1981 در اثر حمله قلبی شوکه شد. دوست خوب او سر مت بازبی آنقدر ناراحت شد که با شنیدن خبر مرگ او نتوانست جواب تلفن را در آن صبح غمگین بدهد. در سالهای پس از استعفای او، هواداران به غلط تصور میکردند که رابطه او با باشگاهی که عاشق آن بود، تیره و تار شده بود. اما هواداران چنین مشکلی را احساس نمیکردند و نشان نمیدادند. در نخستین بازی پس از مرگ او در آنفیلد، پرچم بزرگی در جایگاه کاپ با عنوان «شنکلی برای همیشه زنده است» خودنمایی میکرد.
...........................................................................................................
* این جایگاه در جنوب غربی ورزشگاه قرار دارد و جایگاه پرشورترین هواداران در سراسر دنیاست . نام کاپ از کوههای Spion kop واقع در آفریقایجنوبی گرفته شده است که ارتش انگلستان در آنجا تلفات سنگینی را در جنگ بوئر دوم داد به همین خاطر بسیاری از تیمهای انگلیسی جایگاهی به نام kop در ورزشگاههای خود به یاد کشتهشدگان آن جنگ به وجود آوردند مانند بلکپول، شفیلد یونایتد، ولور همپتون و... که از بین آنها جایگاه kop در ورزشگاه آنفیلد مشهورتر است.