بخش هشتم:
قیام 19 دی، گرچه بشدت سرکوب شد اما نقطه عطف نهضت اسلامی به شمار می‌رود. پس از رخداد 19 دی، چهلم‌های پی در پی تا پیروزی انقلاب اسلامی به راه افتاد و همین اربعین‌ها، ضمن آنکه انقلاب را فراگیر و امواج آن را کوبنده کرد، در نهایت رژیم پهلوی را به نابودی کشاند.
29 بهمن 56؛ تبریز
مردم تبریز، شنبه 29 بهمن اربعین شهدای 19 دی قم را برگزار کردند. دعوت برگزاری مراسم چهلم شهدای قم توسط مرحوم شهید آیت‌الله سیدعلی قاضی‌طباطبایی(رض) انجام شد. مردم ساعت 10 صبح برای شرکت در مراسم قصد ورود به مسجد «میرزا‌‌آقایوسف مجتهد» که محل برگزاری آیین چهلم بود را داشتند که با ممانعت سرگرد حق‌شناس، رئیس کلانتری بازار تبریز روبه‌رو شدند. در این بین سرگرد حق‌شناس ضمن شکستن حرمت مسجد، الفاظ رکیکی در آن مکان مقدس به کار برد و اعلامیه چهلم شهدای قم را نیز پاره کرد که با اعتراض جوانی به نام «محمد تجلا» روبه‌رو شد. تجلا به سوی حق‌شناس، آجری پرت کرد و حق‌شناس نیز وی را بلافاصله با شلیک گلوله به شهادت رساند. با ریخته شدن خون آن جوان، تبریز یکسره شور شد و مردم انقلابی تبریز به تمام مشروب‌فروشی‌ها، مراکز فساد و فحشا، سینماها و قمارخانه‌های این شهرستان یورش برده و اقدام به تخریب و آتش زدن این مکان‌های ارتکاب حرام کردند.
مردم غیور تبریز همچنین به اقامتگاه مستشاران آمریکایی در این شهر که تبدیل به محل فسق و فجور و خوشگذرانی آنها شده بود، حمله‌ور شدند.
وقتی ساواک تبریز حتی با همکاری ماموران ضدشورش و نیروهای پلیس آذربایجان، موفق به مهار مردم نشد، دست به دامان استان‌های اطراف شد و چندین کامیون حامل نیروهای ضدشورش وارد تبریز شدند. با رسیدن خبر قیام مردم تبریز به تهران، محمدرضا‌شاه، شخصا دستور سرکوب بی‌ملاحظه و شدید مردم را صادر کرد و ضمن اعلام حکومت نظامی، ساواک را مامور قتل‌عام بی‌رحمانه معترضان کرد. طبق آمار ارائه‌شده، تعداد شهدای قیام 29 بهمن تبریز حدود 4 برابر زخمی‌ها بود یعنی رژیم حتی به مجروح کردن و از پا انداختن معترضان نیز اکتفا نمی‌کرد و آنها را با رگبار مسلسل می‌کشت. 400 نفر در حمله مغول‌وار رژیم شاه، شهید و 125 نفر مجروح شدند که آماری خیره‌کننده است. در پی کشتار قم و تبریز که خوی وحشی رژیم پهلوی را بیش از پیش نمایان کرد، حضرت امام ضمن اعلام عزای عمومی، عید سال 1357 هجری خورشیدی را تحریم فرمودند.
مردم یزد، 8 فروردین 57، اربعین 400 شهید 29 بهمن تبریز را برگزار کردند. 9 فروردین نیز مردم این شهرستان مراسم بزرگداشت دیگری برگزار کردند و پس از آن با هجوم به مراکز فساد و فحشا اقدام به تخریب آنها کردند. 10 فروردین نیز مردم به دعوت مرحوم شهید آیت‌الله شیخ‌محمد صدوقی(رض) شهر یزد را تعطیل کرده و پس از سخنرانی ایشان، تظاهرات دیگری به راه انداختند که با حمله ساواک یزد، به خاک و خون کشیده شد.
10 فروردین، در شهرهای اهواز و جهرم نیز چهلم شهدای تبریز برگزار شد که با هجوم ماموران رژیم تعدادی نیز در این دو شهرستان شهید شدند.
19 اردیبهشت 57، اربعین شهدای یزد، اهواز و جهرم در 21 شهر کشور برگزار شد و این چهلم‌ها تا پیروزی انقلاب اسلامی ادامه یافت و جزو حرکت‌های بسیار موثر نهضت اسلامی و عامل سست‌تر شدن پایه‌های رژیم محمدرضا بود.
بدین ترتیب، اقدام ابلهانه داریوش همایون، کاملا عکس آن چیزی که رژیم می‌خواست، نتیجه داد و نهضت اسلامی با خون‌های پاک شهدای قم، جانی دوباره گرفت و تا هدم کامل رژیم پهلوی و تمام مظاهر آن ادامه یافت.