بررسی سالانه «رصدخانه بازیکنان حرفهای فوتبال اروپا» نشان میدهد تجارت بازیکنان خارجی یکی از مهمترین ویژگیهای فوتبال اروپاست و حضور بازیکنان خارجی، شاخصی است که تفاوت سطح اقتصادی و ورزشی لیگهای مهم این قاره را روشن میکند.
مثلا بازیکنان آمریکایلاتین که بیشترین میزان بازیکنان خارجی شاغل در اروپا را تشکیل میدهند بیشتر در لیگهای بزرگ و مهم تر حضور دارند و شمار آنها در لیگهای کوچکتر یا دستههای پایینتر کاهش قابل ملاحظهای دارد. از نظر درصد بازیکنان درجه یک بینالمللی، لیگ برتر انگلستان در اروپا پیشتاز است و آلمان و ایتالیا با فاصلهای قابل توجه دوم و سوم هستند.
به علاوه لیگ برتر بعد از قبرس بیشترین تعداد بازیکن خارجی را دارد و میزان آن نزدیک به 60 درصد (4/58) است و تاتنهام با 22 بازیکن خارجی که در این تیم حضور فعال دارند سرآمد همه تیمهای اروپایی است. لیگ پرتغال با فاصلهای اندک سوم است. جالب آنکه پرتغال از نظر خرید بازیکن از برزیل در اروپا اول است. رصدخانه بازیکنان حرفهای در شروع فصل بر اساس محاسبات آماری، برنده لیگهای معتبر اروپایی را پیشبینی میکند و در این فصل منچستریونایتد، بارسلونا، اینترمیلان، بایرنمونیخ و لیل را شانس اول قهرمانی دانسته است.
در این جدول، سری A ایتالیا نهم، بوندسلیگا دهم، لیگ هلند (اردیفیسی) و لالیگا یعنی لیگهای فینالیستهای جامجهانی دوازدهم و سیزدهم هستند. از میان 5 لیگ معتبر اروپایی فقط لوشامپیونا کمتر از میانگین اروپا بازیکن خارجی میخرد و بیشتر بازیکن میفروشد. فرانسه دومین کشور صادرکننده بازیکن به دیگر کشورهای اروپایی بعد از برزیل است.
5 لیگ معتبر اروپا عبارتند از: لیگ برتر انگلستان، سری A ایتالیا، لالیگای اسپانیا، بوندسلیگای آلمان و لوشامپیوناي فرانسه.
صادرکنندگان اصلی
تعجبی ندارد که برزیل با فاصلهای زیاد از همه جلوتر باشد. بعد از برزیل، فرانسه قرار دارد و آلمان، اسپانیا و انگلیس دهم، یازدهم و دوازدهم هستند و ایتالیا حتی در بین 20 کشور اول هم نیست. بعد از فرانسه، آرژانتین سومین کشور صادرکننده بازیکن به اروپاست و صربستان و پرتغال ردههای بعدی را دارند. از کشورهای آفریقایی هم نیجریه بیش از بقیه به بازار اروپا نزدیک است. این بررسی نشان میدهد در 2 سال گذشته باشگاههای اروپایی تمایل بیشتری به استخدام بازیکنان برزیلی نشان دادهاند و از بین 5 لیگ معتبر اروپایی، سری A بیشتر به مذاق برزیلیها خوش میآید. اما نکته جالب شاید این باشد که در این مدت علاقه به خرید بازیکنان اسپانیایی و هلندی رشد داشته که شاید دلیلش حضور این 2 کشور در فینال جامجهانی باشد.
لیگهای معتبر به طور سنتی بازیکنان کشورهای خاص را بیشتر میپسندند. در سری A بازیکنان آرژانتینی، از همه بیشترند و بعد نوبت به برزیلیها و فرانسویها میرسد. در بوندسلیگا برزیلیها بیشترند و بعد فرانسویها. بازیکنان آمریکای لاتین که بیشترین میزان بازیکنان خارجی شاغل در اروپا را تشکیل میدهند بیشتر در لیگهای بزرگ و مهمتر حضور دارند و شمار آنها در لیگهای کوچکتر یا دستههای پایینتر کاهش قابل ملاحظهای دارد. در لیگ برتر بیشتر بازیکنان خارجی از فرانسه میآیند و سپس از جمهوری ایرلند و اسکاتلند. در لوشامپیونا برزیلیها بیشترند و آرژانتین و ساحل عاج در ردههای بعدی هستند و در لالیگا آرژانتینیها بیشترین حضور را دارند و بعد نوبت به برزیلیها و فرانسویها میرسد. از نظر مدت زمانی که بازیکنان در یک باشگاه میمانند سوئد عنوان باثباتترین کشور را گرفته که به طور متوسط هر بازیکن بیش از 3 سال در یک باشگاه میماند.
اسپانیا و آلمان با فاصلهای کم پشت سر سوئد هستند. با این حال روند کلی در اروپا این است که بازیکنان بیشتر از قبل به دیگر کشورهای اروپایی بروند و کمتر از قبل در باشگاه ماندگار باشند. از این نظر منچستریونایتد در اروپا از همه پیش است و بازیکنان بیشتر از هر باشگاه اروپایی در این تیم میمانند. این مدت به طور متوسط نزدیک به 6 سال است. این تحقیق بازیکنان حرفهای شاغل در اروپا را از نظر سن و قد هم ارزیابی کرده است.
اینجا هم دوباره نام قبرس دیده میشود. لیگ قبرس واقعا لیگ جالبی است، مسنترین لیگ اروپاست، بیشتر از 70 درصد بازیکنان آن خارجی و از برزیل هستند. این کشور بیشتر از هر کشوری در سال گذشته بازیکن خریده است که اکثر آنها برزیلی هستند. فوتبال قبرس از نظر تجار غنی است و از نظر فنی فقیر.
بعد از لیگ قبرس، سری A دومین لیگ مسن اروپاست که متوسط سن در آن27/29 سال است. اینتر میلان با متوسط سن 61/29 سال در اروپا سرآمد است. این شاید یکی از دلایل نزول اینتر در این فصل باشد.
بازیکنان فوتبال در آلمان پس از جمهوری چک بلندقدترینها در اروپا هستند. در جدول قد، اسپانیا و فرانسه در ته جدول هستند و بارسلونا با متوسط 38/177 سانتیمتر کوتاهقدترین تیم اروپاست. اختلاف قد بین لیگهای بالا و پایین جدول به بیش از 3 سانتیمتر میرسد. رصدخانه بازیکنان حرفهای در شروع فصل بر اساس محاسبات آماری، برنده لیگهای معتبر اروپایی را پیشبینی میکند و در این فصل منچستریونایتد، بارسلونا، اینترمیلان، بایرنمونیخ و لیل را شانس اول قهرمانی دانسته است. این رصدخانه میگوید با وجود اینکه اینترمیلان و بایرنمونیخ تا به حال در حد انتظار نبودهاند اما در نیمه دوم فصل عملکردشان بهتر خواهد شد و 3 تیم دیگر هم روند خوب خود را ادامه خواهند داد.
از حدود 5 سال پیش 3 موسسه تحقیقاتی وابسته به دانشگاههای نوشاتل و لوزان در سوییس و دانشگاه فرانسکنته در فرانسه، یک گروه پژوهشی تشکیل دادهاند که رصدخانه بازیکنان حرفهای فوتبال اروپا نام گرفته است. این موسسه ویژگیهای جمعیتی، نحوه پرورش و نقل و انتقال بازیکنان فوتبال اروپا را از نظر آماری بررسی و مقایسه میکند و نتایج آن را هر سال در 2 گزارش منتشر میکند. گزارش سال 2011 این رصدخانه که مقر آن در نوشاتل سوییس است به تازگی منتشر شده.