باربد بهراد:
انتقاد از سرمربی سابق؛ این رسم نامرسوم و ناشایستی است که در ورزش ما ریشه دوانده و قطورتر از همه جا در بدنه فوتبال. بحث بر سر خروج افشین قطبی است، مردی که در اکثر اوقات بیشتر اهل عمل بود تا واكنش، برخلاف خیلی از همسلفانش که گاهی اوقات در مقام واكنش چنان گرد و خاکی به پا میکنند كه تا مدتها سوژه یک رسانهها میشوند. افشین قطبی همانطور که قابل پیشبینی بود و همه مسؤولان رده بالای فوتبال، منهای علی کفاشیان برای خروجش از ایران لحظه شماری میکردند طبق قراردادی از پیش تعیین شده به لیگی رفت که تا به حال، پای هیچ مربی ایرانی ای حتی در کسوت آنالیزور(!) به آنجا نرسیده و احتمال میرود دستکم تا چند دهه (شایدم سده) این رکورد پابرجا باقی بماند. البته فارغ از حضور قطبی در جی لیگ ژاپن که در ادامه به آن خواهیم رسید باید توجه کنیم منتقدان امروز قطبی چه کسانی هستند و نیت واقعی آنها از باب این انتقادات در چیست. در ابتدا ذکر شود در این نوشته «نیت صرف» حمایت از قطبی وجود ندارد اما در جامعهای که تقوا در آن فضیلت است و مهمتر از همه اکثر مردم سعی دارند خود را مبادی به آداب نشان دهند، غیبت ولو در لباس انتقاد فنی، وجه قابل قبولی ندارد اما درست در همین مجموعه صحبتهایی درباره سرمربی سابق تیمملی دیده و شنیده میشود که خالی از هر نوع تقوا و آدابی است. در اینجا شخصیت حقیقی قطبی در اولویت دوم نسبت به جایگاه حقوقی سابق او قرار دارد. فارغ از اینکه قطبی «که بود» و «چه کرد» باید شأن جایگاه او را لحاظ کرد. مقام سرمربی تیم ملی فوتبال که در وقت مسابقات برون مرزی جایگاه شاگردانش را تا «سربازان وطن» بالا میبریم قطعا بالاتر از آن است که با ادبیاتی «نازل» و «کوچهبازاری» به بوته نقد کشیده شود. اینکه قطبی فوتبالی تدافعی را برای حفظ نتیجه دوست داشت و در اشتباهی نابخشودنی برابر کرهجنوبی با 3 هافبک دفاعی وارد زمین مسابقه شد یک واقعیت است و دربارهاش میتوان دهها مصاحبه کرد، صدها تحلیل نوشت و هزاران بار نقدش کرد اما آنچه هماینک در بطن و حاشیه فوتبال ما جریان دارد نوعی «بداخلاقی» پرخاشگرانه است که ریشهاش در خصومتهای شخصی دیده میشود تا دلسوزی وطندوستانه. همکاران همقطاری داریم که سردترین روزهای کاریشان به زمانی مربوط میشد که قطبی 3 بازی نخستش را برابر عراق، کرهشمالی و امارات با پیروزی پشت سر گذاشته بود و بهار زمانی برای آنها تجلی پیدا کرد که در برابر کرهجنوبی باختیم. به محض حذف شدن و کنار رفتن از جام، چهره آنها همان غم تصنعیای را داشت که اندرونینشینان مجموعه «قهوه تلخ» در سکانس به دنیا آمدن فرزند مؤنث «قبله عالم» به خود میگرفتند؛ عروسی در درون و عزاداری در ظاهر.
یکی از همان همکاران ما در یادداشتهای جهتدار و تقریبا بانمکش، همواره از نتایج تیمملی در آخرین دوره جام ملتها که دیشب با قهرمانی ژاپن پایان یافت، بهعنوان «فاجعه دوحه» یاد میکند! 3 پیروزی و یک باخت و حذف شدن در مرحلهای که پیش از این بارها در آن باختهایم، زمانی هم خانواده فاجعه میشود که جوهر قلم به فرمان کینه روی کاغذ جاری است نه واقعیت و منطق.
از نیشتر تاج تا شمشیر فتحاللهزاده و مظلومی
نائب رئیس اول فدراسیون فوتبال خیلی پیشتر از اینها مخالفت خود را با حضور افشین قطبی در مسند سرمربیگری تیمملی فوتبال ایران علنی کرده بود. درست همان روزهایی که تاج قبل از جام ملتها با مربیان خارجی بویژه ترکتبار، مذاکره میکرد میشد این مخالفت را از همه زوایا رویت کرد البته او هرگز سعی نکرد رابطهاش با قطبی را خوب جلوه دهد، برخلاف سرپرست فعلی آبیهای پایتخت که سرمربی سابق تیمملی همین 2 روز قبل واقعیت جالبی را درباره رابطهاش به او رسانهای کرد. قطبی در مصاحبهای کوتاه از قول مدیر برنامههایش گفت؛ همین آقای فتحاللهزاده که اینک در غیاب من میگوید دل گربه هم نداشتم در یک مراسم پیش من آمد و مدعی شد از حامیان سفت و سخت من برای ادامه حضورم در تیمملی ایران است. سوای فتحاللهزاده، مهدی تاج هم جمعه شب میهمان برنامه رادیویی
2-4-4 بود و صراحتا به مجری جوان رادیو جوان گفت مخالف حضور قطبی در تیمملی ایران بودم. البته جای شکرش باقیست که تاج برخلاف پرویز مظلومی ملاحظه سمت سابق قطبی را کرد و شأن سرمربی تیمملی را با ادبیات خارج از عرف زیر سوال نبرد. سرمربی استقلال هفته گذشته در مصاحبهای به قطبی هجوم برد و گفت ایشان تیمملی را حذف کردهاند و حالا ما باید پاسخگوی سوالات پرتعداد مردم باشیم. البته مشخص نیست این مردم چه کسانی هستند که عوض وضعیت فعلی استقلال از سرمربی این تیم علل حذف تیمملی را میپرسند! مظلومی در ادامه صحبتهای جهتدارش که بهخوبی رگههای حسد در آن رصد میشد گفت؛ اگر قطبی با شیمیزو قهرمان شود من مربیگری را کنار میگذارم. البته قطعا شانس قهرمان شدن قطبی در ژاپن کمتر از احتمال حضور امثال مظلومی در بهترین لیگ آسیا حتی بهعنوان آنالیزور ویدئویی نخواهد بود.
بازیکنان پشت خط مانده
بعد از جبههگیری مدیران و مربیان مختلف که نمونههای ذکر شده در سطور بالا تنها بخش کوچکی از آنها بود، بازیکنان دیگری هم بودند علیه قطبی صحبت کردند و در این بین شاید عجیبترین حرفها برای حسین کعبی باشد، همویی که دور ماندنش از تیمملی را تنها به بدسلیقگی قطبی منوط میداند تا افت فاحش خودش در استیلآذین نگونبخت. کعبی که این روزها در تیم خودش هم ثابت نیست درباره دور ماندنش از تیمملی میگوید: «افشین قطبی و برخی از خبرنگاران از من خواستند که برای دعوت به تیمملی باید به آنها پول بدهم. افشین قطبی بازوبند کاپیتانی را از من گرفت و میخواست آن را به آندرانیک تیموریان بدهد به این دلیل که حسین کعبی در تیمملی حامی نداشت. شاید آندرانیک بهتر از هر کس دیگری بداند من راجع به چی صحبت میکنم». کعبی ادامه میدهد: « قطبی در مراسم ختم پدرم به من گفت برای اینکه روی خبرنگاران را کم کنم تو را به تیمملی دعوت خواهم کرد اما در لیست بعدی هیچ نامی از من نبود. بعد از آن پیشنهادات زیادی به من شد اما من گفتم که اشتباه گرفتهاند و من با 93 بازی ملی به کسی باج نمیدهم». این بازیکن در پایان با اشاره به اینکه میتواند نام خبرنگار مذکور را مطرح کند، میگوید: «از آقای شریفی خواستم تا من را با آقای قطبی رودررو کند اما این کار را انجام نداد. همچنین به او گفتم میتوانم نام آن خبرنگار را به او بگویم اما ایشان اصلا پیگیری نکرده و فقط من را جریمه کردند. به هر حال مربیان سیاهباز همانند قطبی به درد فوتبال ما میخورند. تیمی که نه جامجهانی رفت و نه در جام ملتها چیزی شد و همین طوری لنگ در هوا مانده!» این واو به واو حرفهای کعبی در یک برنامه رادیویی بود. سوای او مهرداد اولادی دیگر بازیکن خط خورده از اردوی تیمملی در جملهای جالب گفت: «قطبي اصلا تمرکزش روي تيم ملي ما نبود. وقتي در آستانه برگزاري مسابقه مهمي مثل جام ملتها با يک تيم قرارداد ميبندد نشاندهنده اين است که اصلا تيم ملي برايش اهميتي نداشته است. او مقصر صددرصد حذف تيم ملي کشورمان است». البته مهرداد اولادی نمیداند که در دنیای فوتبال خروج اینچنینی پس از یک تورنمنت به هیچ عنوان غیر حرفهای نیست همانطور که قبل از یورو 2008 و قهرمانی اسپانیا در این جام آراگونس با فنرباغچه قرارداد بست و فانباستن همینگونه به آژاکس رفت.
تکمله
: کارنامه قطبی مشخص است او فاجعه نیافرید (مثل همان کاری که دایی با تیمملی برابر عربستان در تهران خلق کرد) اما آنچنان هم شاهکار نکرد که خروجش از تیمملی کسی را ناراحت کند. با توجه به فوتبال ذاتا نتیجهگرایانه قطبی میتوان از خروج او شادمان بود و او را از این باب نقد کرد اما عقدهگشایی آنهایی که با جملاتی سخیف، قطبی و جایگاه سابق او را میکوبانند بیشتر برهم زننده اخلاق در فوتبالی است که همین 2 روز قبل یکی از بازیکنانش برترین ورزشکار جوانمرد جهان شد. اگرچه صید این عنوان برای حاشیهدوستان فوتبال ما به اندازه مصاحبههای مظلومی و کعبی و اولادی جذاب نبود!