اصغر توسلی، کارگردان نام‌آشنای تلویزیون در سال‌های نه‌چندان دور است. کارگردانی که با سریال‌های «روزگار جوانی» و «دختران» به شهرت رسید و پس از سال‌ها دوری از تلویزیون دوباره به عرصه مجموعه‌سازی بازگشته است. جالب اینکه سوژه انتخابی او برای مجموعه تازه‌اش به نوعی راه رفتن بر خطوط قرمز و نمایش برخی تابوها و ناهنجاری‌های اجتماعی است؛ سوژه‌ای که شاید جنجالی‌تر از دیگر سریال‌ها و فیلم‌های قبلی این کارگردان باشد. این‌بار توسلی با مجموعه «با من حرف بزن» دنیای جنایتکاران، دلایل آنها برای ارتکاب جنایت، پیش‌زمینه و پس‌زمینه‌های وقوع و تاثیر آن بر محیط و اطرافیان را به تصویر درخواهد آورد و این اتفاقی است که تاکنون در سیما کمتر شاهد آن بوده‌ایم.
سریال «روزگار جوانی» در تلویزیون یک اتفاق بود که هم دغدغه اجتماعی داشت و هم دغدغه جذب مخاطب که بعدها در مجموعه‌های دیگری هم تکرار شد. توفیق آن مجموعه را در چه می‌دانید؟
استقبال مخاطبان از مجموعه «روزگار جوانی» به دلیل نو و بکر بودن موضوع آن بود؛ موضوعی که بعدها در سریال‌هایی چون «داستان یک شهر» و «خط قرمز» هم تکرار شد. حتی در مجموعه «دختران» خودمان هم تکرار کردیم. قبل از آن محبوب‌ترین کارها، مجموعه‌های خانوادگی مانند «همسران» و «خانه سبز» بود. در آن سال طبق آمار جمعیت جوان کشور بیش از میانسالان بود اما محور و موضوعات تلویزیونی بیشتر پدر و مادرها بودند. برای همین هم تصمیم گرفتیم مجموعه‌ای برای گروه سنی 18 تا 25 سال کار کنیم و روزگار جوانی حاصل این تصمیم بود. جالب اینکه پدر و مادرها هم جذب این مجموعه شدند و استقبال کردند چون به هر حال در هر خانواده یک جوان وجود داشت.
میل شما به نوگرایی را هم در سوژه کارهایتان و هم در انتخاب بازیگرانتان می‌توان دید، چگونه به این انتخاب‌ها رسیدید؟
وقتی یک موضوع انتخاب، نوشته و تبدیل به سناریو می‌شود، آدم‌های آن نیز انتخاب می‌شوند و من هیچوقت به دنبال اسم بازیگر نبوده‌ام، به دنبال اینکه خیلی زیبا باشد یا توانایی خاصی داشته باشد هم نبودم. به دنبال آدم‌هایی می‌گردم که به درد نقش قصه‌ام بخورند و وقتی بازیگر و نقش بر هم منطبق می‌شوند، آنقدر خوب باشند که ضایعات و دورریز نداشته باشند. بیننده باید کاراکتر را با بازی بازیگر بپذیرد و مال آن نقش باشند. در همین مجموعه هم حداقل 5 بازیگر ثابت داریم که معتقدم مال همین نقش‌ها هستند و می‌توان از آنها جواب گرفت.
برسیم به کار جدید که مثل کارهای قبل حول محور کارهای اجتماعی و اتفاقات اجتماعی است. شما هیچوقت به دنبال کارهای تجاری نرفتید،آیا جذب مخاطب بیشتر برایتان مهم نیست؟
هم جذب مخاطب و هم دغدغه‌های اجتماعی هر دو برای من مهم هستند زیرا اگر یک موضوع نیاز اجتماع باشد و مطرح کنم ولی مخاطب نداشته باشد درست نیست. عکس آن هم فایده‌ای ندارد. زمانی طرح یک دغدغه مفید است که بیننده داشته باشد و از همه جهت مورد پسند بیننده باشد. حرف شنیدنی باید شنیده شود. بعد از 4 الی 5 سالی که نبودم سعی کردم این‌بار هم مانند روزگار جوانی سراغ آمار، ارقام و نیازهای این زمانی بروم. این کار را هم کردم و متاسفانه دیدم این روزها بیشترین نگرانی و معضلات، مشکلات خانوادگی است. دادگاه‌ها و مجتمع‌های قضایی بیشترین مراجعان را دارند. امروزه با تحقیق به این موضوع رسیدیم که این سوژه (معضلات خانوداگی) بیشترین اهمیت را دارد و بیشترین نیاز جامعه است و می‌تواند تاثیرگذارتر از موضوعات دیگر باشد. «با من حرف بزن» را با این بهانه و کنکاش پیگیری کردیم و واقعا هم سخت بود بویژه قبل از نگارش آن ما در حدود 500 پرونده قضایی و 300 پرونده جنایی را بازخوانی کردیم و روی چند تا از آنها برای کار کردن هم‌عقیده شدیم و بالاخره با کمک نویسندگان و محققان 26 اپیزود را بر اساس 26 پرونده که شاید موضوع مشترک نزدیک به 2600 پرونده بود، نوشتیم. این 26 داستان گستردگی زیادی را در جامعه دارند و مشابه این داستان‌ها را شاید در خانواده‌های بسیاری پیدا کنیم.
آیا مسؤولان شبکه با این قضیه همراه بودند؟ نشان دادن خطوط قرمز در معضلات اجتماعی برای آنها مشکلی نداشت؟
نه، خوشبختانه به‌راحتی پذیرفته شد و مدیریت جدید شبکه و تلویزیون بسیار همراه بودند و دید آنها به این قضیه آنگونه نیست که برخی می‌پندارند. ساده‌تر بگویم ما یک معضل، ناهنجاری، قصه تلخ و جنایت را بازگویی می‌کنیم اما به آرامی و با منطق مثلا در یک قتل 3 نفر با چاقو تکه‌تکه شدند و هرکدام دست‌ها، پاها و گوش‌هایشان بریده شده ولی ما این را به بیننده نشان نمی‌دهیم چون تلخ و بد است و به‌جای آن یک تکه پارچه سفید روی جنازه می‌اندازیم و یک لکه قرمز روی آن ایجاد می‌کنیم و می‌گوییم زیر این لکه یک اتفاق بد و زشت افتاده، بیایید با هم این اتفاق بد را پاک کنیم. ما همه این بدی‌ها را نشان می‌دهیم، همه را مطرح می‌کنیم اما با آرامش. اعتقاد دارم در پایان هر اپیزود بیننده در فکر فرومی‌رود که چگونه این اتفاق افتاد و چگونه می‌شد اگر این اتفاق نمی‌افتاد. این را دوست دارم.
اینکه شما وارد بازنویسی و بازسازی 500 پرونده قتل، جنایت، آدمکشی و آدم‌ربایی شده‌اید، چه تاثیری در روحیه شما و گروهتان داشت؟
تعدادی از بچه‌های گروه که به علت نوع کار با رقم‌های مالی اندک هم کار می‌کنند، مخلصانه و از سر دوستی، جانفشانی می‌کنند تا کار به بهترین نحو انجام شود. آنها این سختی را شناختند و فهمیدند و با این نگاه، سخت کار می‌کنند ولی لبخند می‌زنند چون می‌دانند شاید با نمایش این کارها یک خانواده یا چند نفر را از مرحله سقوط و خطر نجات دهند و این خوب است.
در انتخاب بازیگر چگونه عمل کردید چون هر قسمت بازیگر مخصوص به خود را دارد.
هر قسمت 4 یا5 نفر بازیگر اصلی دارد که پرونده‌ها را بررسی می‌کنند، در 26 قصه بیش از 100 بازیگر دیگر هم داریم که آدم‌های این پرونده‌ها را بازی می‌کنند. از بیش از 500 بازیگر تست گرفتیم. از بچه‌های رادیو یا بچه‌هایی که کار صدا و تئاتر و بازیگری کرده بودند یا فارغ‌‌التحصیلان آموزشگاه‌ها بوده‌اند. از این تعداد 30 الی 36 نفر نقش‌های اصلی را بازی می‌کنند ولی این آرشیو تست بسیار قوی از بقیه بچه‌هایی که انتخاب نشده‌اند هم وجود دارد که برای کارهای آینده‌مان بسیار مثمرثمر خواهد بود.
انتخاب برخی بازیگران به‌گونه‌ای بوده که خودشان در زندگی واقعی داستان نقشی را که قرار است ایفا کنند از نزدیک تجربه کرده بودند؛ این اتفاقی بوده یا خیر؟
از 26 داستانی که کار کرده‌ایم شاید نیمی از آنها برای آشنایان، دوستان و اقوام من هم اتفاق افتاده است و به عینه دیده‌ام. این نقش‌ها همه بسیار قابل لمس هستند و بازیگر خوب می‌تواند آن را بفهمد و انتقال دهد. اما گذشته از واقعیت این نکته‌ای که به آن اشاره کردید کمی عجیب بود. از بین چندین نفری که انتخاب شدند، کسانی بودند که خوب و خوب‌تر از بقیه با نقش‌شان ارتباط برقرار می‌کردند و مثلا هر دفعه سر تمرین سر فلان سکانس مشخص، اشک می‌ریختند و ارتباط خاصی با نقش داشتند. زمانی که با آنها صحبت می‌کردم متوجه می‌شدم همین جریان برای خودشان هم اتفاق افتاده و این برای من در کنار اینکه ناراحت‌کننده بود، امیدوارکننده هم بود چون کسی را که از بین این همه آدم انتخاب کرده‌ام، همانی است که باید باشد. از این توانایی و حسی که خدا به من داده بسیار شاکرم و این بیشتر اتفاق بود تا تصمیم قبلی.
باتوجه به سابقه کارهای قبلی که داشته‌اید فکر می‌کنید چند نفر از بازیگران تازه‌کار این مجموعه آینده روشنی دارند و امکان دارد در آینده سوپراستار خوبی شوند؟
این پیش‌بینی را دوست ندارم اما همه این بچه‌ها استعداد دارند و می‌توانند آینده روشنی در این زمینه داشته باشند و حتی سوپراستار خوبی باشند. در کار بازیگری فقط خوب بازی کردن مهم نیست و اخلاق بازیگری و رفتارهای خوب داشتن هم مهم است. معتقدم اگر هر کدام از این بازیگران مجموعه من سوپراستار نشوند، به هر دلیل دیگری جز نداشتن استعداد است و گاهی شاید شانس یا فرصت به آنها دست نمی‌دهد. در مجموعه روزگار جوانی از 40 نفر بازیگر 4 نفر سوپراستار شدند و اگر بقیه نشدند به دلیل خوب بازی نکردنشان نبود.
به این نتیجه رسیدم که شما بیشتر متد و شخصیت‌پردازی در بازی بازیگران برایتان مهم است و زیاد دنبال تیپ و حاشیه نیستید، این کارتان را سخت نمی‌کند؟
بازیگر اگر در آغاز درست انتخاب شود بله، همین است که می‌گویی اما اگر نه کار بسیار سخت می‌شود. یک کارگردان باید روانشناس، انسان‌شناس و جامعه‌شناس خوبی باشد تا در کارش موفق باشد.
چه شد که تصمیم گرفته‌اید در این کار مقابل دوربین هم بروید؟
تصمیم نداشتم اما چند تست گرفته شد و در نهایت به این نتیجه رسیدم نقش اصغر توسلی را خود توسلی باید بازی کند و کس دیگری را نزدیک به این نقش ندیدم. من در این مجموعه جای کسی بازی نکرده‌ام من همین آدمی را که هستم به نمایش درآورده‌ام حتی با همین فامیلی!
در آخر اگر حرفی دارید، بفرمایید.
از بچه‌های پشت صحنه، بازیگران، تصویربرداران، تدارکات و همه و همه دوستانم صمیمانه تشکر می‌کنم. بسیار زحمت می‌کشند و انسان‌های شریفی هستند و این شرافت و سلامت آنها را در شرافت و سلامت کار خواهید دید. از بچه‌هایی که با کمترین چشمداشت مالی به من کمک کردند این پرونده‌های عجیب و غریب را دیدنی کنیم، زنده و تماشایی کنیم، تشکر می‌کنم. تعداد زیادی از این دوستان با این پرونده‌ها خندیدند، اشک ریختند، پر از ترس شدند، پر از غم و نگرانی شدند و خوب توانستند آنچه را که دوست داشتیم از طریق بازی خوب جای این شخصیت‌ها به تصویر درآورند. همچنین جا دارد از شهامت، شجاعت و بزرگمنشی مدیران شبکه 5 بویژه آقای احمدی تشکر کنم. حتی برخی از موضوعاتی که در این مجموعه روی آنها کار شد به پیشنهاد ایشان بود. از خانم دکتر جلالی که بزرگ و فهیم هستند و ما را در این کار بسیار یاری دادند، تشکر و قدردانی می‌کنم و امیدم این است که این کار خوب هم پخش شود و مورد توفیق قرار بگیرد. امیدوارم بتوانم راهی که در پیش دارم ادامه دهم زیرا دغدغه من این جنس کار است و آدم همیشه دوست دارد برای دغدغه‌هایش تلاش کند؛ اگر نقاش است خوب نقاشی کند، اگر عکاس است خوب عکس بگیرد و اگر فیلمساز است خوب فیلم بسازد.
داستان آدم‌های یک شهر
مجموعه تلویزیونی «با من حرف بزن» به تهیه‌کنندگی و کارگردانی اصغر توسلی برای پخش از شبکه تهران ساخته می‌شود. این مجموعه در 26 قسمت ساخته می‌شود و داستان‌های آن که به صورت اپیزودیک روایت می‌شود، از پرونده‌های واقعی قضایی گرفته شده است. توسلی که ساخت سریال‌هایی چون «روزگار جوانی» و «دختران» را در کارنامه خود دارد درباره این مجموعه می‌گوید: «پروژه با من حرف بزن یک مجموعه تلویزیونی مستند- داستانی است که به دلیل حساسیت‌های موضوع سعی شده از افراد متخصص و حرفه‌ای در امر تهیه و تولید آن استفاده شود. نوشته‌ها و بازی‌های خوب و بعضا بسیار خوب قطعا بر جذابیت این مجموعه خواهد افزود. در هر قسمت از این مجموعه سراغ یک ماجرای واقعی می‌رویم که در همین شهری که در آن زندگی می‌کنیم و با همین آدم‌هایی که از کنارشان می‌گذریم اتفاق می‌افتد. با قربانیان و مجرمان انواع جنایت‌ها، بز‌هکاری‌ها و آسیب‌های اجتماعی که هر روزه ممکن است چند قربانی بگیرد، صحبت می‌کنیم. اتفاقاتی که در نزدیکی‌های ما بارها و بارها رخ داده و ما فقط دورادور از آن خبردار شده‌ایم». عوامل این مجموعه تلویزیونی عبارتند از تهیه‌کننده و کارگردان: اصغر توسلی، دستیار تهیه: علیرضا قدیانی، دستیار کارگردان و برنامه‌ریز: بهارک فرامرزی، مدیرتولید: امیر معتمدی، طراح صحنه و لباس: محمدرضا میرزامحمدی، دستیار اول طراح صحنه و لباس: فرنوش هنری، دستیار دوم صحنه: مجتبی بتوندی، دستیار لباس: ترانه ملکی، تدوین: حسین احمدی، خدمات: علی قهرمانی، ترابری: علی هاشم‌زاده، نویسندگان: آزاده محسنی و علیرضا محمودی ایران‌مهر، مدیر تدارکات: آرش صیددوست، مدیر تصویربرداری: سیدجمشید مرتضوی، دستیار تصویر: هومن خلیلی و محمد آقاحسینی، طراح گریم: حجت بابائی، مجری گریم: سارا پارسا، صدابردار: وحید سلطانی، دستیار صدا: عرفان ابراهیمی و عکاس: ابراهیم مختاری.