امید صبوری:
شامگاه جمعه 15 بهمن‌ماه، سالن همایش‌های برج میلاد میزبان میهمانانی بود که برای شادباش فرارسیدن تحویل سال سینمای ایران گردهم آمده بودند؛ میهمانانی که از چهره‌های سرشناس سینما تا مسؤولان و اهالی رسانه را شامل می‌شدند. همه چیز آماده و مهیا بود تا زنگ آغاز به کار یکی از رویایی‌ترین دوره‌های جشنواره فیلم فجر نواخته شود و از صبح شنبه (دیروز) علاقه‌مندان سینما میهمان بزم رنگارنگ تولیدات یکساله سینمای ایران شوند.
این حاصل کار مدیریت جدید است
در آیین افتتاحیه بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر، معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد یکی از سخنرانان بود که به سنت هر ساله با تشریح فعالیت‌های این معاونت تاثیرگذار بر روند حرکت سینمای ایران، دستاوردها و چالش‌های پیش روی سینما را برشمرد. نکته جالب در این سخنان اینکه برخلاف روال سابق که مدیران سینمایی در آیین افتتاحیه جشنواره پیش‌پیش احتمال برخی کمبودها را طبیعی قلمداد کرده و حجمی از تولیدات را بازمانده از سیاست‌های مدیران گذشته می‌خوانده‌اند، این‌بار معاون سینمایی تمام‌قد از آثار حاضر در جشنواره امسال حمایت کرد و آن را محصول کار خود و تیم همراهش خواند. شمقدری در این راستا با اشاره به اینکه جشنواره امسال برآیند تصمیمات و برنامه‌ریزی مدیریت جدید سینماست، گفت: سینمای ایران در حال تجربه گذر از دوران گلخانه‌ای به دوران خوداتکایی است.
در موقعیت خوبی هستم
اما آیین افتتاحیه جشنواره بیست و نهم با پخش کلیپی به مناسبت شهادت امام هشتم(ع) و طبق سنت هر ساله با چند دقیقه تاخیر‌آغاز شد. در ادامه به دعوت
سيد محمدرضا حسینیان که اجرای برنامه را برعهده داشت، مهدی مسعودشاهی، دبیر بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر دقایقی را به سخنرانی پرداخت. مسعودشاهی در سخنان خود گفت: فقط برای عرض خوشامدگویی و تبریک ایام دهه فجر خدمت رسیده‌ام و آرزوی توفیق بیشتر برای همه دست‌اندرکاران بویژه عزیزانی را دارم که در بخش فرهنگ و هنر افتخار این مملکت هستند و امیدوارم در جشنواره گوشه‌ای از توانایی‌های فرهنگ و عزیزان فرهنگی را شاهد باشیم. وی در ادامه اظهار داشت: خوشبختانه امسال در موقعیت خوبی در خدمت عزیزان هستم و تشکر می‌کنم از عزیزانی که با حضور خودشان شادی مضاعفی را به جشنواره تزریق کرده‌اند و از تلاش همه برگزارکنندگان و حامیان جشنواره از جمله معاونت سینمایی، بنیاد سینمایی فارابی و شهرداری تهران تشکر می‌کنم و امیدوارم این همکاری‌ها مستدام باشد.
رونمایی از سی‌‌امین سیمرغ
در ادامه مراسم به دعوت دبیر جشنواره سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جواد شمقدری، معاون امور سینمایی و سمعی بصری به همراه احمد نجفی روی صحنه آمدند و از سیمرغ جشنواره سی‌ام رونمایی کردند. این سیمرغ که ظاهری متفاوت از سیمرغ‌های بلورین و زرین جشنواره تا این دوره دارد، قرار است از دوره سی‌ام جشنوراه (سال 90) به‌عنوان سمبل اصلی جشنواره شناخته و توسط آن از برگزیدگان جشنواره تقدیر شود. هنگام رونمایی از این سیمرغ تازه حضار 30 ثانیه به پاس احترام به سینمای ایران دست زدند.
سینما تنها یک هنر نیست
پس از رونمایی از سیمرغ جشنواره سی‌ام وزیر ارشاد در سخنانی شاعرانه گفت: عالم صحنه‌ای از یک نمایش بزرگ است و حضور انسان، گزارش یک خواهش بزرگ. هنرمندان عزیز! عمر کوتاه را زمان زیادی برای آزمون و خطا نیست و مومن را برای گزیده شدن فرصت دو تا نیست، حال که به توفیق الهی و یمن حضور در این برهه از عمر آدمی که آراستگی زیور هنری بر سینه افتخار خدمت نصیب و نصب شده است، چه خوش است که به جای جواهرات بدلی طاغوتی، یاقوتی از ارزش‌های اسلام و انقلاب را در موزه‌های ذهن جهانیان به ودیعه بگذاریم. وی ادامه داد: سینما که به تعبیر رهبر فرزانه عزیزمان، «یک هنر برتر، پیچیده و متعالی است»، به استغنای توصیف بر ضرورت تالیف رخ می‌نماید و دیده بر شرایط موجود از منظر نیاز مشهود می‌گشاید چرا که امروز نگاه آزادگان جهان، از همه ادیان به مردمان مسلمان ایران دوخته شده است. این هنر برتر، به همت تهیه‌کنندگان متعهد مسلمان و جوهر کارگردانان خوش‌قریحه و هنر بازیگران زبده، با اثری تنیده ز دل بافته ز جان، در معرض تماشای آزاداندیشان و آزاده‌کیشان می‌تواند قرار گیرد، اگر درد دین چونان زخم نمک سوده دل آسوده برایمان نگذرد. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: خوب می‌دانیم که سینما تنها یک هنر نیست، سینما میدان اقتدار و اعتبار است. سینما سیره سیطره سلایق و فرهنگ‌هاست. سینما ابزار سلطه فرهنگی، هنری، سیاسی و اقتصادی بر فرهنگ مردمان هدف است! و چون جهانی اندیشیده شود به همان اندازه تلاش می‌خواهد.
پرهیز از سوژه‌های نحس
سیدمحمد حسینی تصریح کرد: پایمردی و رشادت، امیدآفرینی و علو جهان‌بینی، خداپرستی و زیبادوستی، اجتناب از سیاهنمایی و غیرت‌ربایی، دوری از ابتذال و اشاعه یأس و در راس آن، پرهیز از سوژه‌های نحس که اعتماد به نفس را خدشه‌دار می‌کند و خودباوری را به دار می‌کشد، ماموریت تاریخی سینماگران امروز ایران اسلامی است. وی بیان داشت: خیزش آزاداندیشان جهان اسلام، امروز در تونس و مصر و بی‌شک در دیگر کشورها در آینده‌ای نزدیک، متاثر از پایداری مردم ایران و انتقال هنرمندانه پیام این پایمردی است و در استمرار این قیام الهی سهم شما عزیزان بی‌گمان می‌تواند قابل اعتنا باشد. وزیر ارشاد در ادامه تاکید کرد: چشم به راه حضور پررنگ‌تر شمایان در عرصه تحولات جهانی با آثاری فاخر و باهر خواهیم بود. فرهنگ جهانی به ترسیم آثار شما مرصع خواهد شد و نقش شمایان در نقشه جغرافیای فرهنگی جهان، موسع. وی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت: از حضور گسترده و اثرگذارتان سپاسگزارم و امیدوارم شاهد حذف کارهای نازل و سطحی در سینمای این کشور تمدن‌ساز باشیم و بذری اگر می‌پاشیم اصلاح شده باشد تا زیبایی و والایی این مزرعه معرفت به لوث علف‌های خوار و خارهای پرآزار از رونق نیفتد که ابر رحمت را به ظرفیت کرامت دشت، شکرانه خواهیم داد و پاینده باد این تعهد
پر انقیاد. حسینی در خاتمه گفت: برای دست‌اندرکاران برگزاری بیست و نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر و سینماگران ارجمند که با آثار ارزشمند خود رونق و ذوق و شوق به این رخداد بزرگ فرهنگی و هنری بخشیده‌اند و گرمابخش ماه بهمن و دهه مبارکه فجر و سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی شده‌اند، آرزوی سعادت و سلامت دارم. توفیق، رفیق طریق عزت و اعتبارتان باد. در ادامه مراسم و پس از پایان سخنرانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کلیپ معرفی بخش‌های مختلف جشنواره پخش شد و ادامه مراسم به نکوداشت 2 سینماگر فقید سینمای کشورمان منوچهر حقانی‌پرست و محمدرضا اعلامی اختصاص داشت که با حضور سیدعلیرضا سجادپور و سیداحمد میرعلایی از خانواده این 2 هنرمند فقید تجلیل شد.
سینمای ایران در حال گذار است
در ادامه برنامه جواد شمقدری روی سن رفت و در سخنانی گفت: بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر را در سی و دومین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در حالی برگزار می‌کنیم که سینمای ایران در حال گذار از دوران گلخانه‌ای به دوران خوداتکایی است به مانند ماهی که تاکنون در حوضچه استخرهای امن پرورش یافته و حال از رودخانه‌ای خروشان راه خود را به سوی دریا می‌پیماید. تجربه یک سال گذشته نشان می‌دهد می‌توان از خطرات سرراه و دام و کمین صیادان به خوبی جَست. وی ادامه داد: البته خروش تلاطم رود و شیب‌های خطرناک و آبشارهای بلند و مسیر سنگلاخ، گاه جهات این ماهی را به خطر انداخته اما باید بپذیریم که دیگر نمی‌توانستیم همچنان دل‌خوش آرامش و امنیت حوضچه و استخرهای پرورشی باشیم. معاون سینمایی وزارت ارشاد در ادامه اظهار کرد: در دورانی که هجوم پیام‌ها از طریق انبوه تصاویر سینمایی و ماهواره‌ای و اینترنت و جریان طراحی شده قاچاق فیلم خارجی، ذهن و فکر جوان و خانواده‌های ما را احاطه کرده است، به شیوه رفتارهای محتاطانه و مراقبت‌های بازدارنده، نمی‌توان در این جنگ نابرابر به نتایج حداقلی هم خوشبین بود، بلکه با ایجاد فضای اطمینان، اعتماد، حضور و مشارکت نخبگان فرهنگی، چشم‌های مراقب و مشتاق دلسوزان، ترسیم خطوط روشن عدالت و حقیقت و از همه مهم‌تر پیوند با مخاطبان آگاه و هوشمند و سپردن فضای نقد و اصلاح و تشویق به آنان و اساسی‌تر گستردن چتر اخلاق و دین و جریان قدرتمند و قوی سینمایی ایجاد کرد. شمقدری افزود: راه‌اندازی این جریان که از مختصات آن افزایش کمی همراه با انتقاد کیفی به این معنا نیست که خطا و لغزشی وجود نخواهد داشت بلکه به آن معناست که شتاب و شادابی و نشاط جریان سالم سینمایی چنان قوام خواهد گرفت که تک‌آثار گرفتار لغزش و خطا که بیراه رفته‌اند، فردی را نگران خواهند کرد. معاون سینمایی وزارت ارشاد بیان کرد: مدیریت جدید زیرساخت‌های لازم سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای عبور از این دوران پرالتهاب را طراحی کرده و با حمایت جدی خدمتگزاران انقلابی، گام به‌گام در حال اجرای آن است.
این نخستین ایستگاه است
شمقدری گفت: تشکیل شورایعالی سینمایی، اعلام دفترچه سیاست‌های سال آینده، برنامه‌ریزی برای حضور در عرصه‌های بین‌المللی، توجه ویژه به حوزه پژوهش و فیلمنامه‌نویسی، تلاش برای ساماندهی بخش آموزش و تربیت نیروی انسانی، ایجاد گفتمان انقلاب اسلامی، توجه به عرصه‌های فراموش شده در ساخت فیلم‌هایی همچون گونه سینمای مقاومت اسلامی، مباحث بین‌المللی و بین‌الاسلامی، سینمای سیاسی و آیین‌نامه‌ها همگی از عواملی هستند که ما را وارد این مرحله جدید خواهد کرد و ان‌شاءالله به سلامت به دنیای شعور، احساس، عاطفه و بندگی خدا رهنمون خواهیم شد. وی با بیان اینکه جشنواره 29 فجر نخستین ایستگاه بررسی این فرآیندهاست، عنوان کرد: از همه دلسوزان، نخبگان، کارشناسان، سینماگران، علاقه‌مندان و مخاطبان سینمای ایران می‌خواهیم با دقت و دغدغه مضاعف فیلم‌های این دوره را که نشانه‌ای به آغاز اجرای این سیاست‌هاست زیرنظر گرفته و از نظرات خود ما را بهره‌مند کنند. بی‌تردید همه این اظهارنظرها برای اصلاح فرآیندهای آینده به ما کمک خواهد کرد. معاون سینمایی در پایان صحبت‌های خود اظهار داشت: ان‌شاءالله خداوند ما را در راه تحقق آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی یاری رساند و سینمای ایران که ظرفیت و قابلیت بی‌نظیری دارد، بتواند از عهده این رسالت تاریخی خود برآیند.
برگزيدگان بخش مواد تبليغي
در آیین افتتاحیه جشنواره فیلم فجر یکی از بخش‌های اصلی بخش تقدیر از برگزیدگان بود. در این بخش از 2موسسه ویدئورسانه که حضور فعالی در جشنواره نیز داشته‌اند تقدیر به عمل آمد که محمدرضا عباسیان، شفیع آقامحمدیان و محمدعلی نجفی از جواد معماراردستانی مدیرعامل تصویر دنیای هنر و علی اسدزاده مدیرعامل هنرنمای پارسیان تقدیر کردند. در ادامه با حضور سیداحمد ناطقی، دبیر بخش مواد تبلیغی روی صحنه و قرائت پیام داوران بخش مواد تبلیغی و اطلاع‌رسانی، برگزیدگان این بخش معرفی شدند. در بخش آنونس جایزه سوم برای فیلم «طبقه سوم» به آرش طهماسبی و جایزه دوم برای فیلم «به رنگ ارغوان» به آرش معیریان تعلق گرفت. در بخش عکاسی صحنه نیز هیات داوران ضمن تقدیر از جواد جلالی برای فیلم «خواب‌های دنباله‌دار»، جایزه نفر سوم را برای فیلم «طبقه سوم» به مهدی دلخواسته، جایزه نفر دوم را برای فیلم «ملک سلیمان» به مجید صباغ بهروز و جایزه نفر اول را برای فیلم «دموکراسی تو روز روشن» به محمد فوقانی اهدا کردند. در بخش عکس پشت صحنه نیز دیپلم افتخار و 30 میلیون ریال جایزه نقدی برای فیلم «هفت دقیقه تا پاییز» به بهرنگ دزفولی‌زاده تعلق گرفت. بر اساس این گزارش، در بخش تیزر نیز به ترتیب جایزه اول برای فیلم «دیگری» به بهروز داوودی، جایزه دوم برای فیلم «بهرنگ ارغوان» به آرش معیریان و جایزه سوم برای فیلم «طبقه سوم» به علیرضا فارسیجانی به‌عنوان نفرات اول تا سوم اهدا شد. در بخش گرافیک محیطی نیز جایزه اصلی برای فیلم «ملک سلیمان» به علی فرآورده اهدا شد.