گروه سیاسی:
یک کارشناس برجسته مطالعات استراتژیک در روسیه گفت ایران در مرحلهای قرار دارد که اتخاذ تصمیمهای متنوع در صنعت هستهای برای آن، دیگر «یک مساله فنی» نیست.
به نوشته روزنامه روسی نزاویسیمایا گازیه تا، دکتر ولادیمیر یسییف مدیر مرکز تحقیقات اجتماعی و سیاسی روسیه اظهار کرد: «ایران درحال نزدیک شدن به خط هستهای است که با گذر از آن تعقیب اهداف متنوع برای آن دیگر مشکل فنی محسوب نخواهد شد».
یسییف که ظاهرا به سرویسهای اطلاعاتی روسیه نزدیک است، در بخشی از تحلیل خود، وضعیت برنامه غنیسازی ایران را چنین توصیف میکند: «ایران درحال حاضر تنها یک کارخانه فعال درزمینه غنیسازی اورانیوم دارد که درنطنز واقع است. در ماه نوامبر 8426 سانتریفیوژ در این مرکز نصب شده که 57 درصد آنها مورد بهرهبرداری قرار گرفتهاند. طی 6 ماه اخیر 102 سانتریفیوژ به خاطر کیفیت پایین ازکارافتادهاند. به طور همزمان 880 سانتریفیوژ به آنها که درحال کارند اضافه شده که از توسعه روند غنیسازی حکایت دارد».
این کارشناس روس که به منبع اعداد و ارقام خود اشاره نکرده، در ادامه گفته است: «از فوریه سال 2007 تا نوامبر 2010، 35 تن هگزافلوراید اورانیوم وارد آبشارهای سانتریفیوژهای نطنز شده که تا 4/3 درصد غنی شدهاند. روند غنیسازی اورانیوم درحال حاضر هم ادامه دارد و انتظار میرود با ادامه روند فعلی تولید اورانیوم با غنای کم تا اواخر ژانویه به 3471 کیلو رسیده باشد که برای تولید 5 کلاهک هستهای کافی است».
به گزارش ایران هستهای، یسییف درباره وضعیت مواد خام هستهای در ایران میگوید: «با توجه به نبود امکان صادرات کنسانتره اورانیوم به خارج بویژه پس از تصویب قطعنامه 1929 شورای امنیت، ایران استخراج اورانیوم طبیعی و تولید کنسانتره را در بندر عباس ادامه میدهد و به طور همزمان ساخت کارخانه تولید کنسانتره اورانیوم در اردکان و بهرهبرداری از معدن اورانیوم صاغند ادامه دارد».وی سپس با اشاره به اینکه «پیشرفت ایران در زمینه غنیسازی قابل توجه است»، ادامه میدهد: «امکانات واقعی تهران در زمینه غنیسازی اورانیوم مشخص نیست. به گفته خود ایرانیها، غنیسازی تا 8/19درصد درمرکز هستهای نطنز انجام شده که البته غنای پایین محسوب میشود. هنوز نتایج تجزیه و تحلیل تفصیلی مواد هستهای به دست آمده دراین مرکز مشخص نشده است. آنها اعلام کردهاند بزودي 45 کیلو هگزافلوراید اورانیوم غنی شده تا 20 درصد دراختیارخواهند داشت که البته امکان استفاده از آن برای ساخت سلاح هستهای وجود ندارد ولی به دست آوردن آن نشانه پیشرفت قابل توجه جمهوری اسلامی در این زمینه است». این کارشناس فنی روس به غربیها توصیه میکند مشکلات فنی ایران در صنعت هستهای را جدی نگیرند و ادامه میدهد: «خیلی نسنجیده است که مشکلات فنی ایران را بزرگنمایی کنیم چون مساله اصلی مساله زمان است که طی آن مشکلات فنی درصورت اتخاذ تصمیم سیاسی برطرف خواهد شد». یسییف همچنین درباره آخرین وضعیت رآکتور آب سنگین در اراک میگوید: «از سال 2004 ایران ساخت رآکتور آب سنگین با توان 40 مگاوات را دراراک آغاز کرد که میتواند سالی 9 کیلو پلوتونیوم تولید کند. سال گذشته این کشور امکان بازرسی این رآکتور را دراختیار بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داد که طی آن مشخص شد ساخت تاسیسات مورد نیاز و سیستم سرد کننده رآکتورتقریبا به پایان رسیده و به عقیده کارشناسان ایرانی بهرهبرداری از آن درسال 2013 آغاز میشود. این رآکتور درحال حاضر هم به سوخت هستهای و هم به آب سنگین مجهزاست و به این منظور در سال 2006 کارخانه تولید آب سنگین در اراک ساخته و در سال 2009 نصب خطوط فناوری تولید قرصهای اورانیوم طبیعی برای ساخت فنرهای سوخت پایان یافته است ولی ایران هنوز از توانایی استفاده صنعتی پلوتونیوم برخوردار نیست». ارزیابیهای یسییف که میتوان آن را خروجی تحلیلهای فنی سرویس اطلاعات خارجی روسیه از برنامه هستهای ایران دانست، نشان میدهد برخلاف جوسازیهای رسانهای مخالفان هستهاي شدن جمهوري اسلامي، هیچ اعتقادی به وجود مشکلات فنی جدی و عبورناپذیر در برنامه هستهای ایران ندارند. اذعان منابع اطلاعاتی به پیشرفت روند غنیسازی در ایران در حالی است که ایالات متحده به منظور به تعویق انداختن مذاکرات ایران و 1+ 5 وارد استانبول شد. استراتژی تعویق دیپلماتهای آمریکایی بر این پایه استوار بود که با گذشت زمان تاثیر تحریمهای اقتصادی بر جمهوری اسلامی بیشتر و دولت ایران مجبور میشود که برای کاستن فشار تحریمها از موضع خود عقب نشیند و به میز مذاکرات بازگردد، بر همین اساس این مذاکرات باید به زمان نامعلومی در آینده موکول شود. البته دیپلماتهای کشورمان در روند مذاکرات استانبول به این استراتژی پاسخ دادند. سعید جلیلی در این باره گفت: جمهوری اسلامی ایران امروز در بهترین شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی به سر میبرد و گواه آن نیز همین طرح بزرگ اقتصادی است که در ایران شروع شد. ما بزرگترین جراحی اقتصادی تاریخ کشورمان را در این شرایط شروع کردیم، طرحی که ناشی از اعتماد به نفس بالای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است. ما امروز در شرایط بسیار خوبی به سر میبریم؛ بنابراین به آنها توصیه میکنیم دچار اشتباه محاسباتی نشوند و مسیرهای غلط گذشته را طی نکنند؛ زیرا آن مسیرها بیش از همه برای آنها پرهزینه و بیفایده است. از سوی دیگر با چرخش سانتریفیوژها در نطنز، در چند ماه آینده ایران در تولید سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران به خودکفایی میرسد، این موضوع موجب خواهد شد ایران با موضعی متفاوت از زمانی که نیاز به خرید سوخت را احساس میکرد، با غرب تعامل کند. به بیان دیگر دیپلماتهای ایرانی که به کارتهای بازی خود «خودکفایی در تولید سوخت رآکتور تحقیقاتی» را اضافه کردهاند، نقشههای بهتر و بیشتری میتوانند در برابر غرب داشته باشند که کارت «نیاز ایران به سوخت 20 درصد» را از دست داده است.