تحولات در مصر را نمی‌توان تنها در تقابل با آنچه در خاورمیانه عربی در حال رخ دادن است در نظر گرفت. این رخداد در آفریقا و حتی در شرق دور و آسیا نیز تاثیراتی را در پی داشته و این مساله منجر به بروز واکنش‌های عجیبی در میان کشورهایی چون چین شده است. چینی‌ها کشوری که استاندارد‌های دموکراسی و توسعه اجتماعی بسیار ضعیفی دارند در مقابل این شورش مردمی اخبار را با گزینش و سانسور در اختیار مردم خود قرار می‌دهند. سوالی که می‌توان اکنون مطرح کرد این است که آیا چینی‌ها از تكرار رخدادی شبیه به مصر در مرزهای خود واهمه دارند؟ آموزه‌های اسلامی به عنوان یک نیروی محرکه برای مردم مصر در چین به چه شکل بروز خواهد کرد؟ آیا همانند قیام مسلمانان چین که توسط دولت مرکزی با سرکوب شدید همراه بود پکن همانند قاهره مملو از تانک و تیراندازی به معترضان جوان خواهد شد؟ اینها سوالاتی هستند که رهبران چینی سعی در پاک کردن آنها دارند. مساله مصر در میان خبر‌های چین جایگاه کوچکی به خود اختصاص داد اما دولت مجبور شد برای انتقال اتباع خود 8 پرواز اضطراری را ترتیب دهد تا 1848 شهروند و تاجر چینی به کشورشان بازگردند. شینهوا خبرگزاری چین در داستانی از بازگشت شهروندان چینی به کشورشان نوشت: نخستین گروه با دریافت دسته گل مورد استقبال قرار گرفتند آنها از سرزمین مادریشان تشکر کردند! تحولات در مصر زمانی رخ داد که چینی‌ها وارد سال خرگوش می‌شدند. این گروه نه چندان کوچک که 230 میلیون نفر هستند برای گذراندن سال تازه در کنار خانواده‌شان از سراسر جهان به سوی چین بازگشتند. در این میان گروه اندکی در مصر و تونس سکونت داشتند. شرایط کنونی در برخی کشورهای عربی نشانه‌های از تحولات در میدان تیانیانمن در سال 1989 دارد. زمانی که دولت چین به هزاران نفر آزادی خواه شلیک کرد و رهبران آنها را به زندان‌های مخوف خود روانه کرد. تحولات میدان تیانیانمن درست زمانی رخ داد که شرایط در اروپای شرقی نیز در حال دگرگونی بود اما این تحولات در اروپای شرقی زمانی برخلاف پیش‌بینی‌های افرادی مانند هانتینگتون منجر به فروریختن دیوار برلین و فروپاشی عصر ایدئولوژی‌محوری در کشورهای شرق اروپا شد. در چین وضع به شکل متفاوتی از اروپا دنبال شد و بسیاری از مردم زیر چکمه‌های ارتش از میان رفتند. دولت چین تمام تحولات در جهان به صورت کنترل شده منتشر کرد تا جایی که انقلاب‌ها در اوکراین گرجستان و قرقیزستان در فاصله سال‌های میان 2003 تا 2005 با کمترین واکنش رسانه‌ای در این کشور روبه‌رو شدند. سیاست رسانه‌ها در چین به گونه‌ای است که از حرکت‌های مردم‌محور و انتشار آنها خودداری می‌کنند. 4 فوریه رسانه‌های چینی با شکلی وسواس‌گونه به انتشار اخبار در مصر پرداختند. شینهوا در گزارش خود از قاهره درگیری میان پلیس و مردم را که به زخمی شدن ده‌ها تن انجامید را «درگیری ساده» نام نهاد. پکن‌تایم یک روز پس از این تحول در گزارشی که رسانه غربی را نقد می‌کرد، نوشت: شما زمانی که رسانه‌های آمریکایی را می‌خوانید به این باور می‌رسید که درگیری‌های خیابانی تنها به خاطر مردم ناراضی ایجاد می‌شوند. زمانی که مردم از موضوعی نارضایتی داشته باشند رهبرانشان را با چالش مواجه می‌کنند. این برخورد با نگاه ضد دیکتاتوری مبارک در جهان نشان می‌دهد چینی‌ها از پتانسیل‌های خود برای شورش‌های خیابانی آگاهی کامل دارند. در چین ارتشی‌های ناراضی، مردمی که در بانک‌ها صف کشیده‌اند و خیابان‌هایی که مملو افرادی است که به سیاست‌های دولتی معترض هستند. با وجود چنین شکاف گسترده‌ای در درون ساختار چین، دولت از آن واهمه دارد که در مسیر بی‌بازگشتی گام بردارد. اگر مردم در چین به جهت اختلافات طبقاتی و پولشویی‌های گسترده به خیابان بیایند، دولت حتی با تانک هم قادر نیست مقابل آنها ایستادگی کند. حتی کشته شدن یک تاجر در اسکندریه توسط پلیس مصر منتشر نشد زیرا در ذهن مردم چین مورد‌های مشابهی را که به پلیس دست به قتل می‌زند و هیچ مرجعی برای شکایت در این کشور وجود ندارد را به خاطر مردم می‌آورد. تحولی که در تونس و مصر رخ داد در چین قابل شبیه‌سازی نیست زیرا رسانه‌ها این تحولات را بشدت سانسور می‌کنند و مردم چیزی از این رخداد‌ها در سراسر جهان نمی‌دانند. در چین اینترنت بشدت فیلتر می‌شود و مردم بیشتر محدودیت‌های دولتی را دور می‌زنند. وحشتی که در چین سال 1989 ایجاد شد قابل قیاس با آنچه در مصر رخ می‌دهد نیست اما مردم چین خود را متمایز از یک شهروند خاورمیانه‌ای می‌دانند به همین جهت به مصر تنها به عنوان محلی برای مسافرت می‌نگرند؛ جایی که می‌توانند تعطیلات خود را در آن بگذرانند. حساسیتی که دولت در مقابل رخداد‌های خاورمیانه دارد با آنچه مردم به دنبال آن هستند، متفاوت است.
منبع: Time
ترجمه: سیدبهزاد اخلاقی