گروه سیاسی:
بهار امسال بود که خبر آغاز طراحی دستگاه گداخت هستهای در سازمان انرژی اتمی ایران منتشر شد. انتشار این خبر با واکنشهای بسیار زیادی همراه شد که دلیل این واکنشها منبع تقریبا نامحدود انرژی در گداخت است. این موضوع البته در کمتر از یک سال با خبر ثبت اختراع دستگاه گداخت هستهای همراه شد تا اینگونه در رسانههای داخلی و خارجی بازتاب داده شود که «جمهوری اسلامی ایران به جمع 5 کشور دارای فناوری گداخت هستهای پیوست». پیش از این کشورهای آمریکا، ژاپن، کرهجنوبی، استرالیا و فرانسه به این فناوری دست یافته بودند. کشور آمریکا در حال حاضر با این روش درصدد انجام واکنش گداخت هستهای پیشرفته پروتون بور است. از جمله مزایا و قابلیتهای این دستگاه محصورسازی یونها به روش الکتروستاتیکی در مرکز 2 کره هممرکز، تولید بیشینه ولتاژ کاری 135 کیلوولت، تولید بیشینه جریان الکتریکی 250 میلیآمپر، تولید مقاومت الکتریکی پلاسما بیش از یک مگا اهم، انجام واکنش گداخت هستهای D-D بهصورت پیوسته، گسیل پیوسته بیش از 6 10 نوترون در هر ثانیه در اثر فرآیند گداخت هستهای D-D و امکان انجام گداخت هستهای با هر 3 نسل سوختهای گداخت هستهای است. دستگاه IR-IECF کاربردهای بسیاری دارد که این کاربردها کمک زیادی به فعالیتهای علمی کشور خواهد کرد. استفاده از این دستگاه تنها روش در جهان است که قابلیت انجام گداخت هستهای پیوسته
p-11B را بهصورت فرآیندRadiation-Free دارد. دستگاه گداخت هستهای چشمه پیوسته نوترونی، چشمه پیوسته پروتون و چشمه پالسی و پیوسته اشعه ایکس سخت را تولید میکند. ایزوتوپها و رادیوایزوتوپهای پزشکی برای تشخیص و درمان سرطانها، تریتیم و هلیم 3 و سنگها و جواهرآلات اتمی محصولاتی هستند که به وسیله دستگاه میتوان آنها را تولید کرد. از دیگر قابلیتهای ارزشمند دستگاه IR-IECF میتوان به فعالسازی نوترونی، فعالسازی پروتونی، ردیابی مواد منفجره پیشرفته، از بین بردن پسماندها و زبالههای هستهای با نیمه عمر بالا حاصل از فرآیندهای شکافت هستهای، استحاله و از بین بردن مواد رادیواکتیو که عدد اتمی بالایی دارند، رادیودرمانی، بررسی خواص الکتریکی، اپتیکی و مکانیکی جامدات، استریلیزه کردن تجهیزات پزشکی و صنایع غذایی، شناسایی و از بین بردن زبالهها و پسماندهای شیمیایی که به روشهای دیگر امکانپذیر نیست، نیروی پیشران سفینههای فضایی که در صنایع هوافضا و موشکی کاربرد فراوانی دارد و راکتور تحقیقاتی گداخت هستهای اشاره کرد. گفتنی است، فرآیندهای هستهای به طور کلی به 2 شکل انجام میشود؛ شکل اول شکافت هستهای است که در آن یک عنصر سنگین مانند اورانیوم شکافته و به عناصری سبکتر تبدیل و در حین انجام فرآیند شکافت انرژی تولید میشود. این اتفاقی است که در سلاحهای هستهای اورانیومی و همچنین در راکتورهای آب سبک مانند بوشهر اتفاق میافتد. اما تفاوت در این است که در بمب انرژی کنترل نمیشود اما در راکتور انرژی با فناوریهای پیچیدهای مهار و قابل استفاده میشود. اما فرآیند دوم که اصطلاحا همجوشش یا گداخت خوانده میشود مسیری عکس را طی میکند و در آن 2 عنصر سبکتر مانند هیدروژن با هم ترکیب و یک عنصر سنگینتر مانند هلیم تولید میشود. انرژی که در این فرآیند آغاز میشود میلیونها برابر انرژی ناشی از شکافت است. این فرآیندی است که در بمبهای هیدروژنی و خورشید رخ میدهد. البته هنوز در جهان راکتوری که بتواند انرژی گداخت را مهار کند تولید نشده است. ایران با طراحی و ساخت دستگاه گداخت هستهای به روش محصورسازی الکتروستاتیکی اینرسی IR-IECF که در پژوهشکده فیزیک پلاسما و گداخت هستهای پژوهشگاه علوم و فنون هستهای سازمان انرژی اتمی ایران انجام شده است، به عنوان ششمین کشور دارنده این فناوری در دنیا دست یافت.