سیدمحمد فخار:
با حضور رئیس‌جمهور ترکیه در تهران تصمیمات کلانی برای توسعه روابط جمهوری اسلامی و دولت اسلامگرای ترکیه برداشته شد. با اراده قاطع در توسعه همکاری‌های ایران و ترکیه اکنون هیچ مانعی برای رسیدن حجم مبادلات به 30 میلیارد دلار وجود ندارد. پس از آنکه در بیست و دومین کمیسیون مشترک روابط تجاری هدف‌گذاری حجم مبادلات تا حد 30 میلیارد دلار تا سال 2015 تعیین شد، مقامات تهران و آنکارا تعداد سفرهای دیپلماتیک خود با رویکرد اقتصادی را به بالاترین حد ممکن رساندند طوری که طی 18 ماه 4 سفر میان مقامات بلندپایه 2 کشور صورت گرفت. اما ایران مناسبات را به فاز سیاسی نیز کشاند و حل مهم‌ترین تنش خود با غرب در حوزه سیاست خارجی را به استانبول موکول کرد که ماحصل این برهه نیز مذاکرات ایران و 1+5 درباره گفت‌وگوهای اساسی بود. اما پیشبرد روابط 2 کشور در جریان سفر رئیس‌جمهور ترکیه به جمهوری اسلامی ایران نیز در سطوح مختلف روابط دنبال می‌شود، طوری که قرار است علاوه بر مناسبات اقتصادی، در حوزه مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای نیز رایزنی‌ها انجام شود تا زمینه ارائه الگو برای کشور‌های جهان در زمینه صلح، ثبات و پایداری منطقه‌ای را فراهم آورد. در این زمینه عبدالله گل که عصر یکشنبه در راس هیاتی 300 نفره از مقامات دولتی، بازرگانان و خبرنگاران وارد تهران شده بود، به شهر جدید پرند رفت و مورد استقبال جمعي از اهالی این منطقه قرار گرفت. رئیس‌جمهور ترکیه را در جریان بازدید از پروژه‌های مسکن مهر پرند، علی نیکزاد وزیر مسکن و شهرسازی، علی‌اکبر صالحی وزیر امور خارجه، حسین کاشانی‌پور فرماندار رباط‌کریم، صابونی مدیرعامل شهر جدید پرند و جمعی از مدیران شهر جدید پرند همراهی کردند. همچنین گل در بازدید از شهر جدید پرند به مزار شهدای این شهر ادای احترام کرد.
صبح دیروز نیز مراسم استقبال رسمی رئیس‌جمهور از عبدالله گل در محل وزارت امور خارجه برگزار شد. در این مراسم پس از نواخته شدن سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه، رؤسای‌جمهوري 2کشور از یگان ویژه حاضر در میدان سان دیدند و هیات‌های عالیرتبه 2 کشور را هم معرفی کردند. عبدالله گل که در پاسخ به دعوت رسمی همتای ایرانی‌اش برای دومین‌بار به ایران آمده، در برنامه دیدارهای رسمی با مقامات ارشد جمهوری اسلامی، بررسی روابط دوجانبه، گسترش همکاری‌ها و رایزنی درباره مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی را در دستور کار دارد. رئیس‌جمهور ترکیه که توسط داوود اوغلو، وزیر خارجه این کشور و 135 مقام دولتی، 100 تاجر و بازرگان و 30 خبرنگار همراهی می‌شود، در این سفر4روزه علاوه بر دیدار با رئیس‌جمهور با معاون اول وی و برخی از مقامات بلندپایه کشورمان دیدار و در راستای تحکیم و تعمیق روابط فیمابین بحث و گفت‌وگو می‌کند. همچنین عبدالله گل در سفر به کشورمان قرار است به اصفهان و تبریز نیز سفر کرده و از بخش‌های مختلف صنعتی و تولیدی این استان‌ها بازدید کند. به گفته علیرضا بیگی، استاندار آذربایجان شرقی، دیدار تجار و بازرگانان این استان با تجار و بازرگانان ترکیه، امضای تفاهمنامه مشترک و ارتقای مبادلات تجاری بین دوطرف از برنامه‌های دیگر این سفر است. اما روابط و همکاری ترکیه و ایران پس از به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در ترکیه در سال 2002 بشدت افزایش یافته و ترکیه در سال‌های اخیر به کانال دیپلماتیک برای حل پرونده هسته‌ای ایران تبدیل شده است. مبادلات تجاری ایران و ترکیه تا 5 سال آینده به 30 میلیارد دلار خواهد رسید که این مساله نشانگر عزم 2 کشور برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و تجاری است.
تأثیر همکاری‌های دوجانبه در امنیت جهانی
رئیس‌جمهور ترکیه پس از استقبال رسمی، وارد مذاکرات خصوصی با دکتر احمدی‌نژاد شد و در این نشست روابط دوجانبه و مهم‌ترین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی را مورد بحث و تبادل‌نظر قرار دادند. محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و عبدالله گل رئیس‌جمهور ترکیه در این نشست که حدود 2 ساعت به طول انجامید با اشاره به نقش و اهمیت 2 کشور در معادلات منطقه‌ای و جهانی، بر ضرورت افزایش هر‌چه بیشتر تعاملات و همکاری‌های تهران و آنکارا در زمینه‌های مختلف تاکید کردند. دوطرف در نشست خصوصی اهمیت و تاثیر افزایش همکاری‌های تهران و آنکارا را در تثبیت و برقراری صلح و امنیت جهان مورد تاکید قرار داده و بر لزوم استفاده از همه ظرفیت‌ها برای ارتقای مناسبات دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی تاکید کردند.
تعمیق روابط پایدار 2 کشور
با پایان مذاکرات خصوصی محمود احمدی‌نژاد و عبدالله گل پشت درهای بسته تالار آینه وزارت امور خارجه ایران، وزرای خارجه 2 کشور نیز سر میز مذاکرات دوجانبه حاضر شدند و اهداف و دستاوردهای‌این سفر را تشریح کردند. به گزارش فارس، دکتر احمدی‌نژاد در این نشست در پاسخ به سوال خبرنگار ترک مبنی بر اینکه ایران چه گام‌هایی در جهت رفع مشکلات و توسعه روابط اقتصادی میان 2کشور انجام خواهد داد، گفت: روابط بین 2 کشور ایران و ترکیه روابط بسیار عمیق، برادرانه و پایدار است. وی ادامه داد: خوشبختانه در سال‌های اخیر روابط ایران و ترکیه در همه جهات و موضوعات گوناگون رو به گسترش است. رئیس‌جمهور با بیان اینکه سطح روابط تجاری ما در سال گذشته با ترکیه از 10 میلیارد دلار گذشته است، خاطرنشان کرد: مصمم هستیم با همکاری همه‌جانبه حجم روابط تجاری فیمابین 2 کشور را به سرعت به مرز 30 میلیارد دلار در سال برسانیم و این علاوه بر سرمایه‌گذاری‌هایی است که در زمینه‌های مختلف همچون برق و انرژی انجام می‌شود. احمدی‌نژاد ادامه داد: ظرفیت‌های 2 کشور ایران و ترکیه این اجازه را می‌دهد که هدف‌گذاری افزایش حجم مبادلات تجاری میان ایران و ترکیه را تا مرز 30 میلیارد دلار افزایش دهیم و به آن دسترسی پیدا کنیم. وی با اشاره به اینکه در همکاری‌های منطقه‌ای کارهای بسیار خوبی در حال انجام است، تصریح کرد: دیدگاه مشترک و همکاری‌های ما به نفع صلح، امنیت و توسعه همکاری‌ها در منطقه است. احمدی‌نژاد افزود: ما از همه حقوق ترکیه در تمام مجامع بین‌المللی حمایت می‌کنیم و موفقیت‌ها، پیروزی‌ها و پیشرفت‌های ترکیه را از آن خود می‌دانیم. وی با تاکید بر اینکه هیچ مانعی برای توسعه همکاری‌های میان ایران و ترکیه وجود ندارد، یادآور شد: ما مطمئن هستیم ترکیه هم از حقوق ملت ایران در همه مجامع دفاع می‌کند و به طور ویژه از رئیس‌جمهور ترکیه به خاطر مواضع خوب دولت ترکیه در حمایت از حق مسلم هسته‌ای ملت ایران تشکر می‌کنم. رئیس‌جمهور با اشاره به مدیریت خوب ترکیه در برگزاری نشست 1+5 در استانبول، این نشست را یک موفقیت برای دوطرف مذاکره‌کننده و دولت ترکیه دانست. احمدی‌نژاد ادامه داد: برقراری مذاکرات نشست 1+5 در استانبول به خودی خود یک موفقیت است و این یعنی کشور بزرگ، مستقل و صاحب تمدنی مثل ترکیه جایگاه بالاتری در عرصه و معادلات بین‌المللی دارد. وی تاکید کرد: از اینکه مهم‌ترین مساله سیاسی امروز بین‌الملل (نشست 1+5) در استانبول مطرح و راه‌های حل آن بررسی می‌شود، خوشحال هستیم. رئیس‌جمهور با تاکید مجدد بر اینکه برای توسعه همکاری‌های فیمابین ایران و ترکیه هیچ مانعی وجود ندارد، خاطرنشان کرد: امروز مذاکرات نسبتا مفصلی با رئیس‌جمهور ترکیه داشتیم و همه موضوعات اصلی مشترک مورد بررسی قرار گرفت.
برنامه‌هاي آينده
محمدرضا رحیمی، معاون اول رئیس‌جمهوری بعدازظهر دیروز به دیدار میهمان عالیرتبه ترک رفت و پس از آن نشست کاری تجار و بازرگانان 2 کشور برگزار شد. در این نشست یکصد تاجر و بازرگان ترک که برای آشنایی با فرصت‌های همکاری اقتصادی به کشورمان سفر کرده‌اند، حضور داشتند و به گفت‌وگو با فعالان اقتصادی ایران پرداختند. دیدار با محمدیحیی معروفی دبیرکل سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در برنامه‌های عبدالله گل پیش‌بینی شده است و در نهایتا ضیافت رسمی شام رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به افتخار همتای ترک وی دیشب برگزار شد. عبدالله گل پس از آن در نشستی خبری با خبرنگاران ترک همراه وی در این سفر شرکت کرد. رئیس‌جمهور ترک امروز، پس از دیدار با رهبر معظم انقلاب اسلامی و رئیس مجلس، بدرقه رسمی خواهد شد و تهران را به مقصد اصفهان ترک خواهد کرد.